126. löggjafarþing 2000–2001.

Þskj. 1240 — 734. mál.

Skýrsla

samgönguráðherra um störf rannsóknarnefndar flugslysa fyrir árið 2000.

(Lögð fyrir Alþingi á 126. löggjafarþingi 2000–2001.)

Rannsóknarnefnd flugslysa.

Rannsóknarnefnd flugslysa tók til starfa 28. júní 1996 í samræmi við lög nr. 59/1996, um rannsókn flugslysa, en þá var flugslysarannsóknardeild Flugmálastjórnar lögð niður, svo og flugslysanefnd, sem fyrst var skipuð árið 1968 samkvæmt þágildandi loftferðalögum.

Í stjórnsýslukerfinu telst rannsóknarnefnd flugslysa sjálfstæð stjórnsýslustofnun. Hún starfar sjálfstætt og óháð stjórnvöldum og öðrum rannsóknaraðilum, ákæruvaldi og dómstól
um, sbr. 6. gr. laga nr. 59/1996.

Rannsóknarnefnd flugslysa annast rannsókn allra flugslysa, þ.m.t. alvarlegra flugatvika svo og flugumferðaratvika. Flugslysarannsóknir miða að því einu að koma í veg fyrir að flug
slys endurtaki sig og að auka öryggi í flugi.

Rannsóknarnefnd flugslysa skal gera tillögur um úrbætur í flugöryggismálum eftir því sem rannsókn á orsökum flugslysa gefur tilefni til. Tillögurnar skal birta opinberlega. Flugmála
yfirvöldum ber að sjá til þess að úrbótatillögur nefndarinnar séu teknar til formlegrar af
greiðslu hverju sinni.

Rannsóknarnefnd flugslysa heyrir stjórnsýslulega beint undir samgönguráðherra.

Nefndina skipa fimm menn:

Skúli Jón Sigurðarson, BA, rannsóknarstjóri flugslysa,

Þorsteinn Þorsteinsson flugvélaverkfræðingur, vararannsóknarstjóri flugslysa,

Kristján Guðjónsson, lögfræðingur og framkvæmdastjóri hjá Tryggingastofnun ríkisins,

Steinar Steinarsson, flugstjóri hjá Flugleiðum hf.,

Sveinn Björnsson, flugmaður og framkvæmdastjóri Flugþjónustunnar ehf.,

Þeir Skúli Jón Sigurðarson og Þorsteinn Þorsteinsson eru skipaðir ótímabundið og eru fastir starfsmenn nefndarinnar. Hinir þrír nefndarmennirnir eru skipaðir til fjögurra ára í senn. Núverandi skipunartímabil þeirra nær til 1. júlí árið 2004.

Þormóður Þormóðsson, BS í flugrekstrar- og tæknistjórnun, sem jafnframt er menntaður flugvélavirki og flugmaður, var ráðinn til Rannsóknarnefndar flugslysa 1. febrúar 2001. Hann verður í starfsþjálfun með nefndinni og mun m.a. í sumar sækja sex vikna námskeið í rannsóknum flugslysa sem haldið er af Cranfield University í Englandi. Þormóður Þor
móðsson mun taka við starfi formanns Rannsóknarnefndar flugslysa hinn 1. janúar 2002, en þá hefur Skúli Jón Sigurðarson ákveðið að láta af störfum.

Skrifstofa Rannsóknarnefndar flugslysa er í leiguhúsnæði á 2. hæð húss Flugbjörgunar
sveitarinnar í Reykjavík, við Flugvallarveg á Reykjavíkurflugvelli. Leigusamningur var gerð
ur árið 1997 til tíu ára.

Kostnaðaryfirlit.

Í fjárlögum fyrir árið 2000 voru 18,4 millj. kr. ætlaðar til starfsemi rannsóknarnefndar flugslysa:

Fjárlög 2000	18,4 millj. kr.
Skuld frá 1999	0,2 millj. kr.
Heildarkostnaður 2000	19,7 millj. kr.
Mismunurinn, -1,5 millj. kr., færist til næsta árs.

Yfirlit yfir skráð og rannsökuð mál árið 2000.

Í ársbyrjun 2000 átti rannsóknarnefnd flugslysa eftir að ljúka formlega rannsókn fimm at
vika sem urðu á árinu 1999 og lauk þeim öllum á fyrstu vikum ársins 2000. Þar af er einu lokið með rannsóknarskýrslu og fjórum var lokið með formlegri bókun.

Árið 2000 skráði rannsóknarnefnd flugslysa samtals 96 atvik í flugi íslenskra loftfara hér
lendis og erlendis, svo og í flugi erlendra loftfara um íslenska lögsögu og íslenska flugstjórn
arsvæðið. Af þessum atvikum tók rannsóknarnefnd flugslysa samtals 49 sem skilgreind voru sem flugslys, flugumferðaratvik eða alvarleg flugatvik til formlegrar meðferðar og rannsókn
ar.

Nefndin lauk rannsókn tólf þessara mála með útgáfu rannsóknarskýrslu, 21 máli var form
lega lokið með bókun og fjórum málum, þar sem tvö og tvö mál tengdust, var lokið með bók
un og sérstöku bréfi til Flugmálastjórnar.

Í árslok 2000 átti rannsóknarnefnd flugslysa eftir að ljúka formlega 12 málum. Þar af lauk hún sex með rannsóknarskýrslu á fyrstu þrem mánuðum ársins 2001 og fimm með bókun. Í apríl 2001 átti rannsóknarnefnd flugslysa einu máli ólokið frá árinu 2000 og einu var ólokið af hálfu rannsóknarnefndar flugslysa í Bretlandi.

Rannsóknarnefnd flugslysa gerði samtals átta tillögur til úrbóta í öryggisátt við rannsóknir sem hún lauk á árinu 2000 og skrifaði Flugmálastjórn sérstakt bréf vegna tveggja atvika. Tvö loftför áttu hlut að hvoru máli og vörðuðu þau umferð sjónflugvéla við Reykjavíkurflugvöll þar sem aðeins ein flugbraut var í notkun um tíma vegna jarðvegsframkvæmda. Þá var Flug
málastjórn enn fremur skrifað bréf vegna slyss á tveimur óskráðum loftförum sem flokkuð voru og flogið í samræmi við reglugerð um fis (loftfar undir 120 kg tómaþyngd, ætlað til ein
flugs, ýmist með eða án hreyfils, og hefur ekki íslenskt eða erlent lofthæfisskírteini og er ekki skráð), en að mati nefndarinnar lék vafi á að annað loftfarið uppfyllti þær kröfur sem gerðar eru til fisa.

Í allmörgum málanna voru að mati nefndarinnar ekki efni til þess að gera tillögur til úr
bóta. Tillögum þessum var (öllum) beint til Flugmálastjórnar Íslands, en skv. 7. gr. laga nr. 59/1996, um rannsókn flugslysa, er flugmálayfirvöldum skylt að sjá til þess að úrbótatillögur rannsóknarnefndar flugslysa séu teknar til formlegrar afgreiðslu.

Tvö alvarleg flugumferðaratvik hafa orðið á íslenska flugstjórnarsvæðinu það sem af er árinu 2001, annað nálægt Færeyjum og hitt rétt austan Grænlandsstranda.

Banaslys varð í flugi hinn 7. ágúst 2000. Flugvél í þjónustuflugi fórst í Skerjafirði við Reykjavíkurflugvöll, þar sem fjórir létust og tveir slösuðust alvarlega. Þá hafði ekki orðið banaslys í flugi íslenskra flugvéla frá 14. september 1997. Einn einkaflugmaður slasaðist í flugslysi í Stíflisdal og tveir fisflugmenn slösuðust er þeir brotlentu fisum sínum, annar á Flúðum og hinn á Sandskeiði.