136. löggjafarþing 2008–2009.	Prentað upp.

Þskj. 798 — 410. mál.	Breyting.

Nefndarálit

um frv. til l. um breyt. á l. nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum.

Frá efnahags- og skattanefnd.

Nefndin hefur fjallað um málið og fengið á sinn fund Maríönnu Jónasdóttur, Ingibjörgu Helgu Helgadóttur og Sigurð Guðmundsson frá fjármálaráðuneyti, Guðlaug Stefánsson frá Samtökum atvinnulífsins og Marinó G. Njálsson frá Hagsmunasamtökum heimilanna. Þá hafa nefndinni borist umsagnir frá ríkisskattstjóra, Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, Hags
munasamtökum heimilanna, Viðskiptaráði Íslands, Ríkisendurskoðun, Samtökum atvinnu
lífsins, Félagi eldri borgara og Alþýðusambandi Íslands.

Í frumvarpinu eru lagðar til breytingar á tilgreindum viðmiðunarfjárhæðum vaxtabóta sem koma til framkvæmda á árinu 2009 vegna tekna, eigna og skulda frá árinu áður. Er því um að ræða afturvirka aðgerð sem er ívilnandi og gerð til að létta fjárhagsstöðu heimilanna.

Á fundum nefndarinnar var rætt um heildarkostnað vegna frumvarpsins og hvernig ríkis
sjóður mundi standa undir honum. Þá var rætt hvort aðrar leiðir hefðu verið æskilegri til að ná markmiðum þess, t.d. með því að hækka framlög ríkissjóðs til atvinnuleysistrygginga. Fram komu sjónarmið um að frumvarpinu væri ekki beint nægilega að stöðu þeirra heimila sem verst væru stödd í fjárhagslegu tilliti, t.d. þeirra sem tekið hefðu húsnæðislán í erlendum gjaldeyri og þeirra sem þola hefðu mátt atvinnumissi.

Nefndin bendir á að umsagnir sem henni bárust eru almennt jákvæðar. Þó komu fram ábendingar um að róttækari aðgerða væri þörf til bjargar heimilunum og í því sambandi vísað til nýlegrar úttektar Seðlabanka Íslands um áhrif fjármálakreppu á efnahag heimilanna. Nefndin tekur fram að nú þegar hefur verið gripið til margháttaðra aðgerða í þágu heimilanna og mörg önnur úrræði eru til meðferðar hjá Alþingi eða hafa þegar verið samþykkt.

Á fundum nefndarinnar var rætt um nokkrar útfærslur til breytinga á vaxtabótakerfinu, m.a. þá að hækka hámarksvaxtabætur um 55% í stað 25% eins og frumvarpið gerir ráð fyrir. Að óbreyttu hefði heildarkostnaður frumvarpsins eftir þá breytingu verið áætlaður 4 millj
arðar kr. Nefndin ræddi einnig hvort samfara þessu væri tilefni til að hækka viðmiðunar
hlutfall þeirrar fjárhæðar sem draga skal frá vaxtagjöldum af samanlögðum tekjuskattsstofni til að heildarkostnaður vegna frumvarpsins héldist óbreyttur þrátt fyrir hækkun hámarks
vaxtabóta. Við nánari athugun var fallið frá þessari hugmynd þar sem hún hefði leitt til þess að tilteknir hópar yrðu fyrir skerðingu á vaxtabótum, en það er ekki tilgangur frumvarpsins.

Nefndin leggur til að viðmið hámarksvaxtabóta hækki um 30% í stað 25% eins og frum
varpið gerir ráð fyrir. Frumvarpið gerir enn fremur ráð fyrir að hámarksviðmið vaxtagjalda hækki um 25% en nefndin leggur til að frá því verði fallið. Nefndin leggur til að viðmiðunar
hlutfall hámarksvaxtagjalda af skuldum hækki úr 5% í 7%.

Tilgangurinn með þeim breytingum sem nefndin leggur til er að gera frumvarpið mark
vissara og að það nýtist betur þeim tekjuminni. Hækkun á viðmiðunarhlutfalli hámarksvaxta
gjalda af skuldum er enn fremur ætlað að koma til móts við þær fjölskyldur sem þurft hafa að taka dýr skammtímalán til að mæta greiðsluerfiðleikum á undanförnum mánuðum. Nefnd
in tekur einnig fram að með þessum breytingum er stefnt að því að enginn fái minni bætur en hann hefði fengið samkvæmt núgildandi lögum.

Fjármálaráðuneytið áætlar að verði frumvarpið að lögum með þeim breytingum sem nefndin leggur til muni heildarkostnaður ríkissjóðs verða um 2 milljarðar kr. en í kostnaðar
umsögn fjárlagaskrifstofu ráðuneytisins sem fylgdi frumvarpinu var gert ráð fyrir að hann yrði rúmir 2 milljarðar kr. Gert er ráð fyrir að tekjur ríkissjóðs vegna úttektar séreignarsparn
aðar verði umfram þann kostnað.

Álitinu fylgja yfirlit um áhrif þeirra breytinga sem nefndin leggur til og unnin voru af fjármálaráðuneyti.

Nefndin leggur til að frumvarpið verði samþykkt með eftirfarandi

BREYTINGU:

1. gr. orðist svo:

Við lögin bætist nýtt ákvæði til bráðabirgða, svohljóðandi:

1.	Þrátt fyrir ákvæði 1. málsl. 3. mgr. B-liðar 68. gr. laganna skal viðmiðunarhlutfall há
marksvaxtagjalda af skuldum, sem þar er tilgreint, vera 7% við ákvörðun vaxtabóta á árinu 2009 vegna tekna, eigna og skulda á árinu 2008.

2.	Þrátt fyrir ákvæði 10. og 12. málsl. 4. mgr. B-liðar 68. gr. laganna skulu viðmiðunar
fjárhæðir, sem þar eru tilgreindar, vera 246.944, 317.589, 408.374 og 900 við ákvörð
un vaxtabóta á árinu 2009 vegna tekna, eigna og skulda á árinu 2008.

Pétur H. Blöndal og Ragnheiður E. Árnadóttir skrifa undir álitið með fyrirvara.

Bjarni Benediktsson og Jón Bjarnason voru fjarverandi við afgreiðslu málsins.

Grétar Mar Jónsson sat fund nefndarinnar sem áheyrnarfulltrúi og er samþykkur álitinu.

Alþingi, 31. mars 2009.

Björgvin G. Sigurðsson,

form., frsm.

Pétur H. Blöndal,

með fyrirvara.

Ellert B. Schram.

Árni Þór Sigurðsson.

Ragnheiður E. Árnadóttir,

með fyrirvara.

Birkir J. Jónsson.

Katrín Júlíusdóttir.

Fylgiskjal I.

Fjármálaráðuneytið, tekju- og lagaskrifstofa.

(Apríl 2009.)

Áhrif breytinga á vaxtabótum eftir tekjubilum.

Árstölur 2008, kr.
Stofn til vaxtabóta	Vaxtabætur	Áhrif á vaxtabætur
Hjón	Hjón	Hjón
Tekjur	Núv. kerfi	Frv. 1	Frv. 2	Núv. kerfi	Frv. 1	Frv. 2	Frv. 1	Frv. 2
3.000.000	570.000	570.000	720.000	314.134	392.668	408.374	78.534	94.240
3.500.000	540.000	540.000	690.000	314.134	392.668	408.374	78.534	94.240
4.000.000	510.000	510.000	660.000	314.134	392.668	408.374	78.534	94.240
5.000.000	450.000	450.000	600.000	314.134	392.668	408.374	78.534	94.240
6.000.000	390.000	390.000	540.000	314.134	390.000	408.374	75.866	94.240
7.000.000	330.000	330.000	480.000	314.134	330.000	408.374	15.866	94.240
8.000.000	270.000	270.000	420.000	270.000	270.000	408.374	0	138.374
9.000.000	210.000	210.000	360.000	210.000	210.000	360.000	0	150.000
10.000.000	150.000	150.000	300.000	150.000	150.000	300.000	0	150.000
11.000.000	90.000	90.000	240.000	90.000	90.000	240.000	0	150.000
12.000.000	30.000	30.000	180.000	30.000	30.000	180.000	0	150.000
13.000.000	0	0	120.000	0	0	120.000	0	120.000
14.000.000	0	0	60.000	0	0	60.000	0	60.000
15.000.000	0	0	0	0	0	0	0	0
16.000.000	0	0	0	0	0	0	0	0
Forsendur:
Íbúðarskuldir í árslok, kr.	15.000.000	15.000.000	15.000.000
Greidd vaxtagjöld, kr.	900.000	900.000	900.000
Greidd vaxtagjöld, %	6,0	6,0	6,0
Hámark vaxtagjalda, kr.

af íbúðarskuldum, %	5	5	7
Nettóeign í árslok, kr.	11.000.000	11.000.000	11.000.000
Tekjuskerðingarhlutfall, %	6	6	6
Hámarksvaxtagjöld, kr.	901.158	1.126.448	901.158
Hámarksvaxtabætur, kr.	314.134	392.668	408.374

Fylgiskjal II.