145. löggjafarþing 2015–2016.

Þingskjal 1330 — 514. mál.

Svar

fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn frá Páli Val Björnssyni
um skerðingu örorkulífeyris.

1.	Hvaða áhrif telur ráðherra að breytt framkvæmd Greiðslustofu lífeyrissjóða frá því í janúar 2015, þ.e. að barnalífeyrir almannatrygginga hafi áhrif til skerðingar á örorku
lífeyri, hafi á lífeyrissjóðsgreiðslur til þeirra sem fá greiddan barnalífeyri á árunum 2015 og 2016? Hver eru áhrifin annars vegar á heildarörorkulífeyrisgreiðslur þeirra lífeyrissjóða sem Greiðslustofa lífeyrissjóða þjónustar og hins vegar á heildargreiðslur Tryggingastofnunar ríkisins til örorkulífeyrisþega?

Ráðuneytið leitaði til Greiðslustofu lífeyrissjóða og fékk þau svör að ekki væri unnt að kalla fram þessar upplýsingar úr tölvukerfum greiðslustofunnar, hvorki um fjölda né fjár
hæðir. Það er þó talið að um tiltölulega fámennan hóp sé að ræða. Samkvæmt upplýsingum frá Tryggingastofnun ríkisins munu bætur almannatrygginga hækka um 0%, 38,35%, 49,5% eða 100% af lækkun lífeyrissjóðanna, allt eftir því hvernig staða öryrkjans er gagnvart almannatryggingum.

2.	Hvaða áhrif hefur fyrrnefnd breytt framkvæmd á lífeyrissjóðstekjur örorkulífeyrisþega og hversu margir örorkulífeyrisþegar með börn á framfæri hafa þurft að þola skerðingu á lífeyrissjóðstekjum vegna hennar?

Eins og fram kom í svari við 1. tölul. fyrirspurnarinnar býr Greiðslustofa lífeyrissjóða ekki yfir tæknilausnum til að kalla fram umbeðnar upplýsingar.

3.	Mun ráðherra beita sér fyrir því að hin breytta framkvæmd verði tafarlaust afturkölluð og leiðrétt afturvirkt þannig að örorkulífeyrisþegar sem breytingin hefur haft áhrif á fái bættar þær skerðingar sem þeir hafa þurft að þola?

Skv. 15. gr. laga nr. 129/1997, um skyldutryggingu lífeyrisréttinda og starfsemi lífeyris
sjóða, á sjóðfélagi rétt á örorkulífeyri ef hann verður fyrir orkutapi sem metið er 50% eða meira, hefur greitt í lífeyrissjóð í a.m.k. tvö ár og orðið fyrir tekjuskerðingu af völdum orku
tapsins. Þegar metið er hvort sjóðfélagi hafi orðið fyrir tekjuskerðingu af völdum orkutapsins er litið til tekna sjóðfélagans fyrir og eftir orkutapið og er þá tekið mið af atvinnutekjum hans, lífeyris- og bótagreiðslum frá almannatryggingum og öðrum lífeyrissjóðum og kjara
samningsbundnum tryggingabótum sem hann nýtur vegna örorkunnar. Það hefur því verið tekið mið af lífeyris- og bótagreiðslum frá almannatryggingum við athugun á því hvort sjóðfélagi hafi orðið fyrir tekjumissi, en að sögn greiðslustofunnar gat hún lengi vel ekki aflað upplýsinga um barnalífeyrisgreiðslur frá almannatryggingum og því var framkvæmd
inni ekki breytt fyrr en í ársbyrjun 2015.

Þegar spurt er hvort ráðherra muni beita sér fyrir því að hin breytta framkvæmd verði afturkölluð er vísað til þeirrar vinnu sem stendur yfir við endurskoðun almannatrygginga
kerfisins. Útfærsla tillagna liggur ekki fyrir en gert er ráð fyrir að samspil greiðslna lífeyris
sjóða og almannatrygginga verði endurskoðað.