150. löggjafarþing 2019–2020.

Þingskjal 1890 — 965. mál.

Frumvarp til laga

um breytingu á lögum um stéttarfélög og vinnudeilur, nr. 80/1938,
með síðari breytingum (atkvæðagreiðsla
um gildi kjarasamnings).

Flm.: Björn Leví Gunnarsson.

1. gr.

Á eftir 1. málsl. 3. mgr. 5. gr. laganna kemur nýr málsliður, svohljóðandi: Autt atkvæði skal meta ógilt og telst það ekki til heildarfjölda greiddra atkvæða.

2. gr.

Lög þessi öðlast þegar gildi.

Greinargerð.

Með frumvarpinu er lagt til að við atkvæðagreiðslu um gildi kjarasamnings teljist autt atkvæði ógilt. Við talningu atkvæða skuli autt atkvæði ekki talið með þegar heildarfjöldi greiddra atkvæða er tilgreindur. Til að atkvæði teljist gilt og til heildarfjölda greiddra atkvæða verður sá er atkvæði greiðir að taka afstöðu til þess hvort kjarasamningur skuli felld
ur eða samþykktur.

Tilefni frumvarpsins er dómur Félagsdóms frá 24. júní sl. í máli nr. 6/2020 er varðar gildi samkomulags um breytingar og framlengingu á kjarasamningi Félags íslenskra náttúru
fræðinga og fjármála- og efnahagsráðherra f.h. ríkissjóðs. Í því máli laut ágreiningur aðila að því hvort við talningu atkvæða um gildi kjarasamnings bæri að telja með auð atkvæði þegar heildarfjöldi atkvæða var tilgreindur og hvort líta bæri svo á að samningurinn hefði verið samþykktur eða felldur við atkvæðagreiðsluna. Í málinu lá fyrir að 564 greiddu atkvæði um samninginn, þar af 265 með samningnum, 278 gegn honum og 21 félagsmaður á kjörskrá skilaði inn auðu atkvæði. Var niðurstaða dómsins sú að kjarasamningurinn hefði ekki verið felldur með meiri hluta greiddra atkvæða, svo sem áskilið er í 3. mgr. 5. gr. laga um stéttar
félög og vinnudeilur, nr. 80/1938, þrátt fyrir að fleiri félagsmenn hafi greitt atkvæði með því að fella samninginn samanborið við fjölda þeirra félagsmanna sem greiddu atkvæði með samþykkt hans.

Í dómi Félagsdóms kemur fram að í lögum um kjarasamninga opinberra starfsmanna, nr. 94/1986, sé ekki að finna sams konar fyrirmæli og eru í 3. mgr. 5. gr. laga um stéttarfélög og vinnudeilur og engin önnur sjónarmið eigi við um slíkar atkvæðagreiðslur um gildi kjara
samninga opinberra starfsmanna. Taldi dómurinn að þau sjónarmið sem liggja til grundvallar því ákvæði eigi jafnt við um atkvæðagreiðslu um gildi kjarasamnings opinberra starfsmanna og starfsmanna á almennum vinnumarkaði og þar af leiðandi yrði þeim ákvæðum beitt með lögjöfnun. Byggist niðurstaða dómsins því á túlkun á ákvæði 3. mgr. 5. gr. laga um stéttar
félög og vinnudeilur. Er því ljóst að ákvæðið á við um atkvæðagreiðslur um gildi kjara
samninga, hvort sem er á almennum eða opinberum vinnumarkaði, og því enn brýnni ástæða til að skýra það ákvæði eins og lagt er til með frumvarpi þessu.

Meginmarkmið frumvarpsins er að taka af öll tvímæli um niðurstöðu atkvæðagreiðslu um gildi kjarasamnings samkvæmt lögum um stéttarfélög og vinnudeilur og gera slíka atkvæða
greiðslu sambærilega öðrum atkvæðagreiðslum, t.d. alþingiskosningum þar sem auð atkvæði eru metin ógild, sbr. a-lið 100. gr. laga um kosningar til Alþingis, nr. 24/2000.