1995–96. – 1065 ár frá stofnun Alþingis.

120. löggjafarþing. – 232. mál.

705. Breytingartillögur

við frv. til l. um breyt. á l. nr. 43/1993, um viðskiptabanka og sparisjóði.

Frá meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar (VE, VS, EOK, SP, GMS, PHB).

Við 1. gr. Eftirfarandi breytingar verði á greininni:

Á eftir b-lið komi nýr liður er orðist svo: Á eftir 2. mgr. kemur ný málsgrein, svohljóðandi:

Með umsókn skulu, auk upplýsinga skv. 2. mgr., fylgja gögn um náin tengsl stofnunar við einstaklinga eða lögaðila. Með nánum tengslum er átt við innbyrðis tengsl tveggja eða fleiri einstaklinga eða lögaðila sem fela í sér beina eða óbeina hlutdeild þessara aðila sem nemur a.m.k. 20% af eigin fé eða atkvæðisrétti fyrirtækis. Einnig er um náin tengsl að ræða ef fyrrgreindir aðilar, eða dótturfélög þeirra, hafa vegna samninga yfirráð í fyrirtæki (viðskiptabanka eða sparisjóði) eða sambærileg innbyrðis tengsl eins eða fleiri lögaðila eða einstaklinga við fyrirtæki.

Í stað sex" í efnismgr. c-liðar komi: þriggja.

Á eftir 1. gr. komi tvær nýjar greinar er orðist svo:

(2. gr.)

Við 5. gr. laganna bætist ný málsgrein sem orðast svo:

Viðskiptabanki eða sparisjóður sem sækir um starfsleyfi skv. 4. gr. skal hafa höfuðstöðvar sínar hér á landi.

(3. gr.)

2. og 3. málsl. 3. mgr. 6. gr. laganna falla brott.

Við 2. gr. Greinin falli brott.

Á eftir 3. gr. (er verði 4. gr.) komi ný grein er orðist svo:

Við 25. gr. laganna bætist ný málsgrein, 2. mgr., sem orðast svo:

Ráðherra er og heimilt að synja umsókn um starfsleyfi ef náin tengsl viðskiptabanka eða sparisjóðs við einstaklinga eða lögaðila geta að mati bankaeftirlits hindrað það í eðlilegum eftirlitsaðgerðum. Sama á við ef lög eða reglur, sem um slíka einstaklinga eða lögaðila gilda, hindra eðlilegt eftirlit.

Við 8. gr. (er verði 10. gr.) Eftirfarandi breytingar verði á efnisgreininni:

2. mgr. orðist svo:

Við útreikning á eiginfjárhlutfalli skv. 1. mgr. skal eigið fé samsett af þremur þáttum, eiginfjárþætti A, eiginfjárþætti B og eiginfjárþætti C, og frádráttarliðum skv. 55. gr. Eftirfarandi takmarkanir gilda um einstaka eiginfjárþætti:

Eiginfjárþáttur A skal nema að lágmarki helmingi eigin fjár fyrir frádrátt skv. 55. gr.

Eiginfjárþáttur B má hæst nema 50% af eiginfjárþætti A.

Eiginfjárþáttur C má hæst nema 50% af eiginfjárþætti A. Jafnframt má eiginfjárþáttur C hæst nema 4,8% af reiknuðum áhættugrunni viðskiptabanka eða sparisjóðs vegna markaðsáhættu liða í veltubók og gengisáhættu.

2. tölul. 4. mgr. orðist svo: Endurmatsreikningur annar en gert er ráð fyrir í eiginfjárþætti A.

5. mgr. orðist svo:

Eiginfjárþáttur C telst vera víkjandi lán til skamms tíma sem viðskiptabanki eða sparisjóður tekur gegn útgáfu sérstakrar skuldaviðurkenningar þar sem skýrt er kveðið á um að endurgreiðslutími lánsins sé eigi skemmri en tvö ár og að við gjaldþrot hlutaðeigandi viðskiptabanka eða sparisjóðs eða slit hans fáist það endurgreitt á eftir öllum öðrum kröfum á hendur viðskiptabankanum eða sparisjóðnum en endurgreiðslu hlutafjár eða stofnfjár eða sambærilegs eigin fjár ríkisviðskiptabanka. Jafnframt skal kveðið á um að óheimilt sé að greiða af láninu eða greiða af því vexti ef eiginfjárhlutfall hlutaðeigandi viðskiptabanka eða sparisjóðs er lægra en 8% eða ef endurgreiðsla höfuðstóls eða greiðsla vaxta veldur því að eiginfjárhlutfallið fer niður fyrir 8%. Tilkynna skal bankaeftirlitinu ef slík greiðsla veldur því að eiginfjárhlutfallið fer niður fyrir 10%. Við mat á eiginfjárþætti C getur bankaeftirlitið heimilað einstökum viðskiptabönkum eða sparisjóðum að tekið sé tillit til hagnaðar af veltubókarviðskiptum að frádreginni fyrirsjáanlegri gjaldfærslu eða arði og að frádregnu nettótapi af annarri starfsemi, enda sé engin þessara fjárhæða meðtalin í eiginfjárþætti A.

Við 10. gr. (er verði 12. gr.). Eftirfarandi breytingar verði á greininni:

Inngangsmálsgrein orðist svo:

Eftirfarandi breytingar verða á 56. gr. laganna:

Á eftir inngangsmálsgrein komi nýr stafliður, a-liður, svohljóðandi: Á eftir orðinu efnahagsreikning" í 2. málsl. 1. mgr. kemur: fjárstreymisyfirlit.

Efnismálsgrein verði b-liður.

Við 11. gr. (er verði 13. gr.). Á eftir orðunum Bankaeftirlitið setur reglur" í efnismálsgreininni komi: að höfðu samráði við reikningsskilaráð.

Við 13. gr. (er verði 15. gr.) bætist nýr liður, a-liður, er orðist svo: 5. mgr. orðast svo:

Verði endurskoðendur varir við verulega ágalla í rekstri viðskiptabanka eða sparisjóðs eða atriði er varða innra eftirlit, greiðslutryggingar útlána eða önnur atriði sem veikt geta fjárhagsstöðu hlutaðeigandi stofnunar, svo og ef endurskoðandi hefur ástæðu til að ætla að lög, reglugerðir eða reglur sem gilda um stofnunina hafi verið brotnar, skal endurskoðandi gera stjórn hennar og bankaeftirliti viðvart. Þetta á einnig við um sambærileg atriði sem endurskoðandi viðskiptabanka eða sparisjóðs fær vitneskju um og varða fyrirtæki í nánum tengslum við hlutaðeigandi stofnun, sbr. 3. mgr. 4. gr. Ákvæði þessarar málsgreinar brjóta ekki í bága við þagnarskyldu endurskoðenda skv. 43. gr. laga þessara eða ákvæði annarra laga.

Við 15. gr. (er verði 17. gr.). Greinin orðist svo:

Eftirfarandi breytingar verða á 67. gr. laganna:

Í stað reikningsuppgjör endurskoðanda" í 2. málsl. 3. mgr. kemur: endurskoðað reikningsuppgjör.

Lokamálsliður 4. mgr. fellur brott.

Við 16. gr. (er verði 18. gr.). Eftirfarandi breytingar verði á greininni:

Í stað Tryggingarsjóður" í inngangsmálsgrein komi: Tryggingarsjóðir.

Eftirfarandi breytingar verði á a-lið (75. gr.) greinarinnar:

Orðin og sparisjóðir" í 1. málsl. 1. mgr. falli brott.

Í stað orðsins innlánsstofnana" í 1. málsl. 1. mgr. komi: viðskiptabanka.

2. málsl. 1. mgr. orðist svo: Tryggingarsjóður viðskiptabanka er sjálfstæð stofnun í eigu ríkisins.

Í stað 2. mgr. komi þrjár nýjar málsgreinar sem orðist svo:

Hlutverk Tryggingarsjóðs viðskiptabanka er að tryggja innstæðueiganda skil á greiðslu innstæðu sem hann hefur krafist endurgreiðslu á og viðskiptabanki eða útibú eru ekki fær um að inna af hendi.

Ráðherra skipar sjóðnum stjórn til þriggja ára í senn. Stjórnin skal skipuð þremur mönnum og jafnmörgum til vara. Samband íslenskra viðskiptabanka tilnefnir einn mann í stjórn.

Stjórn Tryggingarsjóðs viðskiptabanka er heimilt að stofna sérstaka lánadeild með aðskildum fjárhag og reikningshaldi. Stofnfé getur að hámarki numið því eigin fé sjóðsins sem er umfram kröfur um lögbundið lágmark í innstæðutryggingadeild skv. 79. gr. Eignir annarrar deildarinnar verða ekki notaðar til að standa skil á skuldbindingum hinnar. Hlutverk lánadeildar er að tryggja fjárhagslegt öryggi viðskiptabanka, svo sem með lánveitingum, yfirtöku eigna, ábyrgðum og öðrum þeim aðgerðum sem samræmast tilgangi deildarinnar.

Fyrirsögn (75. gr.) verði: Tryggingarsjóður viðskiptabanka.

Eftirfarandi breytingar verði á b-lið (76. gr.) greinarinnar:

Við bætist tvær málsgreinar, er verði 1. og 2. mgr., svohljóðandi:

Tryggingarsjóður sparisjóða er sjálfseignarstofnun sem allir sparisjóðir skulu vera aðilar að. Meginhlutverk Tryggingarsjóðs sparisjóða er að tryggja fjárhagslegt öryggi sparisjóða og full skil á innlánsfé við endurskipulagningu eða slit sparisjóðsins, sbr. nánari ákvæði þessara laga.

Tryggingarsjóður sparisjóða skal starfa í tveimur sjálfstæðum deildum, innstæðudeild og lánadeild, með aðskilinn fjárhag og reikningshald. Eignir annarrar deildarinnar verða ekki notaðar til að standa skil á skuldbindingum hinnar. Hlutverk lánadeildar er að tryggja fjárhagslegt öryggi sparisjóða. Í því skyni er stjórn sjóðsins heimilt að veita sparisjóði lán eða yfirtaka vissar eignir sparisjóðs, ganga í ábyrgðir fyrir sparisjóð, bæta sérstakt tap og kostnað sem sparisjóður verður fyrir og veita sparisjóðum stuðning að öðru leyti á hvern þann hátt sem stjórn sjóðsins ákveður í samræmi við ákvæði laga þessara og samþykkta sjóðsins. Tryggingarsjóði sparisjóða er enn fremur heimilt að veita sparisjóði víkjandi lán í því skyni að efla eiginfjárstöðu hans. Stjórn sjóðsins getur sett skilyrði fyrir veitingu víkjandi láns. Í samþykktum sjóðsins skal setja nánari reglur um starfsemi lánadeildar, svo og reglur um tekjur hennar og lánveitingar. Stjórn Tryggingarsjóðs sparisjóða er heimilt að láta rannsaka rekstur og efnahag sparisjóðs sem veitt er víkjandi lán. Getur stjórnin í þessu sambandi krafist nauðsynlegra upplýsinga frá hlutaðeigandi sparisjóði.

Í stað orðanna Tryggingarsjóðs innlánsstofnana" í 1. málsl. 1. mgr. og 3. mgr. komi: Tryggingarsjóðs sparisjóða.

3. málsl. 1. mgr. falli brott.

2. mgr. (er verði 4. mgr.) orðist svo:

Stjórn Tryggingarsjóðs sparisjóða fer með málefni hans milli aðal- og aukafunda. Hún skal skipuð fimm mönnum og skulu fjórir stjórnarmenn ásamt jafnmörgum varamönnum kjörnir á aðalfundi til eins árs í senn, hlutbundinni kosningu ef óskað er. Ráðherra tilnefnir einn mann og skal hann tilnefndur til þriggja ára í senn. Stjórn Tryggingarsjóðsins kýs sér formann og skiptir með sér verkum. Nánar skal kveðið á um skipan og verkefni stjórnar og starfsemi sjóðsins að öðru leyti í samþykktum hans.

Á eftir 3. mgr. (er verði 5. mgr.) komi ný málsgrein er orðist svo:

Aðalfundur setur Tryggingarsjóði sparisjóða samþykktir sem háðar skulu staðfestingu ráðherra að fenginni umsögn bankaeftirlitsins.

4. og 5. mgr. falli brott.

Fyrirsögn (76. gr.) verði: Tryggingarsjóður sparisjóða.

Á eftir b-lið komi nýr liður (76. gr. A), svohljóðandi:

Erlend útibú innlánsstofnana.

Útibúum erlendra viðskiptabanka og sparisjóða með staðfestu í öðru ríki á Evrópska efnahagssvæðinu, sem starfa hér á landi, er heimil aðild að tryggingarsjóðum innlánsstofnana er starfa í samræmi við ákvæði þessara laga vegna innstæðna sem ekki eru tryggðar með öðrum hætti innan Evrópska efnahagssvæðisins.

Útibú erlendra viðskiptabanka og sparisjóða, sem hafa staðfestu utan Evrópska efnahagssvæðisins og starfa hér á landi, skulu vera aðilar að Tryggingarsjóði viðskiptabanka eða Tryggingarsjóði sparisjóða, eftir því sem við getur átt, enda sé útibúið ekki aðili að sambærilegu innlánatryggingakerfi í heimaríki sínu.

Ráðherra getur í reglugerð kveðið nánar á um aðild útibúa erlendra viðskiptabanka og sparisjóða að tryggingarsjóðum innlánsstofnana, svo og um þær viðbótartryggingar sem útibú þurfa til þess að geta starfað hér á landi. Um iðgjöld og greiðslur vegna trygginga samkvæmt þessari grein skal nánar kveðið á um í reglugerð.

Eftirfarandi breytingar verði á c-lið (77. gr.) greinarinnar:

Í stað orðanna Meginhlutverk Tryggingarsjóðs innlánsstofnana er að tryggja innstæðueiganda skil á" í 1. málsl. 1. mgr. komi: Heimilt er innstæðueiganda að krefja tryggingarsjóð um.

Í stað orðsins krafist" í 1. málsl. 1. mgr. komi: krafið viðskiptabanka eða sparisjóð um.

Á eftir orðunum fyrir peningaþvætti" í 3. mgr. komi: svo og innstæður dóttur- eða móðurfélags þessara stofnana.

Á eftir 3. mgr. bætist við ný málsgrein, svohljóðandi:

Innstæðudeildir tryggingarsjóða innlánsstofnana verða ekki teknar til gjaldþrotaskipta, né verður heimilt að gera aðför í þeim.

Í stað stjórn Tryggingarsjóðs innlánsstofnana" í 4. mgr. (er verði 5. mgr.) komi: stjórnir tryggingarsjóða innlánsstofnana.

1. og 2. tölul. 4. mgr. falli brott.

Í stað Tryggingarsjóði innlánsstofnana í 3. tölul. 4. mgr. komi: tryggingarsjóðum er lög þessi taka til.

Í stað Tryggingarsjóði innlánsstofnana" í 4. tölul. 4. mgr. komi: tryggingarsjóðum fyrir innlánsstofnanir.

Við 4. mgr. bætist nýr töluliður er orðist svo: Verksvið stjórnar og ávöxtun á eignum sjóðsins.

Við bætist tvær nýjar málsgreinar er orðist svo:

Um ársreikning og endurskoðun tryggingarsjóða innlánsstofnana og um eftirlit með starfsemi þeirra fer samkvæmt ákvæðum VII. og XIV. kafla.

Tryggingarsjóðir innlánsstofnana eru undanþegnir tekjuskatti og eignarskatti.

Fyrirsögn (77. gr.) verði: Almenn ákvæði um starfsemi tryggingarsjóða.

Eftirfarandi breytingar verði á d-lið (78. gr.) greinarinnar:

Í stað orðsins Tryggingarsjóði" í 1. málsl. 1. mgr. komi: tryggingarsjóðum.

Í stað orðsins sjóðsins" í 2. málsl. 1. mgr. komi: sjóðs.

Í stað orðanna Stjórn Tryggingarsjóðs" komi: Stjórnum tryggingarsjóða.

Í stað orðanna Getur stjórnin" í 2. mgr. komi: Stjórn sjóðs getur.

Eftirfarandi breytingar verði á e-lið (79. gr.) greinarinnar:

1. mgr. orðist svo:

Stefnt skal að því að heildareign innstæðudeildar tryggingarsjóða innlánsstofnana nemi a.m.k. 1% af meðaltali tryggðra innstæðna í viðskiptabönkum og sparisjóðum á næstliðnu ári. Hafi heildareign ekki náð lágmarki skv. 1. málsl. skulu allir viðskiptabankar og sparisjóðir greiða eigi síðar en 1. mars ár hvert gjald til sjóðsins er nemur 0,15% af meðaltali tryggðra innstæðna í hlutaðeigandi viðskiptabanka eða sparisjóði á næstliðnu ári, sbr. þó hámark skv. 1. málsl. þessarar málsgreinar. Þar til heildareign deildarinnar hefur náð tilskildu lágmarki skal hver viðskiptabanki og sparisjóður leggja fram ábyrgðaryfirlýsingu fyrir jafnháum hlut af þeirri fjárhæð er á vantar til að lágmarkinu hafi verið náð og nemur hlut tryggðra innstæðna hlutaðeigandi viðskiptabanka eða sparisjóðs af samanlögðum tryggðum innstæðum. Greiðslur til sjóðsins eru óendurkræfar.

Á eftir 1. mgr. komi ný málsgrein er orðist svo:

Nýr viðskiptabanki eða sparisjóður skal greiða sérstaklega til sjóðsins 1. mars ár hvert í sjö ár frá því að hann hefur starfsemi hér á landi 0,15% af meðaltali tryggðra innstæðna í hlutaðeigandi viðskiptabanka eða sparisjóði á næstliðnu ári, í fyrsta sinn fullu ári eftir upphaf starfseminnar. Auk þess leggur hlutaðeigandi viðskiptabanki eða sparisjóður fram ábyrgðaryfirlýsingu er stjórn sjóðsins metur gilda fyrir mismun á greiðslu til sjóðsins og lágmarki skv. 1. málsl. þessarar greinar samkvæmt nánari ákvæðum er ráðherra setur í reglugerð.

2. og 3. mgr. falli brott.

Í stað orðanna Tryggingarsjóðs innlánsstofnana" og Tryggingarsjóði innlánsstofnana" í 4. og 5. mgr. komi: tryggingarsjóða innlánsstofnana, og: tryggingarsjóðum innlánsstofnana.

Á eftir 3. málsl. 4. mgr. (er verði 3. mgr.) komi nýr málsliður er orðist svo: Kröfur um innborgun í sjóðinn á grundvelli ábyrgðaryfirlýsinga geta á hverju ári ekki verið hærri en sem nemur einum tíunda hluta af lágmarksstærð sjóðsins skv. 1. mgr. þessarar greinar.

Eftirfarandi breytingar verði á f-lið (80. gr.) greinarinnar:

Í stað orðanna Tryggingarsjóði innlánsstofnana" í 1. málsl. 1. mgr. komi: tryggingarsjóði innlánsstofnunar samkvæmt lögum þessum.

Í stað orðanna skal ráðherra þá afturkalla" í 1. málsl. 2. mgr. komi: getur ráðherra þá afturkallað.

Í stað orðanna sbr. 4. tl." í 1. málsl. 2. mgr. komi: sbr. 3. tölul.

Í stað orðanna Tryggingarsjóði innlánsstofnana" í 1. málsl. 3. mgr. komi: tryggingarsjóði innlánsstofnunar.

G- og h-liðir (81. gr. og 82. gr.) falli brott.

Við 20. gr. (er verði 22. gr.) bætist nýr stafliður er orðist svo: Við 1. mgr. bætist nýr töluliður, 6. tölul., svohljóðandi: sé það mat bankaeftirlits að náin tengsl viðskiptabanka eða sparisjóðs við einstaklinga eða lögaðila geti hindrað það í eðlilegum eftirlitsaðgerðum. Sama á við ef lög eða reglur, sem um þá aðila gilda, hindra eðlilegt eftirlit. Starfsleyfi verður þó aðeins afturkallað að bankaeftirlitið hafi gert athugasemdir við hlutaðeigandi banka eða sparisjóð áður og gefið fyrirtækinu kost á að leysa úr málinu.

Við 24. gr. (er verði 26. gr.) Eftirfarandi breytingar verði á greininni:

Í stað 1. janúar" í 2. málsl. komi: 1. júlí.

Við bætist nýr málsliður er orðist svo: Jafnframt falla brott 5.–7. gr. laga nr. 16/1993, um ráðstafanir til að efla eiginfjárstöðu innlánsstofnana.

Við bætist tvö ný ákvæði til bráðabrigða er orðist svo:

(I.)

Ríkissjóður yfirtekur frá og með gildistöku laga þessara allar eignir og skuldir lánadeildar Tryggingarsjóðs viðskiptabanka.

(II.)

Ríkisviðskiptabanka er fram til 31. desember 1997 heimilt að taka víkjandi lán til endurfjármögnunar víkjandi lánum er bankinn hefur tekið. Hámarksheimild samkvæmt þessu ákvæði miðast við þá fjárhæð sem slík lán námu 1. janúar 1994.