149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1702 — 463. mál.

Síðari umræða.

Nefndarálit með breytingartillögu

um tillögu til þingsályktunar um samstarf vestnorrænu landanna
um tungumál í stafrænum heimi.

Frá utanríkismálanefnd.

Nefndin hefur fjallað um tillöguna og fengið á sinn fund Guðjón S. Brjánsson, formann Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Bylgju Árnadóttur, ritara Íslandsdeildar Vestnorræna ráðsins, Sigurð Ólafsson, framkvæmdastjóra Vestnorræna ráðsins, og Ragnheiði Helgu Þór
arinsdóttur frá mennta- og menningarmálaráðuneyti.

Með tillögunni er skorað á ríkisstjórnina að stofna formlegan samstarfsvettvang vest
norrænu landanna um framtíð íslensku, færeysku og grænlensku. Fyrsta skrefið verði stofnun starfshóps með einum til tveimur fulltrúum frá hverju landanna sem hafi þekkingu á málfræði og máltækni. Hlutverk starfshópsins verði að semja skýrslu með yfirliti um stöðu og fram
tíðarhorfur tungumálanna þriggja ásamt yfirliti um þann máltæknibúnað (hugbúnað og gagnasöfn) sem til er fyrir hvert málanna og leggi fram tillögur að samstarfi um máltækni
búnað og önnur viðbrögð við stafrænu byltingunni. Tillagan er lögð fram á grundvelli álykt
unar Vestnorræna ráðsins nr. 2/2018 sem samþykkt var á ársfundi ráðsins 5. september 2018 í Þórshöfn í Færeyjum.

Í greinargerð með tillögunni kemur fram að staða tungumála í hinum stafræna heimi er yfirleitt því verri sem færri tala þau og því má búast við að íslenska, færeyska og grænlenska standi höllum fæti. Í könnun Evrópuverkefnisins META-NET árið 2012 kom í ljós að ís
lenskan stæði næstverst þeirra 30 tungumála sem könnunin tók til. Færeyska og grænlenska voru ekki meðal þeirra, en ljóst má vera að staða þeirra er enn verri. Þótt málin séu öll töluð af mjög fáum er staða þeirra vissulega nokkuð mismunandi. Íslenska og færeyska eru náskyld tungumál en grænlenska alls óskyld þeim, og færeyska og grænlenska hafa lengi verið í nánu sambýli við dönsku en íslenskan verið næsta einráð á Íslandi. Þrátt fyrir þetta er enginn vafi á því að löndin þrjú geta haft margvíslegt gagn af samstarfi á þessu sviði. Fyrsta skrefið í samvinnu landanna gæti verið stofnun starfshóps sem hefði það hlutverk að semja skýrslu sem innihéldi yfirlit um stöðu og framtíðarhorfur tungumálanna þriggja; yfirlit um þann máltæknibúnað (hugbúnað og gagnasöfn) sem til er fyrir hvert málanna; og tillögur að sam
starfi um máltæknibúnað og önnur viðbrögð við stafrænu byltingunni.

Nefndin leggur til að tillagan verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

1. málsl. tillögugreinarinnar orðist svo: Alþingi ályktar að skora á ríkisstjórnina í samráði við landstjórn Færeyja og heimastjórn Grænlands að stofna formlegan samstarfsvettvang vestnorrænu landanna um framtíð íslensku, færeysku og grænlensku.

Silja Dögg Gunnarsdóttir var fjarverandi við afgreiðslu málsins en ritar undir álitið með heimild í 4. mgr. 18. gr. starfsreglna fyrir fastanefndir Alþingis. Smári McCarthy var fjar
verandi við afgreiðslu málsins.

Alþingi, 3. júní 2019.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir,

form.	Silja Dögg Gunnarsdóttir, frsm.	Ari Trausti Guðmundsson.
Bryndís Haraldsdóttir.	Gunnar Bragi Sveinsson.	Logi Einarsson.
Rósa Björk Brynjólfsdóttir.	Þorgerður K. Gunnarsdóttir.