145. löggjafarþing 2015–2016.

Þingskjal 815 — 452. mál.

Svar

heilbrigðisráðherra við fyrirspurn frá Vilhjálmi Árnasyni

um kostnað heilbrigðiskerfisins af umferðarslysum.

1.	Hversu mörg sjúkrarúm eru árlega í notkun í heilbrigðiskerfinu vegna afleiðinga umferðarslysa og hvert er hlutfallið af heildarfjölda rúma?

Innan heilbrigðisþjónustunnar er megináhersla lögð á skráningu áverka þeirra sem þangað leita vegna slysa. Til að skrá ytri orsakir slyss þarf að skrá sérstakan slysakóða í sjúkraskrár
kerfi heilbrigðisstofnana. Þar sem það hefur ekki verið gert um landið allt liggja orsakir innlagna vegna slysa ekki fyrir á landsvísu. Slysadeildir Landspítala og Sjúkrahússins á Akureyri hafa hins vegar skráð sérstaka slysakóða.

Á árunum 2013, 2014 og 2015 var meðallegutími vegna afleiðinga umferðarlsysa 7,3 dagar á þessum tveimur sjúkrahúsum sem samsvarar að meðaltali 2,2 rýmum á Landspítala allt árið síðastliðin þrjú ár og 0,2 rýmum á Sjúkrahúsinu á Akureyri. Það samsvarar 0,3% af heildarfjölda sjúkrarýma á Landspítala og 0,2% á Sjúkrahúsinu á Akureyri.

2.	Hvernig er hlutfallsleg skipting sjúklinga á spítölum eftir

a.	afleiðingum umferðarslysa,

b.	afleiðingum annarra slysa,

c.	helstu sjúkdómum,

d.	öðrum ástæðum?

Svar við a-lið.

Komur og innlagnir samtals vegna umferðarslysa samsvara 8% af komum og innlögnum á Landspítala og 1,3% af komum og innlögnum á Sjúkrahúsið á Akureyri.

Komur eftir umferðarslys og hlutfall þeirra af innlögn á bráðadeild/móttöku

Landspítala og Sjúkrahússins á Akureyri árið 2015.

Komur án innlagna

eftir umferðarslys	Innlagnir eftir umferðarslys	Hlutfall umferðarslysa

af heildarbráðakomum
Landspítali	2.377	106	8%
Sjúkrahúsið á Akureyri	197	17	1,3%
Samtals	2.574	123

Svar við b-lið.

Komur og innlagnir samtals vegna vegna annarra slysa svara til 84% af komum og innlögnum á bráðadeild Landspítala og 22% af komum og innlögnum á Sjúkrahúsið á Akur
eyri.

Komur og hlutfall vegna annarra slysa á bráðadeild/móttöku

LSH og SAk árið 2015.

Komur vegna

annarra slysa	Innlagnir vegna annarra slysa	Hlutfall annarra slysa

af heildarbráðakomum1
Landspítali	24.702	1.340	84%
Sjúkrahúsið á Akureyri	3.716	216	22%
Samtals	28.418	1.556

Svar við c-lið.

Í töflunni má sjá hlutfall fimm algengustu sjúkdómaflokka sem eru ástæða innlagnar sjúk
linga á öllum sjúkrahúsum og heilbrigðisstofnunum landsins og hlutfall í hverjum flokki (þungun, barnsburður og sængurlega ekki tekin með). Tölurnar eru fyrir árið 2014.

Helstu sjúkdómaflokkar við innlögn og

hlutfall þeirra af heild árið 2014.

Sjúkdómar í blóðrásarkerfi	13,0%
Æxli	11,5%
Geð- og atferlisraskanir	10,2%
Áverki, eitrun og aðrar tilteknar afleiðingar ytri orsaka	9,7%
Sjúkdómar í meltingarfærum	8,9%
Samtals hlutfall af heildarlegum	53,3%

Svar við d-lið.

Helsta ástæða fyrir legu sjúklinga á sjúkrahúsum eða heilbrigðisstofnunum fyrir utan sjúk
dóma og slys eru bið eftir færni- og heilsumati og bið eftir varanlegu úrræði þegar það mat liggur fyrir.

3.	Hve margir eru að jafnaði á endurhæfingardeildum vegna umferðarslysa og hvert er hlutfall þeirra af heildarfjölda á endurhæfingardeildum?

Á Landspítalanum voru alls 19 einstaklingar skráðir á endurhæfingardeild spítalans vegna afleiðinga umferðarslysa árið 2015 eða 1%. Þeir voru ýmist lagðir inn á deild eða komu í dagdeildar- eða í göngudeildarmeðferð.

Á Sjúkrahúsinu á Akureyri hafa nær engir sjúklingar verið lagðir inn á endurhæfingardeild vegna umferðarslysa síðastliðin ár. Þeir sjúklingar sem lenda í alvarlegum umferðarslysum eru sendir á Landspítalann og fá yfirleitt endurhæfingu þar.

Á Reykjalundi hafa á árabilinu 2010–2015 komið 90–100 sjúklingar á ári til endurhæfing
ar í kjölfar umferðarslysa. Það svarar til 10% af heildarfjölda sjúklinga sem koma til með
ferðar á Reykjalundi árlega. Á Heilsustofnun NLFÍ í Hveragerði liggja ekki fyrir upplýsingar um hlutfall sjúklinga sem koma vegna afleiðinga umferðarslysa.

4.	Hve margir fara árlega á örorkubætur vegna umferðarslysa og hvert er hlutfallið af heildarfjölda þeirra sem fara á örorkubætur?

Samkvæmt upplýsingum frá Tryggingastofnun eru umferðarslys ekki sérstaklega skráð sem orsök fyrir örorku og því er ekki hægt að nálgast tölur um fjölda þeirra sem fara árlega á örorkubætur án þess að skoða hvert mál fyrir sig. Auk þess er það ekki þannig að allir örorkuþegar sem hafa lent í umferðarslysi séu öryrkjar vegna slyssins. Við örorkumat er færniskerðing vegna sjúkdóma eða slysa metin en ekki er alltaf hægt að greina áhrif einstakra örorkuvalda til færniskerðingarinnar. Því hefur Tryggingastofnun hvorki haldbærar tölur um fjölda þeirra sem fara á örorkubætur eingöngu vegna umferðarslysa né hlutfall þeirra af heildarfjölda örorkuþega vegna umferðarslysa.

5.	Hvað kosta umferðarslys heilbrigðiskerfið árlega?

Velferðarráðuneytið hefur ekki tekið slíkar upplýsingar saman en benda má á tvær skýrsl
ur um málið. Í skýrslu frá Hagfræðistofnun Háskóla Íslands árið 20122 var reiknað út að kostnaður heilbrigðiskerfisins vegna umferðarslysa árið 2009 hefði verið 700 millj. kr. eða sem svarar til 930 millj. kr. á núverandi verðlagi. Í nýrri skýrslu frá 20143 er áætlaður heildar
kostnaður á verðlagi 2013 vegna umferðarslysa 48.486 millj. kr fyrir árið 2015 ef undan eru skilin óhöpp án meiðsla. Sjúkrakostnaður er ekki skilgreindur sérstaklega í þeim tölum en ályktað er í skýrslunni að sjúkrakostnaðurinn sé líklega metinn allt of lágur í tölum Hagfræði
stofnunar HÍ.

Vísað er til umræddra skýrslna til frekari upplýsinga um þetta atriði.

6.	Hvað kostar hvert banaslys og alvarlegt slys heilbrigðiskerfið?

Samkvæmt útreikningum í fyrrnefndri skýrslu frá 2014 á heildarkostnaði við hverja tegund slysa er kostnaðurinn 659,6 millj. kr. fyrir hvert banaslys og 86,4 millj. kr. fyrir hvert alvarlegt slys. Sjúkrakostnaði hefur ekki verið haldið aðskildum sérstaklega fyrir þessi slys.