122. löggjafarþing 1997–98.

Þskj. 968 – 568. mál.

Tillaga til þingsályktunar

um staðfestingu þriggja viðbótarsamninga við Norður-Atlantshafssamninginn um aðild Pól lands, Tékklands og Ungverjalands.

(Lögð fyrir Alþingi á 122. löggjafarþingi 1997–98.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd þrjá viðbótar samninga við Norður-Atlantshafssamninginn um aðild lýðveldisins Póllands, lýðveldisins Tékklands og lýðveldisins Ungverjalands sem gerðir voru í Brussel 16. desember 1997.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

Með þingsályktunartillögu þessari er leitað heimildar Alþingis til staðfestingar á þremur viðbótarsamningum við Norður-Atlantshafssamninginn frá 4. apríl 1949 um aðild lýðveldis ins Póllands, lýðveldisins Tékklands og lýðveldisins Ungverjalands sem gerðir voru í Brussel 16. desember 1997. Viðbótarsamningarnir eru prentaðir sem fylgiskjöl með tillögu þessari.

Hér á eftir er gerð stutt grein fyrir helstu efnisatriðum viðbótarsamninganna, sem eru sam
hljóða, ásamt aðdraganda þeirra og þýðingu.

Helstu efnisatriði.

Samkvæmt 1. gr. viðbótarsamninganna skal framkvæmdastjóri Norður-Atlantshafsbanda lagsins bjóða ríkisstjórnum ríkjanna þriggja að gerast aðilar að Norður-Atlantshafssamningn um þegar viðbótarsamningarnir hafa öðlast gildi. Kveðið er á um að hvert ríki verði aðili að Norður-Atlantshafssamningnum þann dag sem það afhendir ríkisstjórn Bandaríkjanna aðildarskjal sitt skv. 10. gr. Norður-Atlantshafssamningsins.

Í 2. gr. viðbótarsamninganna er kveðið á um að þeir öðlist gildi þegar allir aðilar Norður- Atlantshafssamningsins hafa tilkynnt ríkisstjórn Bandaríkjanna um samþykki sitt á þeim. Ríkisstjórn Bandaríkjanna er sem vörsluaðila viðbótarsamninganna gert að tilkynna öllum aðilum Norður-Atlantshafssamningsins hvenær henni berst hver einstök tilkynning um sam þykki, svo og hvenær viðbótarsamningarnir öðlast gildi.

Í 3. gr. kemur fram að viðbótarsamningarnir, sem gerðir eru á ensku og frönsku þannig að báðir textar eru jafngildir, skuli varðveittir í skjalasafni ríkisstjórnar Bandaríkjanna.

Aðdragandi og þýðing.

Í 10. gr. Norður-Atlantshafssamningsins, sem undirritaður var í Washington D.C. 4. apríl 1949, segir m.a. að aðilar geti samþykkt samhljóða að bjóða öðrum ríkjum í Evrópu aðild að samningnum, enda stuðli það að framgangi meginreglna hans og eflingu öryggis á gildissvæði hans. Á grundvelli þessa ákvæðis var Grikklandi og Tyrklandi veitt aðild að samningnum árið 1951, Sambandslýðveldinu Þýskalandi árið 1954 og Spáni árið 1982.

Í kjölfar þeirra miklu breytinga, sem áttu sér stað í evrópskum öryggismálum með upplausn Sovétríkjanna og Varsjárbandalagsins og sameiningar Þýskalands, hófst hröð aðlögun Atlantshafsbandalagsins að breyttum aðstæðum og fjölþættari viðfangsefnum. Bandalagið stofnaði m.a. Norður-Atlantshafssamstarfsráðið (NACC) og Friðarsamstarfið (PfP) sem fljótlega leiddi til víðtæks samstarfs við Evrópuríki utan bandalagsins. Þessi þróun varð til þess að stjórnvöld í tólf ríkjum í Mið- og Austur-Evrópu lýstu á næstu árum yfir vilja til að fá aðild að bandalaginu.

Á leiðtogafundi Atlantshafsbandalagsins í Brussel árið 1994 var áréttað að bandalagið stæði opið nýjum aðildarríkjum. Í kjölfar þess gerði bandalagið úttekt á forsendum og mark miðum hugsanlegrar fjölgunar aðildarríkja og var hún samþykkt árið 1995. Um svipað leyti hófu fulltrúar bandalagsins viðræður við stjórnvöld í svonefndum umsóknarríkjum til að meta pólitískar og hernaðarlegar aðstæður í einstökum ríkjum á grundvelli framangreindrar út tektar.

Af hálfu Atlantshafsbandalagsins hefur ávallt verið lögð áhersla á að fyrirhuguð stækkun leiði til aukins stöðugleika og öryggis í Evrópu og komi til með að styrkja enn frekar þá lýð ræðisþróun sem átt hefur sér stað í ríkjunum þremur. Bandalagið hefur jafnframt ítrekað að stækkunin sé eingöngu einn liður í margþættri viðleitni þess til að stuðla að auknum stöðug leika og öryggi í Evrópu. Í samræmi við það var ákveðið á vormánuðum 1997 að efla Friðar samstarfið og stofna Evró-Atlantshafssamvinnuráðið (EAPC) sem kom í stað Norður-Atlants hafssamstarfsráðsins. Stofnsáttmáli Atlantshafsbandalagsins og Rússlands var undirritaður og þar með lagður grunnur að Samstarfsráði bandalagsins og Rússlands (PJC).

Á leiðtogafundi Atlantshafsbandalagsins í Madríd 8. og 9. júlí 1997 var ákveðið að bjóða Póllandi, Tékklandi og Ungverjalandi að hefja aðildarviðræður við bandalagið. Jafnframt var ítrekað að bandalagið yrði áfram opið lýðræðisríkjum í Evrópu sem gætu stuðlað að fram kvæmd markmiða Norður-Atlantshafssamningsins óháð landfræðilegri legu. Hvað varðar önnur umsóknarríki var sérstaklega getið þróunar í átt til lýðræðis og réttarríkis í Rúmeníu og Slóveníu og árangurs í eflingu stöðugleika og samvinnu ríkja á Eystrasaltssvæðinu.

Þegar áðurnefnd ákvörðun var tekin í Madríd var jafnframt undirritaður Samstarfssáttmáli Atlantshafsbandalagsins og Úkraínu og stofnuð Samstarfsnefnd bandalagsins og Úkraínu (NUC). Enn fremur var samþykkt að efla tvíhliða skoðanaskipti við ríki sem lýst hefðu áhuga á aðild að bandalaginu. Stjórnvöld í nokkrum þessara ríkja hafa síðan átt tvíhliða fundi með fastaráði bandalagsins eða fulltrúum alþjóðastarfsliðs höfuðstöðva þess til að ræða hvernig þau geti best undirbúið aðild að bandalaginu.

Aðildarviðræður fulltrúa Póllands, Tékklands og Ungverjalands við fulltrúa Atlantshafs bandalagsins fóru fram á haustmánuðum 1997. Lauk þeim með því að ríkisstjórnir ríkjanna þriggja óskuðu eftir aðild að Norður-Atlantshafssamningnum og hétu að virða þær skuldbind ingar sem fylgu aðild. Utanríkisráðherrar aðildarríkja bandalagsins undirrituðu svo viðbótar samninga um aðild ríkjanna þriggja í Brussel 16. desember 1997.

Áður en viðbótarsamningarnir voru undirritaðir lét Atlantshafsbandalagið gera kostnaðar áætlun vegna fyrirhugaðrar fjölgunar aðildarríkja þess. Niðurstöður þessara áætlunar benda til þess að sameiginleg útgjöld bandalagsins muni aukast um u.þ.b. 1,5 milljarð Bandaríkja dala á næstu tíu árum og þar af fari um 1,3 milljarður til mannvirkjagerðar í nýju aðildarríkj unum. Ríkin þrjú munu sjálf þurfa að greiða kostnað við aðlögun eigin varna að samræmdu varnarkerfi bandalagsins og ekki er gert ráð fyrir að núverandi aðildarríki þurfi að breyta eigin varnaráætlunum eða auka útgjöld til varnarmála vegna fjölgunar aðildarríkja.

Fylgiskjal I.

VIÐBÓTARSAMNINGUR

VIÐ NORÐUR-ATLANTSHAFSSAMNINGINN

UM AÐILD LÝÐVELDISINS PÓLLANDS

Aðilar Norður-Atlantshafssamningsins sem undirritaður var í Washington 4. apríl 1949

hafa fullvissað sig um að öryggi á Norður-Atlantshafssvæðinu mundi aukast við að lýð veldið Pólland gerist aðili að samningnum

og hafa því orðið ásáttir um eftirfarandi:

I. gr.

Við gildistöku viðbótarsamnings þessa skal framkvæmdastjóri Norður-Atlantshafsbanda lagsins fyrir hönd allra aðila bjóða ríkisstjórn lýðveldisins Póllands að gerast aðili að Norður-Atlantshafssamningnum. Samkvæmt 10. gr. samningsins verður lýðveldið Pólland aðili þann dag sem það afhendir ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku aðildarskjal sitt.

II. gr.

Viðbótarsamningur þessi skal öðlast í gildi þegar allir aðilar að Norður-Atlantshafssamn ingnum hafa tilkynnt ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku um samþykki sitt á honum. Ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku skal tilkynna öllum aðilum Norður-Atlantshafssamningsins frá því hvenær henni berst hver einstök slík tilkynning, svo og frá því hvenær viðbótarsamningur þessi öðlast gildi.

III. gr.

Viðbótarsamning þennan, sem gerður er á ensku og frönsku þannig að báðir textar eru jafngildir, skal varðveita í skjalasafni ríkisstjórnar Bandaríkja Ameríku. Sú ríkisstjórn skal senda ríkisstjórnum allra aðila Norður-Atlantshafssamningsins staðfest eftirrit af viðbótar samningnum.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir fulltrúar með umboði skrifað undir viðbótarsamning þennan.

Undirritaður í Brussel 16. desember 1997.

PROTOCOL TO

THE NORTH ATLANTIC TREATY

ON THE ACCESSION OF

THE REPUBLIC OF POLAND

The Parties to the North Atlantic Treaty, signed at Washington on April 4, 1949,

Being satisfied that the security of the North Atlantic area will be enhanced by the accession of the Republic of Poland to that Treaty,

Agree as follows:

Article I

Upon the entry into force of this Protocol, the Secretary General of the North Atlantic Treaty Organization shall, on behalf of all the Parties, communicate to the Government of the Republic of Poland an invitation to accede to the North Atlantic Treaty. In accordance with Article 10 of the Treaty, the Republic of Poland shall become a Party on the date when it deposits its instrument of accession with the Government of the United States of America.

Article II

The present Protocol shall enter into force when each of the Parties to the North Atlantic Treaty has notified the Government of the United States of America of its acceptance thereof. The Government of the United States of America shall inform all the Parties to the North Atlantic Treaty of the date of receipt of each such notification and of the date of the entry into force of the present Protocol.

Article III

The present Protocol, of which the English and French texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the Government of the United States of America. Duly certified copies thereof shall be transmitted by that Government to the Governments of all the Parties to the North Atlantic Treaty.

In witness whereof, the undersigned plenipotentiaries have signed the present Protocol.

Signed at Brussels on the 16th day of December 1997.

Fylgiskjal II.

VIÐBÓTARSAMNINGUR

VIÐ NORÐUR-ATLANTSHAFSSAMNINGINN

UM AÐILD LÝÐVELDISINS TÉKKLANDS

Aðilar Norður-Atlantshafssamningsins sem undirritaður var í Washington 4. apríl 1949

hafa fullvissað sig um að öryggi á Norður-Atlantshafssvæðinu mundi aukast við að lýð veldið Tékkland gerist aðili að samningnum

og hafa því orðið ásáttir um eftirfarandi:

I. gr.

Við gildistöku viðbótarsamnings þessa skal framkvæmdastjóri Norður-Atlantshafsbanda lagsins fyrir hönd allra aðila bjóða ríkisstjórn lýðveldisins Tékklands að gerast aðili að Norður-Atlantshafssamningnum. Samkvæmt 10. gr. samningsins verður lýðveldið Tékkland aðili þann dag sem það afhendir ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku aðildarskjal sitt.

II. gr.

Viðbótarsamningur þessi skal öðlast gildi þegar allir aðilar að Norður-Atlantshafssamn ingnum hafa tilkynnt ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku um samþykki sitt á honum. Ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku skal tilkynna öllum aðilum Norður-Atlantshafssamningsins hvenær henni berst hver einstök slík tilkynning, svo og hvenær viðbótarsamningur þessi öðlast gildi.

III. gr.

Viðbótarsamning þennan, sem gerður er á ensku og frönsku þannig að báðir textar eru jafngildir, skal varðveita í skjalasafni ríkisstjórnar Bandaríkja Ameríku. Sú ríkisstjórn skal senda ríkisstjórnum allra aðila Norður-Atlantshafssamningsins staðfest eftirrit af viðbótar samningnum.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir fulltrúar með umboði skrifað undir viðbótarsamning þennan.

Undirritaður í Brussel 16. desember 1997.

PROTOCOL TO

THE NORTH ATLANTIC TREATY

ON THE ACCESSION OF

THE CZECH REPUBLIC

The Parties to the North Atlantic Treaty, signed at Washington on April 4, 1949,

Being satisfied that the security of the North Atlantic area will be enhanced by the accession of the Czech Republic to that Treaty,

Agree as follows:

Article I

Upon the entry into force of this Protocol, the Secretary General of the North Atlantic Treaty Organization shall, on behalf of all the Parties, communicate to the Government of the Czech Republic an invitation to accede to the North Atlantic Treaty. In accordance with Article 10 of the Treaty, the Czech Republic shall become a Party on the date when it deposits its instrument of accession with the Government of the United States of America.

Article II

The present Protocol shall enter into force when each of the Parties to the North Atlantic Treaty has notified the Government of the United States of America of its acceptance thereof. The Government of the United States of America shall inform all the Parties to the North Atlantic Treaty of the date of receipt of each such notification and of the date of the entry into force of the present Protocol.

Article III

The present Protocol, of which the English and French texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the Government of the United States of America. Duly certified copies thereof shall be transmitted by that Government to the Governments of all the Parties to the North Atlantic Treaty.

In witness whereof, the undersigned plenipotentiaries have signed the present Protocol.

Signed at Brussels on the 16th day of December 1997.

Fylgiskjal III.

VIÐBÓTARSAMNINGUR

VIÐ NORÐUR-ATLANTSHAFSSAMNINGINN

UM AÐILD LÝÐVELDISINS UNGVERJALANDS

Aðilar Norður-Atlantshafssamningsins sem undirritaður var í Washington 4. apríl 1949

hafa fullvissað sig um að öryggi á Norður-Atlantshafssvæðinu mundi aukast við að lýð veldið Ungverjaland gerist aðili að samningnum

og hafa því orðið ásáttir um eftirfarandi:

I. gr.

Við gildistöku viðbótarsamnings þessa skal framkvæmdastjóri Norður-Atlantshafsbanda lagsins, fyrir hönd allra aðila bjóða ríkisstjórn lýðveldisins Ungverjalands að gerast aðili að Norður-Atlantshafssamningnum. Samkvæmt 10. gr. samningsins verður lýðveldið Ungverja land aðili þann dag sem það afhendir ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku aðildarskjal sitt.

II. gr.

Viðbótarsamningur þessi skal öðlast gildi þegar allir aðilar að Norður-Atlantshafssamn ingnum hafa tilkynnt ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku um samþykki sitt á honum. Ríkisstjórn Bandaríkja Ameríku skal tilkynna öllum aðilum Norður-Atlantshafssamningsins hvenær henni berst hver einstök slík tilkynning, svo og hvenær viðbótarsamningur þessi öðlast gildi.

III. gr.

Viðbótarsamning þennan, sem gerður er á ensku og frönsku þannig að báðir textar eru jafngildir, skal varðveita í skjalasafni ríkisstjórnar Bandaríkja Ameríku. Sú ríkisstjórn skal senda ríkisstjórnum allra aðila Norður-Atlantshafssamningsins staðfest eftirrit af viðbótar samningnum.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir fulltrúar með umboði skrifað undir viðbótarsamning þennan.

Undirritaður í Brussel 16. desember 1997.

PROTOCOL TO

THE NORTH ATLANTIC TREATY

ON THE ACCESSION OF

THE REPUBLIC OF HUNGARY

The Parties to the North Atlantic Treaty, signed at Washington on April 4, 1949,

Being satisfied that the security of the North Atlantic area will be enhanced by the accession of the Republic of Hungary to that Treaty,

Agree as follows:

Article I

Upon the entry into force of this Protocol, the Secretary General of the North Atlantic Treaty Organization shall, on behalf of all the Parties, communicate to the Government of the Republic of Hungary an invitation to accede to the North Atlantic Treaty. In accordance with Article 10 of the Treaty, the Republic of Hungary shall become a Party on the date when it deposits its instrument of accession with the Government of the United States of America.

Article II

The present Protocol shall enter into force when each of the Parties to the North Atlantic Treaty has notified the Government of the United States of America of its acceptance thereof. The Government of the United States of America shall inform all the Parties to the North Atlantic Treaty of the date of receipt of each such notification and of the date of the entry into force of the present Protocol.

Article III

The present Protocol, of which the English and French texts are equally authentic, shall be deposited in the archives of the Government of the United States of America. Duly certified copies thereof shall be transmitted by that Government to the Governments of all the Parties to the North Atlantic Treaty.

In witness whereof, the undersigned plenipotentiaries have signed the present Protocol.

Signed at Brussels on the 16th day of December 1997.