128. löggjafarþing 2002–2003.

Þskj. 637 — 324. mál.

Nefndarálit

um frv. til l. um breyt. á l. nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum.

Frá 2. minni hluta efnahags- og viðskiptanefndar.

Í frumvarpinu er lagt til að hátekjuskattur einstaklinga verði lækkaður um 2%, hátekju
mörk einstaklinga hækkuð um 2,75%, úr 331.666 kr. í 340.787 kr., lengdur er sá tími sem fyrirtæki geta nýtt eftirstöðvar rekstrartapa úr átta árum í tíu og lagðar eru til heimildir til stiglækkandi afskrifta á lausafé. Allt eru þetta breytingar sem ívilna verulega fyrirtækjum og hátekjufólki. Þessar breytingar eru harðlega gagnrýndar af hálfu samtaka launafólks, ASÍ og BSRB, Öryrkjabandalagsins og samtaka eldri borgara en eru aftur á móti mærðar af samtök
um atvinnurekenda og öðrum aðilum sem tala máli stórfyrirtækja og efnameiri hluta sam
félagsins. Hækkun á persónuafslætti, um 0,4%, er tilkomin við þrýsting frá samtökum launa
fólks. 2. minni hluti gagnrýnir framangreindar skattkerfisbreytingar en samanlagt rýra þær tekjur ríkissjóðs verulega.

Enn skortir upplýsingar.

Við upphaf 2. umræðu um frumvarpið liggja enn ekki fyrir útreikningar frá embætti ríkis
skattstjóra um áætlað tekjutap ríkissjóðs vegna stiglækkandi afskrifta og er það í hæsta máta gagnrýnisvert að ríkisstjórnin leggi fram frumvarp um umfangsmiklar skattkerfisbreytingar án þess að ítarlegir útreikningar séu fyrir hendi. Í minnispunktum frá fjármálaráðuneytinu frá 4. desember um stiglækkandi afskriftir er gert ráð fyrir að breytt fyrirkomulag leiði til 100–150 millj. kr. tekjutaps fyrir ríkissjóð en árétta þarf að þessi áætlun er mikilli óvissu háð í báðar áttir".

Varðandi væntanlegt tekjutap ríkisins á komandi ári er rétt að minna á að vegna fyrri laga
breytinga sem koma til framkvæmda um þessi áramót er að finna enn frekari skattalækkanir í þágu fyrirtækja. Þannig kemur nú til framkvæmda lækkun tekjuskatts fyrirtækja úr 30% í 18%, sérstakur eignarskattur fyrirtækja fellur niður, eignarskattur fyrirtækja lækkar úr 1,2% í 0,6% og eignarskattur einstaklinga lækkar úr 1,2% í 0,6%. Á móti þessum skattalækkunum hefur síðan áfengis- og tóbaksgjald verið hækkað og gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra einnig. Í eftirfarandi töflu má sjá útreikninga fjármálaráðuneytisins á nettóáhrifum framan
greindra kerfisbreytinga að teknu tilliti til áætlaðra veltubreytinga og fleira. Áhersla skal lögð á að enn skortir verulega á að allir útreikningar liggi fyrir.*

Millj. kr.
Tekjuskattur fyrirtækja lækkar úr 30% í 18% 1. janúar 2002 **	-1.700
Sérstakur eignarskattur fyrirtækja fellur niður m.v. árslok 2002	-300
Eignarskattur fyrirtækja lækkar úr 1,2% í 0,6% m.v. árslok 2002	-700
Sérstakur eignarskattur einstaklinga fellur niður m.v. árslok 2002	-300
Eignarskattur einstaklinga lækkar úr 1,2% í 0,6% m.v. árslok 2002	-1.300
Tryggingagjald hækkar um 0,5% frá 1. janúar 2003 ***	1.800
Persónuafsláttur hækkar um 0,4% frá 1. janúar 2003	-230
Sérstakur tekjuskattur lækkar úr 7% í 5% frá 1. janúar 2003	-300
Gjald í Framkvæmdasjóð aldraðra hækkar	100
Áfengisgjald hækkar	300
Tóbaksgjald hækkar	800
Samtals	-1.830
Athugasemdir:
*	Hér er um nettóáhrif að ræða, þ.e. að teknu tilliti til áætlaðra veltubreytinga o.fl.
**	Tekjuskattur samlagsfélaga og sameignarfélaga lækkar úr 38% í 26% 1. janúar 2002.
***	Ríkissjóður undanskilinn.

Sama stefna frá 1991.

Allar götur frá því að Sjálfstæðisflokkurinn fékk lyklavöld í Stjórnarráðinu, fyrst með stuðningi Alþýðuflokks frá 1991 til 1995 og síðan Framsóknarflokks frá árinu 1995, og fram á þennan dag hefur verið fylgt þeirri stefnu í skattamálum að flytja skattbyrðar af stöndugum fyrirtækjum og efnafólki yfir á launafólk. Jafnframt hafa margvísleg þjónustugjöld verið auk
in og eru þar alvarlegastar álögur á sjúklinga, bæði vegna stóraukins lyfjakostnaðar og beinn
ar þátttöku þeirra við læknisverk.

Skattabreytingar ríkisstjórnarinnar að þessu sinni eru mjög í anda þessarar stefnu, tekju
skattar fyrirtækja lækka en þær skattaívilnanir sem fram koma í þágu launafólks eru óveru
legar og hafa verið knúnar fram með félagslegum þrýstingi.

Til glöggvunar á þeim miklu tilfærslum sem átt hafa sér stað í gegnum skattkerfið frá ár
inu 1991 og fram á þennan dag er birt hér tafla sem sýnir hvernig tekjuskattur fyrirtækja hef
ur þróast á þessu árabili í samanburði við tekjuskatta einstaklinga og skattleysismörk.

Skattur lagður á

Vegna tekna ársins

Hf., %

Sf., %

Einstak-
lingur, %

Þar af ríki, %

Þar af útsvar, %

Persónu-

afsláttur, kr.	Skattleysis-

mörk ellilífeyris-

þega, kr.	Skattleysis-
mörk launamanns kr.

Hátekju-

skattur,

%	Hátekju-

mörk á mánuði, kr.
1990	1989	50	50	37,74	30,8	6,94	18.631	49.367	49.367
1991	1990	45	45	39,79	32,8	6,99	21.482	53.988	53.988
1992	1991	45	45	39,79	32,8	6,99	23.377	58.751	58.751
1993	1992	39	41	39,85	32,8	7,05	23.968	60.144	60.144
1994	1993	33	41	41,34	34,3	7,04	23.761	57.477	57.477	5	203.340
1995	1994	33	41	41,84	33,15	8,69	23.930	57.193	57.193	5	207.840
1996	1995	33	41	41,00	33,15	8,78	24.494	58.419	59.310	5	233.820
1997	1996	33	41	41,94	33,15	8,79	24.544	58.522	60.332	5	233.820
1998	1997	33	41	41,98	30,41	11,57	24.544	58.466	60.902	5	233.820
1998	1997	33	41	40,00	29,31	11,57	23.901	58.466	60.902	5	233.820
1999	1998	30	38	39,02	27,41	11,61	23.360	59.867	62.361	7	266.500
2000	1999	30	38	38,00	26,41	11,93	23.329	60.848	63.386	7	273.063
2000	2000	30	38	38,37	26,00	11,96	23.912	62.320	64.916	7	273.063
2001	2000	30	38	38,37	26,00	11,00	24.510	63.878	66.540	7	322.083
2002	2001	30	38	38,76	26,08	12,00	25.245	65.132	67.845	7	331.666
2003	2002	18	26	38,54	25,75	12,79	26.002	67.468	70.279	5	340.787
Heimild: Embætti ríkisskattstjóra, að undanskildum útreikningi á skattleysismörkum.

Víti til að varast.

Allir gestir efnahags- og viðskiptanefndar sem voru í forsvari fyrir samtök launafólks, ör
yrkja og eldri borgara í tengslum við frumvarpið mótmæltu skattastefnu ríkisstjórnarinnar harðlega og sögðu að um hana mundi ekki ríkja neinn friður í samfélaginu. Engan þarf að undra hörð viðbrögð við skattastefnu ríkisstjórnarinnar. Menn gera sér að sjálfsögðu grein fyrir því að ríkisstjórnir undir forsæti Sjálfstæðisflokksins frá 1991 hafa stefnt að því leynt og ljóst að færa fjármögnun velferðarþjónustunnar að verulegu marki út úr hinu eiginlega skattkerfi og yfir í beinar álögur á notendur þjónustunnar. Í skýrslu sem fjármálaráðuneytið gaf út árið 1998 um einkaframkvæmd innan velferðarþjónustunnar var lögð áhersla á að sem stærstur hluti tekna rekstraraðila (verði) fenginn með notendagjöldum". Hér var augljóslega verið að boða skólagjöld og sjúklingaskatta sem valda félagslegri mismunun.

Þegar líða tók á tíunda áratuginn varð ljóst að aukin misskipting var farin að valda alvar
legri félagslegri mismunun. Í skýrslu sem landlæknisembættið gaf út í apríl 1997 undir heit
inu Heilbrigðisþjónustan, árangur og skipulag í nútíð og framtíð segir m.a.: Gjalda ber var
hug við frekari hækkun gjalda eða verulegum þjónustugjöldum, því að í óbirtri rannsókn landlæknisembættisins kemur í ljós að meðal barnafólks, sem hefur lægstar ráðstöfunartekjur á mánuði, er allstór hópur sem hefur frestað eða hætt við að leita læknismeðferðar og taka út lyf vegna fjárskorts." Í skýrslunni kemur fram að það er einkum á sviði tannlækninga sem fólk veigrar sér við að leita lækninga. Hér hefur orðið grundvallarbreyting á, því að fyrri rannsóknir benda ekki til misræmis í aðgengi fólks eftir stéttum og efnum."

Álögur á sjúklinga afleiðingar skattastefnu.

Þegar aðstöðugjöld fyrirtækja voru lækkuð á fyrri hluta tíunda áratugarins fylgdu rýrnandi kjör innan velferðarþjónustunnar jafnframt því sem álögur jukust mjög á sjúklinga. Í heil
brigðisþjónustunni hefur þetta leitt til stóraukinna útgjalda fyrir sjúklinga. Í árslok 2001 birti BSRB könnun sem unnin var í samráði við lækna um kostnaðarhlutdeild sjúklinga í heil
brigðiskerfinu. Tekin voru dæmi af sjö sjúklingum sem áttu við mismunandi veikindi að stríða og lagðir fram útreikningar á þróun kostnaðar þeirra á tímabilinu 1990–2001. Öllum þessum sjúklingum var fylgt í gegnum ráðlagða læknismeðferð í eitt ár og haldið til haga kostnaði þeirra yfir árið. Sama eða sambærileg meðferð var skoðuð á fimm ára fresti; 1990,

1996 og 2001. Niðurstaðan var mjög afgerandi. Í öllum tilvikum hafði kostnaður sjúklingsins stóraukist, í sumum hafði hann margfaldast. Samanburður af þessu tagi er alltaf erfiður og í sumum tilvikum kynni að vera um einhverja kostnaðaraukningu að ræða vegna aukinnar meðferðar. Það á t.d. við varðandi lungnaþembu. Þá er á það að líta að í sumum tilfellum er kostnaðarhlutdeild sjúklinga meiri en í þeim dæmum sem notuð voru í könnuninni, í öðrum tilfellum minni.

Sjúkdómur	1990	1996	2001	1990–1996	1996–2001	1990–2001
#1	lungnaþemba	8.504	36.927	70.902	334,23%	92,01%	733,75%
#1b	nikótínmeðferð sleppt	8.505	36.928	46.380	334,20%	25,60%	445,34%
#2	fjölbreytt vandamál	10.665	37.320	34.886	249,93%	-6,52%	227,11%
#3	kransæðasjúkdómur	13.560	24.719	34.475	82,30%	39,47%	154,25%
#4	barn með eyrnabólgu	17.524	22.556	24.342	28,71%	7,92%	38,91%
#5	þunglyndi	19.626	54.527	53.388	177,83%	-2,09%	172,02%
#6	ofnæmi	19.481	42.840	57.067	119,91%	33,21%	192,94%
#7	gigt	29.905	43.241	48.563	44,59%	12,31%	62,39%
Heimild: BSRB.

Breytingar á skatteftirliti.

Í frumvarpinu eru tillögur um breytingar sem lúta að skattaframkvæmdinni. Ríkisskatt
stjóri varar við fyrirhuguðum breytingum á 4. gr., segir þær óþarfar og ekki til bóta". Hér er um það að ræða að færa endanlegt ákvörðunarvald um lágmark reiknaðs endurgjalds í hendur fjármálaráðuneytis en nú hvílir þetta vald hjá ríkisskattstjóra. Samkvæmt frumvarpinu á ríkisskattstjóri að setja fram tillögur sem hljóti staðfestingu ráðuneytis. Ríkisskattstjóri vís
ar í fyrirkomulag annars staðar á Norðurlöndum þar sem hvarvetna tíðkast að embætti hlið
stæð ríkisskattstjóraembættinu setji reglur um skattmat. Sé það hins vegar ásetningur löggjaf
ans að breyta þessu fyrirkomulagi telur embættið að færa eigi gerð reglna um skattmat og reglna um reiknað endurgjald alfarið í hendur ráðuneytisins. 2. minni hluti telur eðlilegast að gerð þeirra reglna sem vísað er til eigi stoð í lögum í ríkari mæli en nú er en telur ekki óeðlilegt að reglur sem gilda um þessi efni séu tengdar pólitískri ábyrgð eins og frumvarpið gerir ráð fyrir.

Ljóst er af umsögnum ríkisskattstjóra að æskilegt hefði verið að vinna breytingartillögurn
ar sem lúta að skattaframkvæmdinni betur og má í því sambandi vísa til umsagnar hans um 8. gr. frumvarpsins sem veitir skattstjóra heimild til að fara með skatteftirlit í fleiri en einu skattumdæmi. Embætti ríkisskattstjóra leggst ekki gegn þessari lagabreytingu en segir engu síður að ekki sé ástæða til að gera hana eina út af fyrir sig og ekki fyrr en gerðar eru aðrar nauðsynlegar breytingar á skipulagi skatteftirlits og það fé lagt í skatteftirlit sem það þarf til að það geti orðið með viðunandi hætti."

Athyglisverð fylgigögn.

Fylgigögnin með þessu minnihlutaáliti eru frá samtökum launafólks, Öryrkjabandalaginu og samtökum eldri borgara. Þau eru athyglisverð fyrir þær sakir hve samhljóða þau eru. Mjög eindregin afstaða er tekin gegn skattastefnu ríkisstjórnarinnar og er greinilegt að áralöng mis
réttisstefna er farin að leiða til óþreyju og kröfu um stefnubreytingu í skattamálum og efna
hagsmálum almennt.

Alþingi, 10. des. 2002.

Ögmundur Jónasson.

Fylgiskjal I.

Umsögn Landssambands eldri borgara.

Frá efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis hefur Landssambandi eldri borgara borist til umsagnar frumvarp til laga um breytingar á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, 324. mál.

Tvö meginefnisatriði frumvarpsins vill LEB gera athugasemdir við, þ.e. breytingar skv. 2. grein þess á 8. lið 31. greinar laganna, um tveggja ára lengingu heimilda til þess að nýta fyrra rekstrartap til skattafrádráttar.

Hitt efnisatriðið er skv. 13. grein frumvarpsins um framlengingu svokallaðs sérstaks tekju
skatts, en jafnframt um lækkun álagsprósentunnar úr 7 í 5%.

Landssamband eldri borgara telur, að því er varðar þessi tvö efnisatriði um lækkun álags
prósentunnar og framlengingu frestsins til að nýta fyrri töp til skattalækkunar, að þar sé farið alrangt að ef líta eigi til jafnræðissjónarmiða.

Skattar á rekstraraðilum eru stórlega að lækka um þessar mundir vegna annarra skattalaga breytinga og einnig hafa skattar á lægstu tekjur sífellt verið að hækka að undanförnu vegna lækkandi hlutfalls skattleysismarka miðað við tekjur.

LEB sýnist því farið alrangt að með þessar tvær meginefnisbreytingar sem frumvarpið fel
ur í sér.

Að öðru leyti sýnist frumvarpið fyrst og fremst snúast um tækni og framkvæmdalegar breytingar sem LEB gerir ekki athugasemdir við.

Virðingarfyllst

f.h. Landssambands eldri borgara

Benedikt Davíðsson.

Fylgiskjal II.

Umsögn Öryrkjabandalags Íslands.

Öryrkjabandalagi Íslands hefur borist til umsagnar frumvarp til laga um breyting á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, með síðari breytingum.

Öryrkjabandalag Íslands mótmælir því harðlega að ráðgert skuli að ganga enn lengra í því að auka skattbyrði á öryrkja og nýta þá tekjulind til að létta sköttum af ráðamönnum og öðr
um þeim sem hæstar hafa tekjurnar. Þess vegna leggst Öryrkjabandalagið eindregið gegn því að framangreint frumvarp verði samþykkt og varar þingmenn mjög við þeirri freistingu sem í því er fólgin.

Athygli vekur að í frumvarpinu er ekki einungis lagt til að hinn sérstaki hátekjuskattur verði lækkaður úr 7% í 5%, heldur einnig að tekjumörkin gagnvart þessu skattþrepi verði enn einu sinni hækkuð hlutfallslega mun meira en skattleysismörk lífeyrisþega, svo mjög að nú lætur nærri að þau hafi náð þingfararkaupi.

Hafa ber í huga að frá 1992 til 2003 hafa skattleysismörk lífeyrisþega hækkað úr kr. 60.144 í kr. 69.603 á mánuði, eða um 15,7%, sem nær ekki helmingi þess sem verðlag hefur hækkað á sama tíma og er órafjarri almennri launaþróun. Á hinn bóginn er í frumvarpinu gert ráð fyrir því að hækka tekjumörk hátekjuskatts í rúmar 340 þúsund krónur á mánuði. Sam
þykki þingmenn þessi áform hafa þeir á umliðnum áratug, frá 1993 til 2003, hækkað þessi tekjumörk úr kr. 203.340 á mánuði í kr. 340.788, eða um 68%, langt umfram þróun verðlags á þessu tímabili og margfalt á við þróun skattleysismarka öryrkja.

Öryrkjabandalag Íslands skorar á alþingismenn að sýna þá siðferðisábyrgð að létta álögum af öryrkjum áður en þeir lagfæra enn frekar sín eigin kjör.

Fyrir hönd Öryrkjabandalags Íslands,

Garðar Sverrisson, formaður.

Arnþór Helgason, framkvæmdastjóri.

Fylgiskjal III.

Umsagnir Alþýðusambands Íslands.

Alþýðusambandi Íslands hefur borist til umsagnar breytingartillaga við frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt.

Meginefni breytingartillögunnar er að teknar verði upp breyttar reglur um fyrningar á lausafé fyrirtækja.

Alþýðusamband Íslands vill mótmæla þeirri málsmeðferð að breytingartillaga sem þessi skuli lögð fram með litlum fyrirvara og án nokkurs mats á áhrifum þess. Slík málsmeðferð er með öllu óásættanleg.

Almennt vill Alþýðusambandið mótmæla þeirri þróun sem átt hefur sér stað á liðnum misserum að færa skattbyrði frá fyrirtækjum til almenns launafólks. Í því samhengi skal minnt á ályktun miðstjórnar ASÍ frá 16. október 2002 en þar segir m.a.: Miðstjórn ASÍ lýsir yfir mikilli óánægju sinni með það óréttlæti sem einkennir tekjuhlið fjárlagafrumvarps ríkis
stjórnarinnar og telur hana leiða til aukins tekjumismunar.

Á sama tíma og skattaálögur á almennt launafólk eru hækkaðar … eru skattar á hátekju- og stóreignafólk og fyrirtæki lækkaðir … Miðstjórn ASÍ mótmælir þessu óréttlæti harðlega og ítrekar gagnrýni sína á skattastefnu ríkisstjórnarinnar sem samþykkt var á Alþingi í lok síðasta árs. Augljóst er, að þau varnaðarorð sem þá voru viðhöfð eru nú að líta dagsins ljós."

Til upprifjunar skal hér minnt á að í umsögn ASÍ dagsettri 7. nóvember 2001 um þær til
lögur til skattkerfisbreytinga sem þá voru til umfjöllunar hjá Alþingi sagði m.a.: Alþýðu
sambandið hefur sett fram alvarlega gagnrýni á fyrirhugaðar skattabreytingar ríkisstjórnar
innar og telur að með þeim sé vegið að kjörum almenns launafólks. Kjarni þeirrar gagnrýni sem Alþýðusambandið hefur sett fram er í raun þríþættur en snýst í grundvallaratriðum um að verði þessar tillögur að lögum, sé verið að færa skattbyrðina yfir á laun og vinnu, af eign
um og fjármagni.

Alþýðusambandið vill vekja athygli á að ef svigrúm hefur skapast til skattalækkana þá hef
ur það svigrúm orðið til við það að skattleysismörk hafa ekki hækkað í takt við laun á undan
förnum árum þó að þau hafi hækkað í takt við umsamin laun eftir að ríkisstjórnin féllst á þá kröfu ASÍ við gerð kjarasamninga 2000."

Vegna þess mikla ágreinings sem er um stefnu ríkisstjórnarinnar í skattamálum fyrirtækja telur Alþýðusamband Íslands ekki ástæðu til þess að taka efnislega afstöðu til þeirra afmörk
uðu þátta sem þetta frumvarp fjallar um. Alþýðusamband Íslands telur mikilvægt að tekin verði upp opin umræða um skattkerfi bæði fyrirtækja og einstaklinga, með það að markmiði að ná breiðari sátt um skattkerfið. Augljóst er að slík sátt er ekki til staðar og áskilur ASÍ sér rétt til þess að beita sér fyrir slíkri umræðu á næstu mánuðum.

f.h. Alþýðusambands Íslands

Grétar Þorsteinsson,

forseti ASÍ.

Alþýðusambandi Íslands hefur borist til umsagnar breytingartillaga við frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 75/1981, um tekjuskatt og eignarskatt, 324. mál.

Frumvarpið snýr að því að hækka persónuafslátt vegna tekjuársins 2003 um 0,4% eða úr 26.718 krónum í 26.825 krónur.

Alþýðusamband Íslands lýsir sig fylgjandi umræddri tillögu enda er hún í samræmi við yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá 10. mars 2000, sem gefin var í tengslum við gerð kjara
samninga það ár.

f.h. Alþýðusambands Íslands

Ólafur Darri Andrason,

deildarstjóri hagdeildar.

Alþýðusambandi Íslands hefur borist til umsagnar frumvarp til laga um tekjuskatt og eignarskatt, 324. mál.

Meginefni frumvarpsins er eftirfarandi:

•	Að heimilt verði að nýta eftirstöðvar rekstrartapa í tíu ár í stað átta.

•	Að framlengja sérstakan tekjuskatt um eitt ár og lækka skatthlutfallið jafnframt úr 7% í 5%.

•	Að breyta vaxtaákvæðum laganna til samræmis við lög um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001.

•	Breytingar sem snúa beint að skattaframkvæmdinni.

Alþýðusambandið telur óeðlilegt að auka möguleika fyrirtækja til að komast hjá greiðslu tekjuskatts með því að heimila þeim að nýta yfirfæranlegt tap í tíu ár í stað átta. Þessa breyt
ingu verður að skoða í því samhengi að tekjuskattshlutfall lögaðila hefur verið lækkað veru
lega og er nú aðeins 18%. Þetta hefur leitt til þess að tekjuskattur lögaðila sem hlutfall af heildarskatttekjum ríkissjóðs hefur lækkað umtalsvert á liðnum árum. Þannig nam tekjuskatt
ur lögaðila 4,8% af heildarskatttekjum ríkissjóðs árið 2000 en stefnir í að vera um 2,3% á næsta ári samkvæmt frumvarpi til fjárlaga.

Samkvæmt frumvarpinu er einnig lagt til að sérstakur tekjuskattur verði framlengdur um eitt ár en skatthlutfallið lækki úr 7% í 5%. Alþýðusambandið telur eðlilegt að þessi skattur verði framlengdur en telur eðlilegra að lækka skattbyrði á almennt launafólk frekar en há
tekjufólk.

Almennt má segja um framangreindar tillögur að þær hafa í för með sér lækkun á sköttum fyrirtækja og hátekjufólks. Á sama tíma er verið að auka skattbyrði á almennt launafólk með því að láta skattleysismörk ekki halda í við almennar launabreytingar. Almennt launafólk er því að greiða sífellt stærri hluta tekna sinna í tekjuskatt.

Alþýðusambandið gerir ekki athugasemdir við önnur atriði frumvarpsins.

f.h. Alþýðusambands Íslands

Ólafur Darri Andrason,

deildarstjóri hagdeildar.

Fylgiskjal IV.

Umsögn BSRB um frumvarp til laga um tekjuskatt og eignarskatt, 324. mál.

(3. desember 2002.)

1.	Við afnám á verðleiðréttum skattskilum fyrirtækja var horfið frá skattlagningu á raun
verðsafkomu yfir í skattlagningu á nafnverðsafkomu. Skattbyrði fyrirtækja ræðst því nú af verðbólgu að þessu leyti, en í því sambandi má benda á að launafólk hefur mátt þola að vera háð verðbólgustiginu varðandi skattbyrði sína þar sem skattleysismörk hafa ekki hækkað í samræmi við verðlag.

Í frumvarpinu er lagt til að komið sé til móts við fyrirtækin vegna niðurfellingar verð
bólguleiðréttinga með því að hækka afskriftahlutföll og heimila stiglækkandi afskriftir á lausafé þannig að fyrningar fyrstu árin verði meiri. Jafnframt er lagt til að nýta megi yfirfæranlegt tap tíu ára í stað átta. Þannig er fyrirtækjum gert kleift að lækka tekju
skattsstofn sinn á sama tíma og eignarskattsstofn fyrirtækjanna lækkar.

Samhliða afnámi verðleiðréttra skattskila var tekjuskattur fyrirtækja lækkaður úr 30% í 18%. Í ljósi þess að tekjuskattur lögaðila, sem hlutfall af heildarskatttekjum ríkissjóðs, helmingast frá 2000 til 2003 vill BSRB benda á uppsafnaða þörf, frá upptöku stað
greiðslunnar, fyrir leiðréttingu á skattbyrði launafólks vegna áhrifa verðlags.

2.	Í frumvarpinu er einnig lagt til að persónuafsláttur vegna tekjuársins 2003 hækki um 0,4% umfram fyrri ákvörðun til samræmis við umsamdar almennar launahækkanir á ár
inu. BSRB styður þá tillögu og að sérstakur tekjuskattur verði framlengdur um eitt ár.

BSRB leggst hins vegar gegn því að sérstakur tekjuskattur lækki um 2%, fari úr 7% í 5%, og að skattbyrði þeirra sem hæstar hafa tekjurnar sé þannig lækkuð sérstaklega umfram annað launafólk.

3.	BSRB gerir ekki athugasemdir við önnur atriði frumvarpsins.

f.h. BSRB

Gunnar Gunnarsson hagfræðingur.