125. löggjafarþing 1999–2000.

Þskj. 123 — 113. mál.

Tillaga til þingsályktunar

um fullgildingu viðbótarsamnings við samning um flutning dæmdra manna.

(Lögð fyrir Alþingi á 125. löggjafarþingi 1999–2000.)

Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að fullgilda fyrir Íslands hönd viðbótarsamning við samning frá 21. mars 1983 um flutning dæmdra manna sem gerður var í Strassborg 18. desember 1997.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

Með þingsályktunartillögu þessari er leitað heimildar Alþingis til fullgildingar á viðbótar
samningi við samning frá 21. mars 1983 um flutning dæmdra manna sem gerður var í Strass
borg 18. desember 1997. Viðbótarsamningurinn er prentaður sem fylgiskjal með tillögunni.

Samningurinn um flutning dæmdra manna, sem gerður var í Strassborg 21. mars 1983 á vegum Evrópuráðsins, var undirritaður fyrir Íslands hönd 19. september 1989 og fullgiltur 6. ágúst 1993. Samningurinn öðlaðist gildi að því er Ísland varðar 1. desember 1993. Með lögum um alþjóðlega samvinnu um fullnustu refsidóma, nr. 56/1993, voru lögfest ákvæði til þess að fullnægja skuldbindingum samkvæmt samningnum.

Megintilgangur samningsins um flutning dæmdra manna er að gera fullnustu refsingar mögulega í öðru ríki en þar sem hún er ákveðin. Að baki samningnum búa þau mannúðar
sjónarmið að gera dómþola kleift að afplána refsingu í heimalandi sínu og jafnframt það sjónarmið að á þann veg sé fremur unnt að stuðla að félagslegri endurhæfingu hans og búa hann undir að koma út í þjóðfélagið á ný. Samkvæmt samningnum getur dæmdur maður látið í ljós ósk um að verða fluttur til annars samningsríkis til að afplána refsingu sína. Einnig geta bæði dómsríki og fullnusturíki lagt fram ósk þar að lútandi. Skilyrði eru sett fyrir flutningi og er mikilvægast þeirra að dómþoli sé ríkisborgari fullnusturíkis. Enn fremur gildir það skil
yrði að dómur sé endanlegur og að dómþoli eigi eftir að afplána a.m.k. sex mánuði þegar beiðni er lögð fram. Frá þessu er þó unnt að víkja. Þá gildir það ófrávíkjanlega skilyrði að hinn dæmdi eða, ef við á, löglegur fyrirsvarsmaður hans samþykki flutning. Loks verður sú athöfn eða það athafnaleysi, sem dæmt var fyrir, að vera refsivert samkvæmt lögum fulln
usturíkis og bæði dómsríki og fullnusturíki að samþykkja flutninginn.

Markmiðið með viðbótarsamningnum við samninginn um flutning dæmdra manna er að gera flutning á fullnustu dóms mögulegan í tveimur tilvikum: Annars vegar þegar dómþoli leitast við að komast hjá fullnustu eða frekari fullnustu með því að flýja til landsvæðis þegn
ríkisins áður en hann hefur afplánað dóminn. Þetta hefði í flestum tilvikum þær afleiðingar að dómur yrði ekki fullnustaður. Hins vegar þegar dómur eða stjórnvaldsákvörðun, sem leiðir af honum, felur í sér ákvörðun um brottvísun eða flutning dómþola úr landi að fullnustu lok
inni. Í báðum þessum tilvikum er gert ráð fyrir að unnt sé að flytja fullnustu dóms án sam
þykkis dómþola.

Hinn 17. september 1999 höfðu alls 16 ríki undirritað viðbótarsamninginn, þar á meðal Ísland, og eitt ríki, Makedónía, fullgilt hann. Hann öðlast gildi þegar þrjú ríki hafa fullgilt hann.

Í 67.–69. gr. Schengen-samningsins frá 1990 eru áþekk ákvæði og í viðbótarsamningnum við samning um flutning dæmdra manna. Dómsmálaráðuneytið hefur í undirbúningi laga
frumvarp sem gerir ráð fyrir nauðsynlegum breytingum á lögum um alþjóðlega samvinnu um fullnustu refsidóma, nr. 56/1993, til þess að unnt verði að fullnægja skuldbindingum sam
kvæmt nefndum ákvæðum Schengen-samningsins. Breytingar þessar miða einnig að því að gera kleift að fullgilda viðbótarsamninginn sem hér um ræðir.

Fylgiskjal.

VIÐBÓTARSAMNINGUR

við samning um flutning

dæmdra manna.

Formáli.

Aðildarríki Evrópuráðsins og önnur ríki sem undir
ritað hafa viðbótarsamning þennan,

vilja auðvelda framkvæmd samningsins um flutn
ing dæmdra manna er lagður var fram til undirritunar í Strassborg 21. mars 1983 (hér eftir nefndur samn
ingurinn") og einkum fylgja eftir viðurkenndum markmiðum hans um að stuðla að réttlæti og félags
legri endurhæfingu dæmdra manna,

er ljóst að mörg ríki geta ekki framselt eigin ríkis
borgara,

telja æskilegt að auka við samninginn í tilteknum atriðum og

hafa orðið ásátt um eftirfarandi:

1. gr.

Almenn ákvæði.

1. Orð og orðtök, sem notuð eru í þessum viðbótar
samningi, skal túlka á sama veg og í samningnum.

2. Ákvæði samningsins skulu eiga við að því marki sem þau eru samrýmanleg ákvæðum þessa viðbótar
samnings.

2. gr.

Menn sem flúið hafa dómsríki.

1. Þegar ríkisborgari aðila, sem hlotið hefur endan
legan dóm á landsvæði annars aðildarríkis, leitast við að komast hjá fullnustu eða frekari fullnustu dómsins í dómsríkinu með því að flýja til landsvæðis fyrr
nefnds aðila áður en hann hefur afplánað dóminn getur dómsríkið óskað eftir því að hinn aðilinn taki yfir fullnustu dómsins.

2. Að beiðni dómsríkisins getur fullnusturíkið, áður en fylgiskjöl með beiðni hafa borist eða áður en tekin hefur verið ákvörðun um beiðni, handtekið dómþola eða gert hverja aðra ráðstöfun til að tryggja að dómþoli verði áfram á landsvæði þess þar til tekin hefur verið ákvörðun um beiðni. Beiðnir um bráða
birgðaráðstafanir skulu hafa að geyma upplýsingar sem um getur í 3. mgr. 4. gr. samningsins. Staða dómþola með tilliti til refsifullnustu skal ekki vera lakari vegna þess tíma sem hann hefur verið í haldi á grundvelli þessarar málsgreinar.

3. Ekki þarf samþykki dómþola vegna flutnings á fullnustu dóms.

3. gr.

Dómþolar sem á að vísa eða flytja úr landi.

1. Samkvæmt beiðni dómsríkisins getur fullnustu
ríkið, samkvæmt ákvæðum þessarar greinar, fallist á flutning dómþola án samþykkis hans þegar dómur á hendur honum eða stjórnvaldsákvörðun, sem leiðir af dómi, felur í sér ákvörðun um brottvísun, flutning úr landi eða aðra ráðstöfun sem leiðir til þess að við
komandi dómþola er óheimilt að dveljast lengur á landsvæði dómsríkisins þegar honum er sleppt úr fangelsi.

2. Fullnusturíkið skal ekki veita samþykki sitt skv. 1. mgr. án þess að taka til athugunar afstöðu dóm
þola.

3. Við beitingu þessarar greinar skal dómsríkið láta fullnusturíkinu í té:

a.	yfirlýsingu um afstöðu dómþola til væntanlegs flutnings hans og

b.	afrit af ákvörðun um brottvísun, flutning eða hverri annarri ákvörðun sem hefur þau áhrif að dómþola er óheimilt að dveljast lengur á land
svæði dómsríkisins þegar honum er sleppt úr fangelsi.

4. Ekki skal sækja til sakar mann sem fluttur er samkvæmt ákvæðum þessarar greinar, dæma hann eða hafa í haldi til fullnustu dóms eða ákvörðunar um frjálsræðissviptingu vegna einhvers annars brots en liggur til grundvallar dómi til fullnustu og framið var fyrir flutning dómþola, eða skal frelsi dómþola af öðrum ástæðum skert nema í eftirfarandi tilvikum:

a.	þegar dómsríkið heimilar: beiðni um heimild skal leggja fram og henni fylgja öll viðeigandi skjöl og staðfest endurrit hvers kyns framburðar sakfellds manns; heimild ber að veita þegar brot
ið, sem beiðni varðar, mundi sjálft geta leitt til framsals að lögum dómsríkisins eða þegar fram
sal væri útilokað eingöngu vegna þyngdar refs
ingar;

b.	þegar dómþoli, sem hefur haft tækifæri til að fara frá landsvæði fullnusturíkisins, hefur ekki gert það innan 45 daga frá því hann var endanlega látinn laus eða ef hann hefur komið aftur á land
svæðið eftir að hafa yfirgefið það.

5. Þrátt fyrir ákvæði 4. mgr. getur fullnusturíkið gripið til allra nauðsynlegra ráðstafana að eigin lög
um, þar á meðal höfðað mál að sakborningi fjar
stöddum, til að koma í veg fyrir hvers kyns réttar
áhrif fyrningar.

6. Samningsríki getur með yfirlýsingu til aðalfram
kvæmdastjóra Evrópuráðsins gefið til kynna að það muni ekki taka yfir fullnustu dóms við þær aðstæður sem lýst er í þessari grein.

4. gr.

Undirritun og gildistaka.

1. Viðbótarsamningur þessi skal liggja frammi til undirritunar af hálfu aðildarríkja Evrópuráðsins og annarra ríkja sem undirritað hafa samninginn. Hann skal vera háður fullgildingu, staðfestingu eða sam
þykki. Undirritunarríki getur ekki fullgilt, staðfest eða samþykkt viðbótarsamninginn nema það hafi áður eða samtímis fullgilt, staðfest eða samþykkt samninginn. Skjöl um fullgildingu, staðfestingu eða samþykki skulu afhent aðalframkvæmdastjóra Evr
ópuráðsins til vörslu.

2. Viðbótarsamningur þessi skal öðlast gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá afhendingu þriðja skjalsins um fullgild
ingu, staðfestingu eða samþykki.

3. Að því er varðar ríki, sem undirritar viðbótar
samning þennan en afhendir síðar skjal sitt um full
gildingu, staðfestingu eða samþykki til vörslu, öðlast viðbótarsamningurinn gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá afhend
ingu skjalsins.

5. gr.

Aðild.

1. Ríki, sem ekki á aðild að Evrópuráðinu en hefur gerst aðili að samningnum, getur gerst aðili að við
bótarsamningi þessum eftir gildistöku hans.

2. Að því er varðar ríki, sem gerist aðili að viðbót
arsamningnum, öðlast hann gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðildarskjal er afhent til vörslu.

6. gr.

Landsvæði er viðbótarsamningurinn tekur til.

1. Við undirritun viðbótarsamnings þessa, eða þegar skjal um fullgildingu, staðfestingu, samþykki eða aðild er afhent til vörslu, getur ríki tilgreint það landsvæði eða þau landsvæði sem viðaukasamning
urinn skal taka til.

2. Samningsríki getur hvenær sem er síðar, með yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins, fært gildi viðbótarsamningsins út til annars land
svæðis sem er nánar tilgreint í yfirlýsingunni. Að því er slíkt landsvæði varðar öðlast viðbótarsamningur
inn gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalfram
kvæmdastjórinn tekur við slíkri yfirlýsingu.

3. Yfirlýsingar, sem gefnar eru skv. 1. og 2. mgr., má, með tilkynningu til aðalframkvæmdastjórans, afturkalla með tilliti til hvaða landsvæðis sem er sem tilgreint hefur verið í slíkri yfirlýsingu. Afturköllun
in öðlast gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðal
framkvæmdastjórinn tekur við slíkri tilkynningu.

7. gr.

Gildistími.

Viðbótarsamningi þessum skal beitt um fullnustu refsinga hvort sem þær hafa verið dæmdar fyrir eða eftir gildistöku hans.

8. gr.

Uppsögn.

1. Samningsríki getur hvenær sem er, með tilkynn
ingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins, sagt upp viðbótarsamningi þessum.

2. Slík uppsögn skal öðlast gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjórinn tekur við slíkri tilkynningu.

3. Viðbótarsamningur þessi skal þó áfram gilda um fullnustu refsinga þeirra manna sem fluttir hafa verið bæði samkvæmt ákvæðum samningsins og þessa viðbótarsamnings fyrir gildistökudag uppsagnar
innar.

4. Uppsögn samningsins leiðir sjálfkrafa til upp
sagnar viðbótarsamnings þessa.

9. gr.

Tilkynningar.

Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal tilkynna aðildarríkjum þess, öllum ríkjum sem hafa undirritað samninginn, öllum ríkjum sem eiga aðild að samn
ingnum og öllum öðrum ríkjum, sem hefur verið boðin aðild að samningnum, um:

a.	sérhverja undirritun;

b.	afhendingu sérhvers skjals um fullgildingu, stað
festingu, samþykki eða aðild;

c.	sérhvern gildistökudag viðbótarsamnings þessa skv. 4. og 5. gr.;

d.	sérhverja aðra aðgerð, yfirlýsingu, tilkynningu eða orðsendingu sem varðar viðbótarsamning þennan.

Þessu til staðfestu hafa undirritaðir fulltrúar, sem til þess hafa fullt umboð, undirritað viðbótarsamning þennan.

Gjört í Strassborg 18. desember 1997 á ensku og frönsku, í einu eintaki sem varðveitt skal í skjala
safni Evrópuráðsins, og eru báðir textar jafngildir. Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal senda staðfest endurrit til sérhvers aðildarríkis Evrópuráðs
ins, til annarra ríkja sem undirritað hafa samninginn og til sérhvers ríkis sem boðin er aðild að honum.

ADDITIONAL PROTOCOL

to the Convention on the Transfer

of Sentenced Persons

Preamble

The member States of the Council of Europe, and the other States signatory to this Protocol,

Desirous of facilitating the application of the Con
vention on the Transfer of Sentenced Persons opened for signature at Strasbourg on 21 March 1983 (here
inafter referred to as "the Convention") and, in par
ticular, pursuing its acknowledged aims of furthering the ends of justice and the social rehabilitation of sentenced persons;

Aware that many States cannot extradite their own nationals;

Considering it desirable to supplement the Con
vention in certain respects,

Have agreed as follows:

Article 1

General provisions

1. The words and expressions used in this Protocol shall be interpreted within the meaning of the Con
vention.

2. The provisions of the Convention shall apply to the extent that they are compatible with the provi
sions of this Protocol.

Article 2

Persons having fled from the sentencing State

1. Where a national of a Party who is the subject of a sentence imposed in the territory of another Party as a part of a final judgment, seeks to avoid the ex
ecution or further execution of the sentence in the sentencing State by fleeing to the territory of the former Party before having served the sentence, the sentencing State may request the other Party to take over the execution of the sentence.

2. At the request of the sentencing State, the ad
ministering State may, prior to the arrival of the documents supporting the request, or prior to the de
cision on that request, arrest the sentenced person, or take any other measure to ensure that the sentenced person remains in its territory, pending a decision on the request. Requests for provisional measures shall include the information mentioned in paragraph 3 of Article 4 of the Convention. The penal position of the sentenced person shall not be aggravated as a re
sult of any period spent in custody by reason of this paragraph.

3. The consent of the sentenced person shall not be required to the transfer of the execution of the sen
tence.

Article 3

Sentenced persons subject to an expulsion or deportation order

1. Upon being requested by the sentencing State, the administering State may, subject to the provi
sions of this Article, agree to the transfer of a sen
tenced person without the consent of that person, where the sentence passed on the latter, or an ad
ministrative decision consequential to that sentence, includes an expulsion or deportation order or any other measure as the result of which that person will no longer be allowed to remain in the territory of the sentencing State once he or she is released from pris
on.

2. The administering State shall not give its agree
ment for the purposes of paragraph 1 before having taken into consideration the opinion of the sentenced person.

3. For the purposes of the application of this Arti
cle, the sentencing State shall furnish the administer
ing State with:

a)	a declaration containing the opinion of the sen
tenced person as to his or her proposed transfer, and

b)	a copy of the expulsion or deportation order or any other order having the effect that the sen
tenced person will no longer be allowed to re
main in the territory of the sentencing State once he or she is released from prison.

4. Any person transferred under the provisions of this Article shall not be proceeded against, sentenced or detained with a view to the carrying out of a sen
tence or detention order, for any offence committed prior to his or her transfer other than that for which the sentence to be enforced was imposed, nor shall he or she for any other reason be restricted in his or her personal freedom, except in the following cases:

a)	when the sentencing State so authorises: a re
quest for authorisation shall be submitted, ac
companied by all relevant documents and a legal record of any statement made by the convicted person; authorisation shall be given when the of
fence for which it is requested would itself be subject to extradition under the law of the sen
tencing State or when extradition would be ex
cluded only by reason of the amount of pun
ishment;

b)	when the sentenced person, having had an oppor
tunity to leave the territory of the administering State, has not done so within 45 days of his or her final discharge, or if he or she has returned to that territory after leaving it.

5. Notwithstanding the provisions of paragraph 4, the administering State may take any measures nec
essary under its law, including proceedings in absen
tia, to prevent any legal effects of lapse of time.

6. Any contracting State may, by way of a declara
tion addressed to the Secretary General of the Coun
cil of Europe, indicate that it will not take over the execution of sentences under the circumstances de
scribed in this Article.

Article 4

Signature and entry into force

1. This Protocol shall be open for signature by the member States of the Council of Europe and the other States signatory to the Convention. It shall be subject to ratification, acceptance or approval. A Signatory may not ratify, accept or approve this Protocol unless it has previously or simultaneously ratified, accepted or approved the Convention. Instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Secretary General of the Council of Europe.

2. This Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the deposit of the third instru
ment of ratification, acceptance or approval.

3. In respect of any signatory State which subse
quently deposits its instrument of ratification, ac
ceptance or approval, the Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of deposit.

Article 5

Accession

1. Any non-member State which has acceded to the Convention may accede to this Protocol after it has entered into force.

2. In respect of any acceding State, the Protocol shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of the deposit of the instrument of ac
cession.

Article 6

Territorial application

1. Any State may at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, specify the territory or terri
tories to which this Protocol shall apply.

2. Any Contracting State may, at any later date, by declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, extend the application of this Protocol to any other territory specified in the decla
ration. In respect of such territory the Protocol shall enter into force on the first day of the month follow
ing the expiration of a period of three months after the date of receipt of such declaration by the Secre
tary General.

3. Any declaration made under the two preceding paragraphs may, in respect of any territory specified in such declaration, be withdrawn by a notification addressed to the Secretary General. The withdrawal shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of such notification by the Secretary General.

Article 7

Temporal application

This Protocol shall be applicable to the enforce
ment of sentences imposed either before or after its entry into force.

Article 8

Denunciation
1. Any Contracting State may at any time denounce this Protocol by means of a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe.

2. Such denunciation shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of the notification by the Secretary General.

3. This Protocol shall, however, continue to apply to the enforcement of sentences of persons who have been transferred in conformity with the provisions of both the Convention and this Protocol before the date on which such denunciation takes effect.

4. Denunciation of the Convention automatically entails denunciation of this Protocol.

Article 9

Notifications

The Secretary General of the Council of Europe shall notify the member States of the Council of Europe, any Signatory, any Party and any other State which has been invited to accede to the Convention of:

a)	any signature;

b)	the deposit of any instrument of ratification, ac
ceptance, approval or accession;

c)	any date of entry into force of this Protocol in ac
cordance with Articles 4 or 5;

d)	any other act, declaration, notification or com
munication relating to this Protocol.

In witness whereof the undersigned, being duly authorised thereto, have signed this Protocol.

Done at Strasbourg, this eighteenth day of Decem
ber 1997, in English and in French, both texts being equally authentic, in a single copy which shall be de
posited in the archives of the Council of Europe. The Secretary General of the Council of Europe shall transmit certified copies to each member State of the Council of Europe, to the other States signatory to the Convention and to any State invited to accede to the Convention.