131. löggjafarþing 2004–2005.

Þskj. 211 — 180. mál.

Svar

fjármálaráðherra við fyrirspurn Péturs H. Blöndals um kjarasamninga grunnskólakennara og lífeyrisskuldbindingar.

1.	Hversu mjög má ætla að lífeyrisskuldbindingar ríkissjóðs aukist á samningstímanum vegna væntanlegra kjarasamninga launanefndar sveitarfélaga við stéttarfélög grunn
skólakennara ef samið verður miðað við:

a.	tilboð launanefndar sveitarfélaga sem í fjölmiðlum hefur verið sagt ígildi 16,3% launahækkunar út samningstímann,

b.	kröfur stéttarfélaga grunnskólakennara sem í fjölmiðlum hafa verið sagðar ígildi 35% launahækkunar út samningstímann?

Fjármálaráðuneytinu er ekki kunnugt um hvaða kröfur eða tilboð hafa gengið á milli aðila í viðræðum þeirra eða að hve miklu leyti þær tölur sem hafa birst í fjölmiðlum eiga við um heildarlaunakostnað eða hækkun dagvinnulauna. Hækkun lífeyrisskuldbindingar ákvarðast af hækkun dagvinnulauna þar sem eftirlaun ráðast af þeim.

Áfallin heildarskuldbinding B-deildar Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins vegna grunn
skólakennara var í árslok 2003 áætluð 64,3 milljarðar kr. Ef miðað er við að framangreindar forsendur um hækkun launa eigi við um föst laun kennara, þá mun 16,3% hækkun dagvinnu
launa því valda 9–10 milljarða kr. hækkun skuldbindingarinnar. Hækkun launa um 35% mun með sama hætti valda 19–20 milljarða kr. hækkun skuldbindingarinnar. Hækkun dagvinnu
launa grunnskólakennara hefur bein áhrif á skuldbindingu virkra grunnskólakennara. Sama gildir um skuldbindingu fyrrverandi grunnskólakennara sem eru komnir á lífeyri og miða lífeyri við eftirmann í starfi. Skuldbinding fyrrverandi grunnskólakennara sem komnir eru á lífeyri og og fá lífeyri sem tekur breytingum samkvæmt meðaltalsreglu og grunnskóla
kennara með geymd réttindi breytist í samræmi við hækkun vísitölu dagvinnulauna. Loks hefur hækkun dagvinnulauna grunnskólakennara óbein áhrif á lífeyrisskuldbindingu annarra sjóðfélaga í B-deild LSR sem taka lífeyri eftir meðaltalsreglu, þar sem hækkunin hefur áhrif á vísitölu dagvinnulauna. Er hér um að ræða hækkun áfallinnar skuldbindingar í heild á samningstímanum vegna áunninna réttinda í árslok 2003. Í útreikningunum er ekki tekið tillit til skuldbindingar vegna nýrra réttinda á samningstímanum, eða iðgjalda frá sveitarfélögum enda hafa þau ekki áhrif á fortíðina.

Hér er reiknað með að aðeins föst laun breytist og að skipting skuldbindingarinnar á þá sem miða lífeyri við eftirmannsreglu og þá sem miða við meðaltalsreglu sé sú sama og hjá LSR í heild. Það fer að sjálfsögðu eftir niðurstöðu samninga hvort hluti launakostnaðar
hækkana felst í breytingu á öðrum þáttum, svo sem yfirvinnu eða vinnutilhögun. Þá ber að geta þess að hluti af hækkun skuldbindingarinnar færist til gjalda á rekstrarreikningingi ríkis
sjóðs en sá hluti sem samsvarar meðalhækkun launa opinberra starfsmanna færist um efna
hag. Í ríkisreikningi fyrir árið 2000 hækkaði skuldbindingin um 15,5 milljarða kr. vegna ákvæða í kjarasamningi við grunnskólakennara um hækkun launa í janúar og ágúst árið 2001, en þar af færðust 11,5 milljarðar kr. um gjaldahlið ríkissjóðs.

2.	Hve mikið eykst verðmæti lífeyrisréttinda hvers starfandi grunnskólakennara að meðal
tali skv. a- og b-lið 1. liðar?

Samkvæmt upplýsingum á heimasíðu Sambands íslenskra sveitarfélaga voru stöðugildi kennara árið 2003 samtals 4.109. Til að reikna út hve mikið verðmæti lífeyrisréttinda hvers starfandi grunnskólakennara eykst þarf að ráðast í tryggingafræðilega útreikninga á meðal
réttindum starfandi grunnskólakennara hjá B-deild. Sá fjöldi fólks sem á rétt til lífeyris sem grunnskólakennarar (þ.e. hafa einhvern rétt til lífeyris og eru nú í öðrum störfum, eru þegar komnir á eftirlaun eða eru enn í starfi sem kennarar) og stendur að baki áfallinni skuld
bindingu er annar en fjöldi starfandi kennara.