1996. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.

121. löggjafarþing. – 13. mál.

451. Skýrsla

sjávarútvegsráðherra um stöðu og þróun bolfiskfrystingar í landi, samkvæmt beiðni.

(Lögð fyrir Alþingi á 121. löggjafarþingi 1996.)

Með beiðni (á þskj. 13) frá þingmönnunum Hjörleifi Guttormssyni, Bryndísi Hlöðversdóttur, Kristni H. Gunnarssyni, Margréti Frímannsdóttur, Ragnari Arnalds, Sigríði Jóhannesdóttur, Steingrími J. Sigfússyni, Svavari Gestssyni og Ögmundi Jónassyni var þess óskað að sjávarútvegsráðherra flytti Alþingi skýrslu um stöðu og horfur í úrvinnslu bolfisks í frystihúsum í landi.

Efnahagsleg afkoma bolfiskfrystingar í landi og aðgerðir

ríkisstjórnarinnar til að treysta rekstrarstöðu hennar.

Samkvæmt uppgjöri Þjóðhagsstofnunar sem birtist í Þjóðhagsáætlun ársins 1997 hefur stofnunin að mestu lokið uppgjöri á ársreikningum sjávarútvegsfyrirtækja fyrir árið 1995. Niðurstöður þeirra sýna að afkoma sjávarútvegs í heild var góð á árinu 1995 og hafði batnað frá árinu 1994. Á árinu 1994 var hagnaður sjávarútvegsins í heild 3% af tekjum ef miðað er við árgreiðsluaðferð Þjóðhagsstofnunar og hækkaði í 4,5% árið 1995. Afkoma í útgerð, loðnu- og rækjuvinnslu var tiltölulega góð bæði árin, en halli var af botnfiskvinnslunni árið 1995. Afkoma einstakra greina sjávarútvegsins var mjög mismunandi eins og sjá má í eftirfarandi töflu:

Tafla 1. Afkoma sjávarútvegs. Hreinn hagnaður í hlutfalli af tekjum.

Rekstrarskilyrði

1994	1995	í ágúst 1996

Sjávarútvegur í heild1) 2)	3 ,0	4 ,5	-0 ,5

Veiðar og vinnsla botnfisks	1 ,0	1 ,5	-2 ,5

Veiðar	-1 ,0	4 ,0	3 ,5

Bátar	-2 ,0	4 ,5	3 ,0

Togarar	-2 ,5	3 ,0	0 ,0

Frystiskip	2 ,0	3 ,5	6 ,5

Botnfiskvinnsla	3 ,0	-2 ,5	-8 ,5

Frysting	4 ,5	-4 ,5	-12 ,5

Söltun	0 ,0	1 ,0	-1 ,5

Veiðar og vinnsla rækju	13 ,0	13 ,0	-3 ,0

Loðnuveiðar og -bræðsla	8 ,0	9 ,5	15 ,0

1)	Hér eru taldar með botnfiskveiðar og -vinnsla, rækjuveiðar og -vinnsla og loðnuveiðar og -bræðsla. Þessar greinar ná til tæplega 90% af allri sjávarafurðaframleiðslunni.

2)	Miðað er við tekjur greinanna alls að frádregnum milliviðskiptum með hráefni.

Frá árinu 1995 hefur afkoma sjávarútvegs versnað mikið og er talið miðað við rekstrarskilyrði í ágúst sl. að tap hafi orðið af rekstri sjávarútvegsins í heild sem nemur 0,5% af tekjum. Afkoma eftir greinum er áfram mjög misjöfn.

Á árinu 1995 voru botnfiskveiðar og -vinnsla reknar með 1,5% hagnaði en talið er miðað við rekstrarskilyrði í ágúst sl. að sá hagnaður hafi nú snúist í um 2,5% tap. Áætlað er að botnfiskveiðar séu nú reknar með um 3,5% hagnaði af tekjum. Afkoma báta og togara versnar en afkoma frystitogara batnar og er áætluð 6,5% af tekjum miðað við rekstrarskilyrði í ágúst sl.

Árið 1995 varð tap af botnfiskvinnslunni sem nemur 2,7% af tekjum og hafði breyst til hins verra frá árunum 1992–94 er hagnaður varð af þessari starfsemi samkvæmt mati Þjóðhagsstofnunar. Afkoma botnfiskvinnslunnar, einkum frystingarinnar, er mjög erfið um þessar mundir og er áætlað að botnfiskvinnslan sé nú rekin með 8,5% tapi. Frá því á árinu 1995 hefur afurðaverð landfrystingar lækkað um 3,6% og afurðaverð söltunar um 1,4%. Hins vegar hafa almenn laun hækkað um 7,5%. Á sama tíma hefur hráefnisverð botnfiskvinnslunnar verið nær óbreytt. Á árinu 1994 var um 57% tekna botnfiskvinnslunnar varið til hráefniskaupa en tæpum 63% ef miðað er við mat Þjóðhagsstofnunar á rekstrarskilyrðum í ágúst 1996. Á sama tíma hefur almennt verðlag hækkað um 2,9% á mælikvarða neysluverðsvísitölunnar (sjá nánar töflur í fylgiskjali).

Meginskýring á versnandi afkomu landvinnslunnar er því hækkun á kostnaði innan lands á sama tíma og afurðaverð fer lækkandi. Hlutfall hráefniskostnaðar af tekjum er orðið svo hátt að það veldur vinnslunni erfiðleikum. Mörg fyrirtækjanna kaupa hráefni einfaldlega á hærra verði en þau ráða við. Fyrstu átta mánuði ársins 1996 var 31% af þorskaflanum ráðstafað til landfrystingar innan lands og 42% af ýsuaflanum, 9% af þorskinum voru fryst úti á sjó á móti 16% af ýsuaflanum og 54% af þorskaflanum var ráðstafað í saltfiskverkun. Viðskipti með hráefni skiptast þannig að 64% af botnfiskaflanum var ráðstafað í beinum viðskiptum til vinnslu innan lands en 36% aflans seld á markaði. Þessar tölur eiga sér nokkra samsvörun í því að í 60% tilvika eru útgerð og fiskvinnsla á sömu hendi en í 40% tilvika er aðeins stunduð útgerð. Segja má að sjálfstæðar útgerðir selji mest á mörkuðum en skilin eru þó ekki eins skýr og tölurnar gefa til kynna. Endurskipulagning sjávarútvegsfyrirtækja virðist í mörgum tilfellum ætla að gefa þeim nægilegan styrk til að standast þá erfiðleika sem nú steðja að fiskvinnslunni. Með sameiningu og samvinnu hefur mörgum tekst að breikka rekstrargrundvöllinn, auka hagræðingu, sérhæfingu og í sumum tilfellum fjölbreytni og uppskera í kjölfarið aukna arðsemi. Jafnframt hefur stóru fyrirtækjunum tekist betur en ýmsum minni að ná niður fjármagnskostnaði. Þá virðast ýmis smærri fyrirtæki í sérhæfðri vinnslu standa sig vel. Mestur er vandinn hjá meðalstórum fyrirtækjum í hefðbundinni botnfiskvinnslu. Almennar efnahagsaðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa stuðlað að miklum stöðugleika í efnahagsmálum og eru þá meðtaldar raungengisbreytingar á árunum 1992 og 1994, sem og tvær umfangsmikilar lánalengingar og skuldbreytingar. Einnig hefur fyrirtækjum í sjávarútvegi tekist að hagnýta sér sveigjanlegt markaðskerfi fiskveiðistjórnunar. Framangreindar aðgerðir hafa leitt til þess að samkeppnisstaða íslensks sjávarútvegs hefur orðið mjög sterk. Vandi botnfiskvinnslunnar verður ekki leystur með almennum aðgerðum á borð við gengisfellingu eða millifærslu, líkt og gripið var til fyrir 5–10 árum. Hann er miklu fremur verkefni fyrirtækjanna sjálfra að takast á við, annars vegar hvað varðar skipulag fyrirtækjanna og hins vegar innri tekjuskiptingu greinarinnar.

Hefðbundin landvinnsla hefur ekki tekið miklum breytingum síðustu áratugi. Á allra síðustu árum hafa fyrirtækin reynt nýjar leiðir við vinnslu aflans. Ljóst er að þau þurfa að leggja stóraukna vinnu og fjármuni í vöruþróun og markaðsstarf. Tækninýjungar og skipulagsbreytingar geta einnig stuðlað að því að skjóta sterkari stoðum undir vinnsluna. Af hálfu ríkisstjórnarinnar er nú verið að skoða hvernig íslensk fyrirtæki geti fengið að gang að fjármagni, t.d. styrkjum og áhættulánum, vegna rannsókna og vöruþróunar, markaðsmála og annarrar nýsköpunar. Erlend fyrirtæki í nálægum samkeppnislöndum eiga aðgang að slíku áhættufé fyrir tilstuðlan nýsköpunarlánasjóða í viðkomandi ríkjum. Af hálfu ríkisstjórnarinnar er stefnt að því að yfirstandandi endurskoðun á fjárfestingalánasjóðum atvinnuveganna leiði til betri stöðu íslensks atvinnulífs hvað þetta varðar. Mest er þó um vert að starfsumhverfi sjávarútvegsins stuðli áfram að því að atvinnugreinin hafi fjárhagslegan styrk til að takast á við kostnaðarsöm verkefni í vélvæðingu, vöruþróun og markaðsstarfi.

Mismunandi afkoma eftir landshlutum (kjördæmum)?

Í úrtaki Þjóðhagsstofnunar eru fyrirtæki í öllum átta kjördæmum landsins sem stunda botnfiskvinnslu. Í öllum kjördæmunum eru fyrirtæki sem eru rekin með hagnaði og önnur sem eru rekin með tapi. Ekkert eitt kjördæmi sker sig úr að þessu leyti.

Ársverk í frystingu, söltun og herslu.

Ekki liggja fyrir upplýsingar um fjölda ársverka við hefðbunda frystingu bolfisks. Í töflum 2 og 3 eru upplýsingar um ársverk í frystingu, söltun og herslu á bolfiski, síld, loðnu, rækju, hörpudiski og humri á árunum 1990–94. Landshlutaflokkun miðast við lögheimili launagreiðanda. Ekki liggja fyrir upplýsingar um fjölda ársverka á árinu 1995.

Tafla 2. Fjöldi ársverka í frystingu, söltun og herslu 1990–94,

skipt eftir kjördæmum.

Reykja-	Reykja-	Vestur-	Vest-	Norðurl.	Norðurl.	Austur-	Suður-	Landið

Ár	vík	nes	land	firðir	vestra	eystra	land	land	allt

1990	476	1231	766	1195	451	1093	991	883	7085

1991	492	1331	693	1078	449	1163	914	983	7103

1992	456	1051	631	942	485	1119	915	754	6352

1993	458	1168	620	890	503	1180	879	772	6469

1994	558	1154	691	905	489	1199	921	838	6754

Meðalfjöldi	488	1187	680	1002	475	1151	924	846	6753

Eins og sést í töflu 2 voru unnin um 7.085 ársverk í frystingu, söltun og herslu á árinu 1990. Árið 1992 fækkaði ársverkunum mjög mikið en þeim fór aftur að fjölga á árinu 1993 og voru orðin 6.754 árið 1994. Árið 1990 voru flest ársverk um 1.231 unnin á Reykjanesi en á árinu 1994 hafði Norðurland eystra tekið forustuna og voru þar unnin um 1.199 ársverk það ár.

Tafla 3. Hlutfallsleg skipting ársverka í frystingu, söltun

og herslu 1990–94, eftir kjördæmum.

Reykja-	Reykja-	Vestur-	Vest-	Norðurl.	Norðurl.	Austur-	Suður-

Ár	vík	nes	land	firðir	vestra	eystra	land	land

1990	6,7%	17,4%	10,8%	16,9%	6,4%	15,4%	14,0%	12,5%

1991	6,9%	18,7%	9,8%	15,2%	6,3%	16,4%	12,9%	13,8%

1992	7,2%	16,5%	9,9%	14,8%	7,6%	17,6%	14,4%	11,9%

1993	7,1%	18,1%	9,6%	13,8%	7,8%	18,2%	13,6%	11,9%

1994	8,3%	17,1%	10,2%	13,4%	7,2%	17,8%	13,6%	12,4%

Meðaltal	7,2%	17,6%	10,1%	14,8%	7,0%	17,0%	13,7%	12,5%

Tafla 3 sýnir hlutfallslega skiptingu ársverka í frystingu, söltun og herslu eftir kjördæmum. Þar sést að hlutfallslega flest ársverk eru unnin á Reykjanesi og Norðurlandi eystra og fast á hæla þeirra koma Austfirðir og Vestfirðir þar sem ársverkum hefur fækkað mest.

Breyting á fjölda starfa við hefðbundna frystingu á bolfiski

það sem af er árinu 1996 og horfur á komandi vetri.

Upplýsingar um hvaða breyting hafi orðið á fjölda starfa við hefðbundna frystingu bolfisks það sem af er árinu 1996 og hverjar horfurnar séu á komandi vetri liggja ekki fyrir. Þjóðhagsstofnun hefur gert könnun á atvinnuástandi í september 1996. Samkvæmt henni vildu atvinnurekendur í fiskiðnaði fjölga um 60 starfsmenn eða um 1% af áætluðu vinnuafli í greininni og kemur fjölgunin öll fram á landsbyggðinni. Á sama tíma í fyrra vildu atvinnurekendur fjölga um 120 starfsmenn, eingöngu á landsbyggðinni. Hitt er annað mál að landfrysting er sú grein sjávarútvegs sem krefst hlutfallslega flests starfsfólks. Því hagar víða þannig til að lokun eins frystihúss í sjávarþorpi getur orðið til þess að hátt hlutfall íbúanna missir vinnuna og þeir eru atvinnulausir á meðan rekstrarstöðvun varir jafnvel þótt starfsmenn vanti til fiskvinnslustarfa í öðrum sjávarplássum.

Þróun frystingar bolfisks um borð í frystiskipum sl. tíu ár og breyting á

starfsskilyrðum frystingar í landi samanborið við frystingu um borð í skipum.

Í töflum 4 og 5 má sjá að á árinu 1986 bárust um 584 þús. tonn af bolfiski á land. Var aflanum ráðstafað þannig það árið að um 78% voru unnin í landi, tæp 17% voru flutt út óunnin og 4,2% voru unnin um borð í vinnsluskipum. Frysting um borð í vinnsluskipum jókst hratt á árunum 1986–94, bæði í magni og sem hlutfall af heildarbolfiskafla á heimamiðum. Á árinu 1995 og það sem af er ársins 1996 hefur heldur minni afli hlutfallslega verið unninn um borð í vinnsluskipum en var árið 1994. Athyglisvert er að hlutur landvinnslunnar hefur frá árinu 1988 verið á bilinu 64–70% af heildarbolfiskafla og að aukinn hlut sjóvinnslu eftir 1990 virðist að mestu mega rekja til minnkandi útflutnings

Tafla 4. Ráðstöfun bolfiskafla á heimamiðum – afli í tonnum.

Ár	Landvinnsla	Útfl. ísaður, heill	Sjóvinnsla	Annað	Alls

Frysting	Söltun	Hersla	Ísaður

flattur	hausaður	skip	gámar

fiskur	eða flök

m/skipum	m/flugv.

1986	298.932	150.133	4.728	1.590	0	35.195	61.979	24.574	6.893	584.025

1987	281.354	180.883	8.362	2.891	0	39.479	61.833	37.295	7.195	619.291

1988	256.269	171.488	8.642	4.930	0	44.482	65.778	65.613	7.041	624.243

1989	242.148	151.051	13.593	13.445	0	44.867	70.897	72.618	5.774	614.393

1990	258.145	129.476	2.899	12.025	6.389	36.005	77.350	89.656	6.494	618.439

1991	270.258	126.691	1.265	6.724	8.361	29.452	53.290	96.502	6.032	598.575

1992	233.771	102.875	998	7.967	8.781	22.272	47.897	100.537	6.380	531.478

1993	235.259	98.102	1.316	320	11.844	18.248	41.275	103.750	6.233	516.346

1994	181.597	104.108	271	118	15.002	14.103	30.755	115.165	6.581	467.700

1995	157.485	108.507	1.258	0	16.204	11.523	22.825	95.081	7.792	420.674

1996*	108.914	87.437	657	0	14.655	3.555	20.672	69.991	4.876	310.759

* janúar–september

á óunnum ísuðum afla. Á árinu 1995 voru um 67% heildarbolfiskafla á heimamiðum unnin í landi, um 8% flutt út óunnin og um 27% unnin um borð í vinnsluskipum. Tafla 4 sýnir einnig hinn mikla samdrátt í bolfiskveiðunum. Á árinu 1986 nam aflinn eins og fyrr segir um 584 þús. tonnum, hann jókst í um 624 þús. tonn á árinu 1988 en var kominn niður í um 420 þús. tonn árið 1995.

Tafla 5. Hlutfallsleg skipting bolfiskafla á heimamiðum eftir ráðstöfun.

Útfl. ísaður,	Sjóvinnsla,

Ár	Landvinnsla	ferskur	frysting	Annað

1986	78 ,0%	16 ,6%	4 ,2%	1,2%

1987	76 ,5%	16 ,4%	6 ,0%	1,2%

1988	70 ,7%	17 ,7%	10 ,5%	1,1%

1989	68 ,4%	18 ,8%	11 ,8%	0,9%

1990	66 ,1%	18 ,3%	14 ,5%	1,1%

1991	69 ,0%	13 ,8%	16 ,1%	1,0%

1992	66 ,7%	13 ,2%	18 ,9%	1,2%

1993	67 ,2%	11 ,5%	20 ,1%	1,2%

1994	64 ,4%	9 ,6%	24 ,6%	1,4%

1995	67 ,4%	8 ,2%	22 ,6%	1,9%

1996*	68 ,1%	7 ,8%	22 ,5%	1,6%

* janúar–september

Í töflum 6 og 7 má sjá ráðstöfun flatfiskafla sem veiddur var á heimamiðum á árunum 1986–96 (janúar–september), sem og hlutfallslega skiptingu hans. Þar sést að á árinu 1986 nam aflinn tæpum 48 þús. tonnum. Aflinn jókst á árunum 1987–89 er hann varð um 77 þús. tonn en minnkaði síðan aftur og hefur verið 50–55 þús. tonn á ári síðan. Á árinu 1986 voru tæplega 12% af heildarflatfiskaflanum unnin um borð í vinnsluskipum. Hluturinn fór vaxandi allt til ársins 1993 er hann nam tæpum helmingi aflans, en varð um 43% á árinu 1995.

Tafla 6. Ráðstöfun flatfiskafla af heimamiðum – afli í tonnum.

Landvinnsla,	Útfl. ísaður – ferskur flatfiskur	Sjóvinnsla,

Ár	frysting	fiskiskip	gámar	flugfélar	frysting	Annað	Alls

1986	27.818	2.421	11.260	0	5.553	579	47.631

1987	35.320	2.040	12.817	0	13.340	733	64.250

1988	34.314	2.078	16.461	0	19.353	684	72.889

1989	34.735	1.588	13.843	0	25.989	1.167	77.322

1990	18.432	1.804	14.174	235	19.381	403	54.428

1991	17.440	915	12.904	428	22.884	418	54.989

1992	18.930	1.288	9.770	270	21.381	312	51.951

1993	16.280	730	10.542	369	27.768	378	56.069

1994	19.791	351	9.596	408	20.744	478	51.368

1995	22.056	167	6.519	783	22.914	359	52.798

1996*	18.686	54	5.761	1.382	13.993	268	40.144

* janúar–september

Tafla 7. Ráðstöfun flatfiskafla af heimamiðum – hlutfallsleg skipting.

Útfl. ísaður,	Sjóvinnsla,

Ár	Landvinnsla	ferskur	frysting	Annað

1986	58 ,4%	28 ,7%	11 ,7%	1,2%

1987	55 ,0%	23 ,1%	20 ,8%	1,1%

1988	47 ,1%	25 ,4%	26 ,6%	0,9%

1989	44 ,9%	20 ,0%	33 ,6%	1,5%

1990	33 ,9%	29 ,8%	35 ,6%	0,7%

1991	31 ,7%	25 ,9%	41 ,6%	0,8%

1992	36 ,4%	21 ,8%	41 ,2%	0,6%

1993	29 ,0%	20 ,8%	49 ,5%	0,7%

1994	38 ,5%	20 ,2%	40 ,4%	0,9%

1995	41 ,8%	14 ,1%	43 ,4%	0,7%

1996*	46 ,5%	17 ,9%	34 ,9%	0,7%

* janúar–september

Í töflum 8 og 9 má sjá að allt frá því að frystitogarar hófu rekstur hafa þeir sýnt mikinn hagnað samfara hækkandi afurðaverði. Það er helst nú síðustu tvö árin sem hagnaður hefur minnkað og hægt hefur á hækkun afurðaverðs. Annað er upp á teningnum í landfrystingunni. Afkoma frystingarinnar var reyndar viðunandi árin 1989–94 en hefur farið hríðversnandi síðustu tvö árin. Afurðaverð í frystingu hefur aðeins hækkað um tæp 9% síðan árið 1986 á meðan afurðaverð í sjófrystingu hefur hækkað um tæplega 71%. Á þessu munu m.a. vera þær skýringar að samdráttur í þorskafla hefur leitt til þess að hlutfall ódýrari tegunda eins og ufsa og ýsu hefur vaxið í landvinnslunni sem aftur endurspeglast í minni hækkunum á meðaltalsverði landfrystra afurða. Einnig hefur vinnslustig þeirra afurða sem unnar eru um borð í vinnsluskipum farið hækkandi frá því sem í upphafi var, er fiskur var fyrst og fremst heilfrystur um borð í þeim, yfir í að þar eru unnar verðmætari afurðir.

Tafla 8. Afkoma sjávarútvegs í hlutfalli af rekstrartekjum alls

á árunum 1986–95, árgreiðsluaðferð.

1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995

Frysting:

Hagnaður af reglulegri starfsemi, %	-0 ,9	-0 ,8	-7 ,2	2 ,8	2 ,8	0 ,2	2 ,9	2 ,7	4 ,5	-4 ,7

Sjófrysting:

Hagnaður af reglulegri starfsemi, %	13 ,3	10 ,5	7 ,2	4 ,5	10 ,2	11 ,6	9 ,8	11 ,6	9 ,4	3 ,1

Sjávarútvegur alls:

Hagnaður af reglulegri starfsemi, %	1 ,3	0 ,0	-5 ,0	-2 ,1	1 ,4	-0 ,3	3 ,2	4 ,0	5 ,1	4 ,5

Tafla 9. Verð á afurðum í frystingu og sjófrystingu skráð í SDR árin 1986–96.

Ágúst

1986	1987	1988	1989	1990	1991	1992	1993	1994	1995	1996

Verð á landfrystum afurðum	100 ,0	114 ,9	108 ,8	108 ,2	125 ,2	142 ,2	134 ,4	118 ,4	113 ,2	112 ,7	108 ,7

Verð á sjófrystum afurðum	100 ,0	132 ,5	134 ,0	133 ,4	155 ,5	179 ,2	178 ,6	159 ,5	150 ,8	158 ,5	170 ,9

Fyrirhugaðar aðgerðir af hálfu stjórnvalda til að ýta undir aukna verðmætasköpun

í úrvinnslu bolfisks í landi og búa fiskvinnslufólki viðunandi atvinnuöryggi.

Af hálfu stjórnvalda hefur mjög verið hvatt til þess að fyrirtækin skoði vandlega möguleika á aukinni fullvinnslu sjávarafurða. Er næsta víst að fyrirtækin verða að verja meira fé til rannsókna, vöruþróunar og markaðssetningar á nýjum vörum. Hér er um dýrt og viðamikið verkefni að ræða og eru fyrirtækin hæfust til að meta tækifærin og hugsanlega arðsemi. Hlutverk stjórnvalda er að skapa þeim sem starfa í sjávarútvegi hagstætt starfsumhverfi og tryggja sterka samkeppnisstöðu íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja á alþjóðlegum mörkuðum. Það hafa stjórnvöld gert með almennum aðgerðum sem lýst er í fyrsta kafla skýrslunnar og með viðskiptasamningum sem tryggja betri aðgang afurða að helstu mörkuðum. Má í þessu sambandi minna á að tollalækkanir samkvæmt EES-samningi koma að fullu til framkvæmda um næstu áramót. Þá var nýlega gerður samningur við Evrópusambandið og Noreg sem felur í sér að ytri landamæri ESB hvað varðar heilnæmi sjávarfangs eru flutt út fyrir Ísland og Noreg þannig að EES-svæðið verður ytri landamæri allra EES-ríkja. Þessi samningur, sem kemur til framkvæmda á næsta ári, mun spara útflytjendum til Evrópusambandsins háar fjárhæðir vegna gjalds sem ella hefði verið innheimt við innflutning fyrir skoðanir á heilnæmi sjávarfangsins, auk þess að stytta þann tíma sem tekur að koma vörum á markaðinn. Enn fremur er unnið að því að endurskipuleggja fjárfestingalánasjóði atvinnulífsins sem mun hjálpa til við að tryggja fyrirtækjunum aðgang að fé til nýsköpunarverkefna. Atvinnuöryggi fiskvinnslufólks verður best tryggt með fiskveiðistjórnunarkerfi er tryggir áframhaldandi uppbyggingu fiskstofnanna og arðbæra nýtingu þeirra þannig að til langs tíma náist hámarksafrakstur til handa íslensku þjóðinni af ábyrgri nýtingu allra auðlinda hafsins.

Fylgiskjal.

Þjóðhagsstofnun:

Rekstraryfirlit botnfiskvinnslu 1995.

(Kaupgengi USD, 64,6803 kr.)

(1 síða mynduð.)

Rekstraráætlun fyrir botnfiskvinnslu

miðað við skilyrði í ágúst 1996.

(Kaupgengi USD, 66,11 kr.)

(1 síða mynduð.)

(Þjóðhagsstofnun, tafla 3, 1 síða mynduð.)