149. löggjafarþing 2018–2019.

Þingskjal 1181 — 750. mál.

Stjórnartillaga.

Tillaga til þingsályktunar

um fjármálaáætlun fyrir árin 2020–2024.

Frá fjármála- og efnahagsráðherra.

Alþingi ályktar, sbr. lög nr. 123/2015, um opinber fjármál, að stjórnvöld fylgi fjármála
áætlun um opinber fjármál fyrir árin 2020–2024, sem byggð er á fyrirliggjandi fjármálastefnu og skilyrðum hennar, samkvæmt eftirfarandi yfirlitum um markmið fyrir afkomu og efnahag hins opinbera í heild og fyrir opinbera aðila og um áætlanir um þróun tekna og gjalda þeirra næstu fimm árin.

Alþingi telur að fjármálaáætlunin sé í samræmi við markmið fjármálastefnu fyrir árin 2018–2022.

Lykiltölur um afkomu og efnahag opinberra aðila.

Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun
ma.kr.	2020	2021	2022	2023	2024
Hið opinbera (A-hluti ríkis og A-hluti sveitarfélaga)
Rekstrarafkoma	90	95	95	99	102
Heildarafkoma	34	32	36	41	45
Hrein eign1	1.195	1.305	1.416	1.545	1.683
Nafnvirði heildarútgjalda	1.285	1.347	1.401	1.458	1.521
Heildarskuldir,2 % af VLF	56	52	48	46	44
Skuldir skv. viðmiði laga um op. fjármál,3 % af VLF	26	22	20	18	17
Opinber fyrirtæki:
Rekstrarafkoma	62	64	68	73	76
Heildarafkoma	40	51	65	68	71
Hrein eign1	734	766	796	828	873
Opinberir aðilar í heild:
Rekstrarafkoma	152	159	163	172	178
Heildarafkoma	74	83	101	109	116
Hrein eign1	1.929	2.071	2.212	2.373	2.556
1 Staða í árslok, efnislegar og peningalegar eignir að frádregnum brúttóskuldum að meðtöldum lífeyris
skuldbindingum og viðskiptaskuldum, þ.e. heildarskuldum.
2 Brúttóskuldir að meðtöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum.
3 Heildarskuldir að frátöldum lífeyrisskuldbindingum og viðskiptaskuldum og að frádregnum sjóðum og bankainnstæðum, sbr. 7. gr. laga nr. 123/2015, um opinber fjármál.

Rekstraryfirlit fyrir hið opinbera árin 2020–2024.

Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun
Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.	2020	2021	2022	2023	2024
Heildartekjur	1.319 ,1	1.378 ,6	1.436 ,0	1.499 ,0	1.565 ,7
Skatttekjur	1.059 ,1	1.106 ,1	1.158 ,2	1.209 ,9	1.263 ,8
Skattar á tekjur og hagnað	588 ,4	613 ,1	641 ,1	671 ,5	702 ,1
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl	9 ,6	10 ,1	10 ,5	10 ,9	11 ,4
Eignarskattar	57 ,3	60 ,3	64 ,0	67 ,8	71 ,4
Skattar á vöru og þjónustu	382 ,3	401 ,8	422 ,6	440 ,7	459 ,1
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti	3 ,7	3 ,9	4 ,1	4 ,3	4 ,5
Aðrir skattar	17 ,8	16 ,9	15 ,9	14 ,7	15 ,3
Tryggingagjöld	103 ,8	109 ,3	115 ,0	120 ,9	126 ,7
Fjárframlög	6 ,1	6 ,6	7 ,0	7 ,3	7 ,7
Aðrar tekjur	150 ,1	156 ,6	155 ,8	160 ,9	167 ,5
Eignatekjur	66 ,4	69 ,0	63 ,1	64 ,1	66 ,4
þ.a. vaxtatekjur	15 ,2	16 ,2	16 ,0	15 ,7	16 ,7
þ.a. arðgreiðslur	35 ,3	36 ,5	30 ,2	30 ,9	31 ,6
Sala á vöru og þjónustu	76 ,2	80 ,7	85 ,6	89 ,4	93 ,3
Ýmsar aðrar tekjur	7 ,5	6 ,9	7 ,1	7 ,4	7 ,8
Heildargjöld	1.285 ,0	1.346 ,5	1.400 ,5	1.458 ,0	1.520 ,5
Rekstrarútgjöld	1.229 ,4	1.283 ,3	1.340 ,8	1.400 ,2	1.463 ,8
Laun	441 ,8	464 ,1	490 ,5	520 ,5	551 ,2
Kaup á vöru og þjónustu	311 ,8	324 ,9	339 ,3	355 ,9	372 ,8
Afskriftir	60 ,2	61 ,9	63 ,6	65 ,2	66 ,9
Vaxtagjöld	70 ,3	67 ,9	64 ,8	60 ,8	60 ,9
Framleiðslustyrkir	45 ,2	48 ,5	50 ,3	52 ,0	53 ,7
Fjárframlög	10 ,3	11 ,7	13 ,2	13 ,4	13 ,7
Félagslegar tilfærslur til heimila	224 ,1	235 ,0	245 ,0	255 ,0	263 ,9
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög	65 ,7	69 ,3	74 ,1	77 ,4	80 ,7
Fastafjárútgjöld	55 ,6	63 ,2	59 ,7	57 ,8	56 ,7
Fjárfesting í efnislegum eignum	115 ,8	125 ,1	123 ,3	123 ,0	123 ,6
Afskriftir (-)	-60 ,2	-61 ,9	-63 ,6	-65 ,2	-66 ,9
Heildarafkoma	34 ,1	32 ,1	35 ,5	41 ,0	45 ,2
Peningalegar eignir, hreyfingar	54 ,5	41 ,1	59 ,2	64 ,2	67 ,6
Handbært fé, nettó	52 ,7	100 ,6	37 ,8	42 ,3	46 ,1
Lánveitingar	3 ,0	-11 ,4	3 ,8	5 ,4	5 ,0
Hlutafé og stofnfjárframlög	-6 ,5	-57 ,6	1 ,2	0 ,9	0 ,9
Viðskiptakröfur	5 ,2	9 ,4	16 ,4	15 ,6	15 ,6
Skuldir, hreyfingar	20 ,4	9 ,0	23 ,7	23 ,2	22 ,4
Lántökur	-35 ,6	-46 ,1	-53 ,7	-1 ,5	4 ,9
Lífeyrisskuldbindingar	9 ,2	4 ,5	2 ,5	0 ,4	-1 ,8
Viðskiptaskuldir	46 ,7	50 ,5	74 ,9	24 ,3	19 ,3

Rekstraryfirlit fyrir A-hluta ríkissjóðs árin 2020–2024.

Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun
Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.	2020	2021	2022	2023	2024
Heildartekjur	942 ,7	982 ,7	1.018 ,0	1.059 ,6	1.105 ,6
Skatttekjur	737 ,1	767 ,0	799 ,6	832 ,4	868 ,2
Skattar á tekjur og hagnað	330 ,3	341 ,2	354 ,9	370 ,6	386 ,7
Skattar á launagreiðslur og vinnuafl	9 ,6	10 ,1	10 ,5	10 ,9	11 ,4
Eignarskattar	6 ,5	6 ,7	7 ,0	7 ,3	7 ,6
Skattar á vöru og þjónustu	369 ,2	388 ,2	407 ,2	424 ,6	442 ,7
Skattar á alþjóðaverslun og viðskipti	3 ,7	3 ,9	4 ,1	4 ,3	4 ,5
Aðrir skattar	17 ,8	16 ,9	15 ,9	14 ,7	15 ,3
Tryggingagjöld	103 ,8	109 ,3	115 ,0	120 ,9	126 ,7
Fjárframlög	6 ,1	6 ,6	7 ,0	7 ,3	7 ,7
Aðrar tekjur	95 ,7	99 ,8	96 ,4	99 ,0	103 ,0
Eignatekjur	53 ,3	55 ,4	48 ,9	49 ,3	51 ,0
þ.a. vaxtatekjur	10 ,9	11 ,9	11 ,6	11 ,3	12 ,3
þ.a. arðgreiðslur	35 ,3	36 ,5	30 ,2	30 ,9	31 ,6
Sala á vöru og þjónustu	36 ,1	38 ,8	41 ,7	43 ,7	45 ,7
Ýmsar aðrar tekjur	6 ,3	5 ,6	5 ,8	6 ,0	6 ,3
Heildargjöld	914 ,0	956 ,3	989 ,4	1.025 ,2	1.067 ,2
Rekstrarútgjöld	880 ,3	916 ,1	957 ,5	996 ,8	1.040 ,4
Laun	216 ,9	227 ,4	242 ,1	258 ,7	276 ,1
Kaup á vöru og þjónustu	128 ,3	133 ,1	139 ,3	145 ,8	151 ,2
Afskriftir	43 ,9	45 ,2	46 ,4	47 ,6	48 ,8
Vaxtagjöld	57 ,4	54 ,9	51 ,8	47 ,7	47 ,7
Framleiðslustyrkir	39 ,3	42 ,2	43 ,7	45 ,0	46 ,4
Fjárframlög	324 ,4	339 ,8	356 ,5	371 ,4	386 ,8
Félagslegar tilfærslur til heimila	22 ,5	23 ,1	23 ,6	24 ,2	24 ,7
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög	47 ,6	50 ,4	54 ,1	56 ,4	58 ,7
Fastafjárútgjöld	33 ,7	40 ,2	31 ,9	28 ,4	26 ,8
Fjárfesting í efnislegum eignum	77 ,6	85 ,4	78 ,3	76 ,0	75 ,6
Afskriftir (-)	-43 ,9	-45 ,2	-46 ,4	-47 ,6	-48 ,8
Heildarafkoma	28 ,7	26 ,4	28 ,6	34 ,4	38 ,4
Peningalegar eignir, hreyfingar	51 ,7	38 ,1	55 ,8	60 ,9	64 ,6
Handbært fé, nettó	48 ,7	97 ,4	34 ,0	38 ,5	42 ,1
Lánveitingar	7 ,3	-8 ,4	7 ,4	6 ,9	6 ,5
Hlutafé og stofnfjárframlög	-7 ,8	-57 ,5	0 ,6	0 ,6	0 ,6
Viðskiptakröfur	3 ,5	6 ,6	13 ,8	14 ,9	15 ,4
Skuldir, hreyfingar	23 ,0	11 ,7	27 ,2	26 ,5	26 ,2
Lántökur	-40 ,2	-48 ,9	-55 ,6	-3 ,4	3 ,3
Lífeyrisskuldbindingar	7 ,4	2 ,7	0 ,6	-1 ,5	-3 ,7
Viðskiptaskuldir	55 ,8	57 ,9	82 ,2	31 ,4	26 ,7

Rekstraryfirlit fyrir A-hluta sveitarfélaga árin 2020–2024.

Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun	Áætlun
Þjóðhagsgrunnur, ma.kr.	2020	2021	2022	2023	2024
Heildartekjur	405 ,5	425 ,3	450 ,7	473 ,7	495 ,9
Skatttekjur	322 ,0	339 ,1	358 ,6	377 ,5	395 ,6
Skattar á tekjur og hagnað	258 ,1	271 ,9	286 ,2	300 ,9	315 ,4
Eignarskattar	50 ,8	53 ,6	57 ,0	60 ,5	63 ,8
Skattar á vöru og þjónustu	13 ,1	13 ,6	15 ,4	16 ,1	16 ,4
Fjárframlög	33 ,6	34 ,1	37 ,6	39 ,3	40 ,9
Aðrar tekjur	49 ,9	52 ,1	54 ,5	56 ,9	59 ,4
Eignatekjur	13 ,1	13 ,6	14 ,2	14 ,8	15 ,4
þ.a. vaxtatekjur	4 ,3	4 ,3	4 ,4	4 ,4	4 ,4
Sala á vöru og þjónustu	35 ,6	37 ,2	39 ,0	40 ,7	42 ,5
Ýmsar aðrar tekjur	1 ,2	1 ,3	1 ,3	1 ,4	1 ,5
Heildarútgjöld	400 ,1	419 ,6	443 ,8	467 ,1	489 ,1
Rekstrarútgjöld	378 ,2	396 ,6	416 ,0	437 ,7	459 ,2
Laun	189 ,7	200 ,0	210 ,5	222 ,4	233 ,8
Kaup á vöru og þjónustu	126 ,4	132 ,7	139 ,3	146 ,9	154 ,8
Afskriftir	16 ,3	16 ,7	17 ,2	17 ,6	18 ,1
Vaxtagjöld	12 ,8	12 ,9	12 ,9	13 ,0	13 ,1
Framleiðslustyrkir	5 ,5	5 ,8	6 ,1	6 ,4	6 ,8
Fjárframlög	1 ,9	1 ,9	2 ,1	2 ,2	2 ,3
Félagslegar tilfærslur til heimila	7 ,9	8 ,1	8 ,3	8 ,6	8 ,8
Tilfærsluútgjöld önnur en fjárframlög	17 ,7	18 ,5	19 ,6	20 ,6	21 ,5
Fastafjárútgjöld	21 ,9	23 ,0	27 ,8	29 ,4	29 ,9
Fjárfesting í efnislegum eignum	38 ,2	39 ,7	45 ,0	47 ,0	48 ,0
Afskriftir (-)	-16 ,3	-16 ,7	-17 ,2	-17 ,6	-18 ,1
Heildarafkoma	5 ,4	5 ,7	6 ,9	6 ,6	6 ,8
Peningalegar eignir, hreyfingar	2 ,8	3 ,0	3 ,4	3 ,3	3 ,0
Handbært fé, nettó	4 ,0	3 ,2	3 ,8	3 ,7	3 ,9
Lánveitingar	-4 ,3	-3 ,0	-3 ,6	-1 ,5	-1 ,5
Hlutafé og stofnfjárframlög	1 ,3	-0 ,1	0 ,6	0 ,3	0 ,3
Viðskiptakröfur	1 ,7	2 ,8	2 ,6	0 ,7	0 ,2
Skuldir, hreyfingar	-2 ,6	-2 ,7	-3 ,5	-3 ,3	-3 ,8
Lántökur	4 ,6	2 ,8	1 ,9	1 ,9	1 ,6
Lífeyrisskuldbindingar	1 ,8	1 ,8	1 ,9	1 ,9	1 ,9
Viðskiptaskuldir	-9 ,1	-7 ,4	-7 ,3	-7 ,1	-7 ,3

Heildarútgjöld málefnasviða árin 2020–2024.

Heildarútgjöld málefnasviða í m.kr. á verðlagi 2019	2020	2021	2022	2023	2024
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess	6.709	6.579	5.996	5.002	4.968
02 Dómstólar	3.267	3.254	3.283	3.312	3.312
03 Æðsta stjórnsýsla	3.100	3.026	3.497	2.251	2.234
04 Utanríkismál	11.767	11.831	11.432	11.132	10.704
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla	30.254	30.334	30.836	31.360	31.197
06 Hagskýrslugerð, grunnskrár og upplýsingamál	3.936	3.882	3.834	3.814	3.759
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar	17.163	18.414	19.139	19.470	19.578
08 Sveitarfélög og byggðamál	22.971	22.982	24.132	24.664	25.081
09 Almanna- og réttaröryggi	30.840	30.648	30.489	30.771	27.516
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála	15.760	15.437	14.907	14.828	15.071
11 Samgöngu- og fjarskiptamál	47.044	46.578	40.313	40.230	40.045
12 Landbúnaður	16.187	16.054	15.908	15.809	15.660
13 Sjávarútvegur og fiskeldi	6.713	7.545	6.873	6.090	5.829
14 Ferðaþjónusta	1.934	1.902	1.729	1.766	1.753
15 Orkumál	4.345	4.051	4.111	4.177	4.192
16 Markaðseftirlit, neytendamál og stjórnsýsla atv.mála	4.735	4.784	4.897	4.952	5.106
17 Umhverfismál	20.058	20.623	21.244	22.244	22.405
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál	15.585	15.093	14.774	14.717	14.457
19 Fjölmiðlun	5.300	5.480	5.671	5.876	6.082
20 Framhaldsskólastig	35.155	35.120	35.227	35.580	35.529
21 Háskólastig	43.255	44.990	46.397	48.037	48.008
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og menningarmála	5.346	5.257	5.221	5.229	5.177
23 Sjúkrahúsþjónusta	106.617	113.722	116.258	115.443	111.808
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa	54.932	56.748	58.875	61.177	62.987
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta	54.890	57.964	58.227	58.482	52.623
26 Lyf og lækningavörur	26.348	26.971	28.190	29.397	29.908
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks	72.066	74.023	75.887	77.806	79.776
28 Málefni aldraðra	82.425	84.891	87.430	90.046	92.740
29 Fjölskyldumál	39.260	41.557	43.340	44.107	44.723
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi	27.011	27.904	27.940	28.030	28.019
31 Húsnæðisstuðningur	13.245	13.045	12.945	10.845	10.745
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála	10.906	10.983	11.418	11.416	11.313
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar	92.338	86.279	80.776	72.165	66.739
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir	30.405	32.218	37.369	46.326	66.445
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna	6.081	6.943	8.237	8.533	8.843
Heildargjöld á verðlagi ársins 2019	967.949	987.111	996.800	1.005.081	1.014.331
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 2019	23.288	45.130	69.108	97.668	127.080
Heildargjöld á verðlagi hvers árs	991.237	1.032.240	1.065.909	1.102.748	1.141.410
Heildargjöld aðlöguð að GFS-staðli1	-77.237	-75.940	-76.509	-77.549	-74.210
Heildarútgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðl. hvers árs	914.000	956.300	989.400	1.025.200	1.067.200
1 Hér er meðal annars um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila, svo sem Ríkiskaupa og Framkvæmdasýslu ríkisins, þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá eru einnig gerðar aðlaganir á meðferð lífeyrisskuldbindinga og vaxtagjalda.

Útgjaldarammar málefnasviða árin 2020–2024.
Málefnasvið án liða utan ramma,1 m.kr. á verðlagi 2019	2020	2021	2022	2023	2024
01 Alþingi og eftirlitsstofnanir þess	6.709	6.579	5.996	5.002	4.968
02 Dómstólar	3.267	3.254	3.283	3.312	3.312
03 Æðsta stjórnsýsla	3.100	3.026	3.497	2.251	2.234
04 Utanríkismál	11.767	11.831	11.432	11.132	10.704
05 Skatta-, eigna- og fjármálaumsýsla	30.254	30.334	30.836	31.360	31.197
06 Hagskýrslugerð, grunnskrár og upplýsingamál	3.936	3.882	3.834	3.814	3.759
07 Nýsköpun, rannsóknir og þekkingargreinar	17.163	18.414	19.139	19.470	19.578
08 Sveitarfélög og byggðamál	2.273	2.283	2.294	2.325	2.305
09 Almanna- og réttaröryggi	30.840	30.648	30.489	30.771	27.516
10 Rétt. einstakl., trúmál og stjórnsýsla dómsmála	15.760	15.437	14.907	14.828	15.071
11 Samgöngu- og fjarskiptamál	47.044	46.578	40.313	40.230	40.045
12 Landbúnaður	16.187	16.054	15.908	15.809	15.660
13 Sjávarútvegur og fiskeldi	6.713	7.545	6.873	6.090	5.829
14 Ferðaþjónusta	1.934	1.902	1.729	1.766	1.753
15 Orkumál	4.345	4.051	4.111	4.177	4.192
16 Markaðseftirlit, neytendamál og stjórnsýsla atv.mála	4.735	4.784	4.897	4.952	5.106
17 Umhverfismál	20.058	20.623	21.244	22.244	22.405
18 Menning, listir, íþrótta- og æskulýðsmál	15.585	15.093	14.774	14.717	14.457
19 Fjölmiðlun	5.300	5.480	5.671	5.876	6.082
20 Framhaldsskólastig	35.155	35.120	35.227	35.580	35.529
21 Háskólastig	43.255	44.990	46.397	48.037	48.008
22 Önnur skólastig og stjórnsýsla mennta- og menningarmála	5.346	5.257	5.221	5.229	5.177
23 Sjúkrahúsþjónusta	106.617	113.722	116.258	115.443	111.808
24 Heilbrigðisþjónusta utan sjúkrahúsa	54.932	56.748	58.875	61.177	62.987
25 Hjúkrunar- og endurhæfingarþjónusta	54.890	57.964	58.227	58.482	52.623
26 Lyf og lækningavörur	26.348	26.971	28.190	29.397	29.908
27 Örorka og málefni fatlaðs fólks	72.066	74.023	75.887	77.806	79.776
28 Málefni aldraðra	82.425	84.891	87.430	90.046	92.740
29 Fjölskyldumál	39.260	41.557	43.340	44.107	44.723
30 Vinnumarkaður og atvinnuleysi	6.570	6.625	6.676	6.772	6.769
31 Húsnæðisstuðningur	13.245	13.045	12.945	10.845	10.745
32 Lýðheilsa og stjórnsýsla velferðarmála	10.906	10.983	11.418	11.416	11.313
33 Fjármagnskostnaður, ábyrgðir og lífeyrisskuldbindingar	-	-	-	-	-
34 Almennur varasjóður og sértækar fjárráðstafanir	13.326	14.103	18.000	22.858	41.833
35 Alþjóðleg þróunarsamvinna	6.081	6.943	8.237	8.533	8.843
Samtals frumgjöld innan ramma á verðl. 2019	817.392	840.739	853.553	865.852	878.955
Liðir utan ramma1	113.051	108.878	107.108	106.718	102.336
Aðlaganir að GFS-staðli, einkum innb. viðskipti2	-97.132	-93.382	-92.143	-92.703	-88.852
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi 2019	833.311	856.236	868.518	879.867	892.439
Uppsafn. áætl. launa- og verðlagsbætur frá árinu 2019	23.288	45.130	69.108	97.668	127.080
Frumgjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs	856.599	901.366	937.627	977.535	1.019.518
Vaxtagjöld samtals	57.401	54.934	51.773	47.665	47.682
Heildargjöld samkvæmt GFS-staðli á verðlagi hvers árs	914.000	956.300	989.400	1.025.200	1.067.200
1 Liðir sem falla utan ramma málefnasviða eru eftirfarandi: vaxtagjöld ríkissjóðs, ríkisábyrgðir, afskriftir skattkrafna, lífeyrisskuldbindingar, Atvinnuleysistryggingasjóður og framlög til Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga.
2 Hér er m.a. um að ræða aðlaganir vegna innbyrðis viðskipta milli A-hluta aðila, svo sem Ríkiskaupa, þannig að ekki komi til tvítalningar útgjalda. Þá er einnig um að ræða aðlögun á meðferð lífeyrisskuldbindinga.

Smellið á PDF hér efst á síðunni til að skoða greinargerðina.