149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 322 — 290. mál.

Tillaga til þingsályktunar

um menningarsal Suðurlands.

Flm.: Ásmundur Friðriksson, Ari Trausti Guðmundsson, Birgir Þórarinsson,
Karl Gauti Hjaltason, Oddný G. Harðardóttir, Páll Magnússon,
Silja Dögg Gunnarsdóttir, Smári McCarthy, Vilhjálmur Árnason.

Alþingi ályktar að fela mennta- og menningarmálaráðherra að leita samninga við Sveitar
félagið Árborg um að ljúka gerð menningarsalar Suðurlands á Selfossi. Samningurinn taki gildi árið 2019 og verði frágangi salarins lokið eigi síðar en við árslok 2020.

Greinargerð.

Fyrir nokkrum árum var ákveðið að byggja menningarhús á landsbyggðinni. Menningar
húsið Hof reis á Akureyri og Eldheimar í Vestmannaeyjum, hvort tveggja glæsilegar bygg
ingar sem sinna vel því hlutverki sem þeim var ætlað á viðkomandi svæði. Þannig nýtist Hof Akureyringum og öðrum Norðlendingum en Eldheimar Eyjamönnum og gestum þeirra. Fjölmargir Sunnlendingar eins og aðrir hafa notið þess að sækja Eyjar heim og skoða sýn
ingarnar í Eldheimum en þeir hafa ekki tækifæri til að nýta húsið. Sunnlendinga á fasta
landinu vantar menningarhús fyrir fjölbreytta menningarstarfsemi á Suðurlandi, í höfuðstað þess, Selfossi.

Árið 1982 hóf Selfossbær að byggja hótel og félagsheimili sem nýta átti í þágu íbúanna. Menningarsalurinn stendur enn óinnréttaður með hallandi gólfi og á að geta rúmað 270 manns í sæti. Í salnum er stórt svið og gryfja fyrir hljómsveit. Að 36 árum liðnum stendur salurinn ófullbúinn í annars blómlegu húsi sem í er fjölbreytt þjónustustarfsemi, glæsilegt hótel, veitingastaðir, verslanir og þjónusta. Hótelið hefur verið stækkað mikið og fylgja því margs konar umsvif, fundir og samkomur sem þúsundir sækja á hverju ári.

Það er augljóst að menningarsalur af hóflegri stærð á svæði þar sem búa yfir tuttugu þúsund manns og yfir milljón manns heimsækja árlega er löngu tímabær. Fjölbreytt og lifandi menningarlíf er á Suðurlandi, kórar, leikfélög og ýmiss konar sviðslist er þar en skortir viðeigandi húsnæði. Það er ódýr og góður kostur að ljúka við gerð menningarsalar Suður
lands á Selfossi en talið er að verkefnið kosti á bilinu 300–400 millj. kr.

Sú skylda hvílir á herðum Þjóðleikhússins og Sinfóníuhljómsveitar Íslands að fara um landið og flytja verk af efnisskrám sínum svo að eigendur, þjóðin og þar með Sunnlendingar, geti í heimabyggð notið hluta af því magnaða starfi sem þar fer fram. Hvað eftir annað þurfa þessar menningarstofnanir að sneiða hjá Sunnlendingum vegna aðstöðuleysis sem mundi gjörbreytast með tilkomu fullbúins menningarsalar á Selfossi. Einnig mundu með því skapast ný tækifæri fyrir sunnlenska kóra og áhugaleikfélög.

Í nefndaráliti meiri hluta fjárlaganefndar um frumvarp til fjárlaga fyrir árið 2018 lagði meiri hlutinn ríka áherslu á mikilvægi þess að mennta- og menningarmálaráðherra markaði stefnu um framtíð áætlana um eflingu menningarlífs og stuðning við menningarhús eða -sali. Í álitinu var sérstaklega vísað til menningarsalar Suðurlands á Selfossi. Í greinargerð með fjármálaáætlun fyrir árin 2019–2023 var enn fremur gert ráð fyrir að á tímabilinu yrði stuðlað að byggingu menningarhúsa á Fljótsdalshéraði og í Skagafirði í samvinnu við sveitarfélögin þar. Í nefndaráliti meiri hluta fjárlaganefndar um fjármálaáætlunina kom enn fremur fram að í greinargerðinni hefði láðst að geta menningarsalar á Selfossi. Flutningsmönnum þykir því kjörið að úr verði bætt með samþykkt þessarar þingsályktunartillögu.