131. löggjafarþing 2004–2005.

Þskj. 395 — 349. mál.

Frumvarp til laga

um breytingu á lögum um Kennaraháskóla Íslands, nr. 137/1997, með síðari breytingum.

(Lagt fyrir Alþingi á 131. löggjafarþingi 2004–2005.)

1. gr.

Í stað fjárhæðarinnar 32.500 kr." í 2. mgr. 4. gr. laganna kemur: 45.000 kr. fyrir heilt skólaár.

2. gr.

Lög þessi taka gildi 1. janúar 2005.

Athugasemdir við lagafrumvarp þetta.

Í forsendum frumvarps til fjárlaga fyrir árið 2005 eru kynnt áform um að hækka skrásetn
ingargjöld í ríkisháskólum úr 32.500 kr. í 45.000 kr. Er það í samræmi við óskir ríkisháskól
anna og við það miðað að fjárhæð skrásetningargjaldanna renni óskipt til þeirra. Ekki er gert ráð fyrir því í forsendum fjárlagafrumvarpsins að innheimta gjaldanna komi til frádráttar fjár
veitingum til ríkisháskólanna á fjárlögum.

Í athugasemdum við frumvarpið sem varð að lögum nr. 137/1997, um Kennaraháskóla Ís
lands, sagði að ákvæði um skrásetningargjaldið væri sambærilegt öðrum slíkum lagaákvæð
um, svo sem ákvæði um efnisgjald í framhaldsskólalögum og ákvæði um skrásetningargjald í lögum um Háskóla Íslands.

Eftir að lögin frá 1997 um Kennaraháskóla Íslands tóku gildi voru samþykkt lög um Há
skóla Íslands, nr. 41/1999 og lög um Háskólann á Akureyri, nr. 40/1999, þar sem mun skýrar var kveðið á um það en áður til hvaða kostnaðar og þjónustuþátta skráningargjaldinu var ætlað að ná. Var skráningargjaldinu þannig ætlað að mæta kostnaði af margvíslegri þjónustu sem stúdentum yrði veitt á námstímanum. Í áliti umboðsmanns Alþingis í máli nr. 3805/2003, sem varðaði gjaldtöku vegna inntökuprófa í læknadeild Háskóla Íslands, var bent á að af gildandi lögum um Háskóla Íslands eða lögskýringargögnum yrði ekki ráið að skrán
ingargjaldið lyti beinlínis sömu lögmálum og þjónustugjald. Þannig kæmi fram í athugasemdum við frumvarpið er varð að lögum nr. 41/1999, um Háskóla Íslands, að gjaldið kæmi til endurskoðunar við afgreiðslu fjárlaga ár hvert. Þá segi þar að gjaldið sé bókkfært hjá yfirstjórn háskólans í samræmi við fjárlög og standi undir hluta kostnaðar við háskóla
starfið. Þar megi sem dæmi nefna margvíslega þjónustu sem stúdentum sé veitt á námstím
anum utan formlegra kennslustunda, svo sem skráningu þeirra í námskeið og próf, varðveislu upplýsinga um námsferil þeirra, upplýsingar um námsferil sem sendar séu stúdentum þrisvar á hverju háskólaári, auglýsingu og miðlun upplýsinga vegna skráningar, skipulag kennslu og prófa, kennsluskrá, stúdentaskírteini og þjónustu nemendaskrár, skrifstofu kennslusviðs, deildarskrifstofa, alþjóðaskrifstofu, upplýsingastofu um nám erlendis, námsráðgjafar og bókasafns, og afnot af tölvupósti og prenturum háskólans. Bendir umboðsmaður á að löggjaf
inn hafi ákveðið að nemendur greiði við skráningu til náms sérstakt gjald sem sæti breytingum við afgreiðslu fjárlaga ár hvert.

Skráningargjaldi nemenda í Kennaraháskóla Íslands er ætlað að mæta kostnaði við sam
bærilega þætti og í Háskóla Íslands, sbr. framangreint, og sama gildir um Háskólann á Akur
eyri. Í fylgiskjali I með frumvarpi þessu er að finna yfirlit frá Kennaraháskólanum yfir þá þjónustu sem gjaldinu er ætlað að ná til.

Ákvæði gildandi laga um skrásetningargjaldið er skýrt að því marki að ljóst er til hverra það nær og fjárhæðin er einnig ljós. Þegar fjárhæð gjalds er fastákveðin með þessum hætti og gjaldskylda er að öðru leyti skýr er að öðru jöfnu ekki ástæða til að gera greinarmun á því, hvort um skatt eða þjónustugjald er að ræða. Hins vegar verður að gera kröfu til þess að skýrar gangi fram í lögunum sjálfum hversu oft gjaldið er kræft og á hvaða tímabilum. Sem skattlagningarheimild væri svigrúm stjórnvalda til að hafa áhrif á þessi atriði meira en kröfur til slíkra heimilda leyfa, og með því að fastbinda fjárhæðina verður ekki úr lögunum lesið hvaða kostnaðarliðum gjaldinu er ætlað að mæta ef litið er á það sem þjónustugjald. Af þeim sökum er sérstaklega brýnt að skilgreint sé með ótvíræðum hætti í lögunum sjálfum hvenær gjaldið er kræft, þ.e. bæði hversu oft og á hvaða tímabilum. Er hið síðarnefnda sérstaklega brýnt vegna þess álags sem lögin heimila að lagt sé á gjaldið utan auglýstra skrásetningar
tímabila. Því gerir 1. gr. frumvarpsins ráð fyrir því að skýrt verði kveðið á um í 2. mgr. 4. gr. laganna að skrásetningargjaldið nái til heils skólaárs. Skólaárið telst frá 1. ágúst til jafn
lengdar næsta ár. Kennsluárið skiptist í haustmissiri, vormissiri og sumarönn. Í framkvæmd hefur skrásetningargjaldið í Kennaraháskóla Íslands ætíð verið miðað við 12 mánaða tímabil og ef nemendur stunda nám einungis hluta af því tímabili greiða þeir skrásetningargjaldið hlutfallslega í samræmi við það. Við það er miðað í frumvarpi þessu.

Lagt er til að frumvarp þetta, verði það að lögum, öðlist gildi 1. janúar 2005 í samræmi við gildistökudag fjárlaga 2005.

Fylgiskjal I.

Áætlaður kostnaður vegna skrásetningar og þjónustu við stúdenta í

Kennaraháskóla Íslands skólaárið 2004–2005 sem ekki telst til kennslu.

Miðað er við 2.300 skráða nemendur.

Kostnaður

á nemanda	Heildarkostnaður, verðlag 2004
Nemendaskrá, launakostnaður	9.191	21.140.000
Þróun nemendakerfis	1.087	2.500.000
Annar kostnaður við nemendaskrá	1.409	3.240.000
Auglýsingar um nám	261	600.000
Kennsluskrá, bæklingar og póstur	1.043	2.400.000
Námsráðgjöf og kynningar	3.235	7.440.000
Samtals nemendaskráning	16.226	37.320.000
Vinna við mat á umsóknum um nám (inntökunefndir o.fl.)	435	1.000.000
Prófstjórn og prófgæsla	2.609	6.000.000
Prófdómarar	209	480.000
Prófgögn	209	480.000
Samtals kostnaður við próf	3.461	6.960.000
Alþjóðafulltrúi og upplýsingar um nám erlendis	2.191	5.040.000
Aðgangur að tölvubúnaði, netum og kerfisþjónustu	7.304	16.800.000
Aðgangur að bókasafni	5.217	12.000.000
Ljósrituð námsgögn til nemenda	835	1.920.000
Samtals ýmis þjónusta við nemendur	15.548	35.760.000
Samtals skilgreindur kostnaður KHÍ	35.235	80.040.000
12% álag vegna húsnæðis og yfirstjórnar	4.146	9.535.200
Samtals KHÍ	39.381	89.575.200
Hluti stúdentaráðs samkvæmt samningi um verkefni	5.800	13.920.000
Samtals	45.181	103.495.200

Fylgiskjal II.

Fjármálaráðuneyti,

fjárlagaskrifstofa:

Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um Kennaraháskóla Íslands,

nr. 137/1997, með síðari breytingum.

Í frumvarpinu er lagt til að hámarksfjárhæð skrásetningargjalds verði hækkuð úr 32.500 kr. í 45.000 kr. á heilu skólaári. Útgjaldaheimild skólans í fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2005 byggist á þeirri forsendu að skólinn nýti sér heimildina og afli 24 m.kr. meiri tekna sem renni óskertar til hans.