153. löggjafarþing 2022–2023.

Þingskjal 1010 — 459. mál.

Svar

matvælaráðherra við fyrirspurn frá Högna Elfari Gylfasyni
um losun kolefnis og landbúnað.

1.	Mun ráðherra beita sér fyrir eflingu sauðfjárræktar í landinu og koma þannig í veg fyrir fyrirsjáanlegan skort á lambakjöti og frekara byggðahrun en þegar er orðið?

Í búvörusamningum er kveðið á um stuðning ríkisins við innlenda landbúnaðarfram
leiðslu. Samkvæmt fjárlögum ársins 2022 renna 5,5 milljarðar króna til sauðfjárræktar í gegn
um samning um starfsskilyrði greinarinnar.

Á árinu 2022 voru einnig ákvarðaðar sérstakar greiðslur til bænda að fjárhæð tæplega 2,5 milljarðar króna samkvæmt tillögum spretthóps sem ráðherra setti á laggirnar vegna alvar
legrar stöðu í landbúnaði, m.a. vegna áhrifa stríðsins í Úkraínu. Enn fremur var í fjárlögum 2022 sérstakt 700 millj. kr. framlag til að aðstoða bændur við að mæta miklum áburðarverðs
hækkunum sem komnar voru til áður en stríðið í Úkraínu hófst. Talsverður hluti af þessum fjármunum rann til sauðfjárbænda, m.a. í formi álags á gæðastýringargreiðslur. Framan
greindar aðgerðir miða að því að styðja við og treysta landbúnaðarframleiðslu um land allt í samræmi við áherslur ríkisstjórnarinnar.

Á árinu 2023 er fyrirhuguð seinni endurskoðun búvörusamninga, þar á meðal sauðfjár
samnings, þar sem staða greinarinnar verður metin í heild. Við endurskoðun búvörusamninga verður lögð áhersla á að tryggja fæðuöryggi á Íslandi með því t.d að efla innlenda matvæla
framleiðslu.

2.	Hvaða útreikninga styðst íslenska ríkið við varðandi kolefnisspor landbúnaðar í kol
efnisbókhaldi Íslands?

Stuðst er við útreikninga Umhverfisstofnunar fyrir losunarbókhald Íslands. Verksvið Um
hverfisstofnunar og losunarbókhald Íslands heyrir undir umhverfis-, orku- og loftslagsráðu
neytið.

3.	Hvaða íslenskar rannsóknir hafa verið gerðar á losun kolefnis vegna framleiðslu kinda
kjöts?

Losunarbókhald Umhverfisstofnunar byggir m.a. á gripafjölda en langstærsti hluti losunar er vegna iðragerjunar gripanna. Líkt og fram kemur í 2. tölul. fyrirspurnarinnar heyrir losun
arbókhald Íslands undir umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið. Ýmsar rannsóknir hafa ver
ið gerðar sem tengjast þessu efni. Ráðuneytið býr ekki yfir heildaryfirliti um þær. Rétt þykir þó að nefna sérstaklega tvær greiningar sem unnar voru fyrir stjórnvöld, annars vegar af Landbúnaðarháskóla Íslands árið 2016 á losun gróðurhúsalofttegunda frá íslenskum landbún
aði og hins vegar greining á losun gróðurhúsalofttegunda frá fimm býlum sem unnin var af Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins árið 2018.

4.	Hvernig er losun kolefnis reiknuð á hvert kíló framleidds kindakjöts á Íslandi?

Losun á hvert kíló framleidds kindakjöts á Íslandi hefur ekki verið reiknað af opinberum aðilum. Ráðuneytinu er kunnugt um að kolefnissporið hafi verið áætlað m.a. fyrir Landssam
tök sauðfjárbænda og birt af samtökunum í skýrslu frá árinu 2017.