151. löggjafarþing 2020–2021.

Þingskjal 1918 — 678. mál.

Svar

utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni um lagalega ráðgjöf.

1.	Hvaða viðmið eru viðhöfð þegar ráðuneytið leitar eftir ráðgjöf til stofnana eða starfs
manna, þ.m.t. félaga í eigu starfsmanna, lagadeilda Háskólans á Akureyri (HA), Há
skóla Íslands (HÍ), Háskólans í Reykjavík (HR) og Háskólans á Bifröst (Bifröst) sem gegna stöðu nýdoktora, háskólakennara, lektora, dósenta eða prófessora í fullu starfi og hlutastarfi, þ.m.t. starfsmenn í gesta- og rannsóknarstöðum?

Leitað er eftir utanaðkomandi sérþekkingu þegar nauðsyn ber til. Ávallt ber að gæta jafnræðis, hlutlægni, hagkvæmni og samkeppnissjónarmiða þegar leitað er utanaðkomandi sérfræðiráðgjafar, í samræmi við meginreglur sem fram koma í lögum um opinber fjármál, nr. 123/2015, og í lögum um opinber innkaup, nr. 120/2016.

Þegar metin er þörf á utanaðkomandi ráðgjöf er stuðst við leiðbeiningar sem settar voru fram í greinargerð Ríkisendurskoðunar frá 22. júní 2009, í tengslum við kaup ráðuneyta á utanaðkomandi ráðgjöf og annarri sérfræðiþjónustu, en forsætisráðuneyti kom leiðbeining
unum á framfæri við önnur ráðuneyti með tilmælum um að þeim skyldi fylgt í hvívetna. Gátlisti sem fylgdi leiðbeiningunum byggist á eftirfarandi meginatriðum:

–	Ganga úr skugga um hvort nauðsynlega þekkingu sé að finna hjá ríkinu.

–	Útbúa stutta en greinargóða verk- og markmiðalýsingu.

–	Leggja mat á hugsanlegt umfang verkefnisins og kostnað við það.

–	Meta hvort kaupin eru útboðsskyld.

–	Rökstyðja val á ráðgjafa.

–	Gera skriflegan samning við ráðgjafann um þjónustuna og þóknun fyrir hana.

–	Fylgjast reglulega með vinnu ráðgjafans og hvort verkið er innan umsaminna tímamarka og fjárhagsáætlunar.

–	Meta hvernig vinna ráðgjafanna nýtist og hvort hún hafi skilað þeim árangri sem vænst var.

Leitast er við að gæta að framangreindum atriðum. Einnig getur verið um að ræða ráðgjöf vegna verkefna sem eru sérlega umfangsmikil, með hliðsjón af verkefnastöðu starfsmanna, eða sem kalla á aðkomu óháðra sérfræðinga.

2.	Vegna hvers konar verkefna er leitað lagalegrar ráðgjafar hjá starfsmönnum og stofn
unum lagadeilda háskólanna og hversu oft vegna hverrar tegundar verkefna?

Leitað er utanaðkomandi ráðgjafar á sviði lögfræði vegna lagalegra úrlausnarefna á borð við mat á umfangi framsals valdheimilda með tilliti til stjórnarskrár við framkvæmd EES-
samningsins við undirbúning og meðferð þingmála á Alþingi, lögfræðilegar álitsgerðir, út
tektir á lagalegu umhverfi, o.fl.

Verkefni sem kalla á utanaðkomandi lögfræðiráðgjöf eru ekki flokkuð eftir undirtegundum í skjala- og bókhaldskerfum ráðuneytisins.

3.	Hversu mörg ráðgjafarverkefni, sem 1. tölul. lýtur að, hafa verið innt af hendi frá árinu 2018 og hversu mikið hefur verið greitt samtals fyrir ráðgjöfina á umræddu tímabili?

Samtals hafa verið greiddar 8.507.800 kr. fyrir ráðgjöf af því tagi sem vísað er til í 1. tölul. fyrirspurnarinnar á umræddu tímabili frá 1. janúar 2018 til 31. mars 2021 vegna sex verkefna.

4.	Hversu mikið hefur verið greitt fyrir verkefni sem vikið er að í 1. tölul. frá ársbyrjun 2018 og hversu mörg hafa verið innt af hendi af annars vegar starfsmönnum og hins vegar stofnunum:

a.	lagadeildar HA,

b.	lagadeildar HÍ,

c.	lagadeildar HR,

d.	lagadeildar Bifrastar?

Um heildarkostnað og fjölda verkefna vísast til svars við 3. tölul. fyrirspurnarinnar. Verkefnin sundurliðast með eftirfarandi hætti eftir verkefnum, ráðgjöfum, stöðu/háskóla og fjárhæð:

Verkefni	Ráðgjafi	Staða / Háskóli	Fjárhæð
Þriðji orkupakki ESB og upptaka hans í EES-samninginn (2019)	Skúli Magnússon	Dósent við Háskóla Íslands	1.500.000
Þriðji orkupakki ESB og upptaka hans í EES-samninginn (2019)	Stefán Már Stefánsson (Marag ehf.)	Prófessor emeritus við Háskóla Íslands	2.755.000
Þriðji orkupakki ESB og upptaka hans í EES-samninginn (2019)	Alþjóða- og Evrópuréttarstofnun HR	Háskólinn í Reykjavík	675.000
Fríverslunarsamningar og EES-samningurinn	Alþjóða- og Evrópuréttarstofnun HR	Háskólinn í Reykjavík	520.000
Þriðji orkupakki ESB og upptaka hans í EES-samninginn (2019)	Friðrik Árni Friðriksson (Hodos slf.)	Framkvæmdastjóri laga
stofnunar Háskóla Íslands	2.130.280
Þriðji orkupakki ESB og upptaka hans í EES-samninginn (2019)	Davíð Þór Björgvinsson (Thales slf.)	Rannsóknarprófessor við Háskóla Íslands	927.520
Samtals	8.507.800

5.	Hvaða bókaútgáfu á sviði lögfræði hefur ráðuneytið styrkt frá árinu 2018 og hversu hár hefur styrkurinn verið fyrir hverja og eina útgáfu? Hvaða viðmið eru lögð til grund
vallar við slíkar styrkveitingar?

Ráðuneytið hefur ekki styrkt bókaútgáfu á sviði lögfræði á umræddu tímabili.

Við mat á því hvort veittur er styrkur vegna útgáfu ritverka á þessu sviði er m.a. horft til faglegs gildis, ávinnings af viðkomandi verki almennt og með tilliti til málefnasviða ráðu
neytisins, sem og fjárhagslegs svigrúms ráðuneytisins hverju sinni. Þá er horft til þess hvert sé eigið framlag umsækjanda og fjárhagsgrundvöllur verkefnis að öðru leyti. Enn fremur er gætt að ákvæðum 42. gr. laga um opinber fjármál, nr. 123/2015, sbr. einnig reglugerð um styrkveitingar ráðherra, nr. 642/2018.

Alls fóru 15 vinnustundir í að taka þetta svar saman.