Herra forseti. Ég mæli fyrir þingsályktunartillögu sem felur í sér að Alþingi álykti að fela innanríkisráðherra að hefja undirbúning að flutningi Landhelgisgæslunnar til Reykjanesbæjar. Meðflutningsmenn mínir eru hv. þingmenn Sigurður Ingi Jóhannsson, Oddný G. Harðardóttir og Ásmundur Friðriksson.
Umræðan um flutning stofnunarinnar í hentugt og rúmgott húsnæði á öryggissvæðinu á Keflavíkurflugvelli hefur staðið um nokkurra missera skeið. Að mati flutningsmanna fylgja fjölmargir kostir því að flytja alla starfsemi Landhelgisgæslunnar á Suðurnesin, nánar tiltekið á öryggissvæðið á Ásbrú, en nú þegar er Landhelgisgæslan með umfangsmikla starfsemi á svæðinu og þúsundir fermetra af vannýttu húsnæði. Því fylgir mikil hagræðing að hafa alla starfsemina á einum stað og þjónusta og öryggi mun einnig aukast þar sem viðbragðstími Landhelgisgæslunnar styttist með því að færa alla starfsemi hennar. Einnig mun flugfloti Gæslunnar komast í gott framtíðarhúsnæði sem uppfyllir öryggisstaðla.
Fyrrverandi innanríkisráðherra, Ögmundur Jónasson, fékk Deloitte til að gera hagkvæmnisathugun á því að flytja Landhelgisgæslu Íslands til Suðurnesja. Það var gert 2011. Úttektin er dagsett 14. apríl 2011 og niðurstaða hennar er að kostnaðarsamt sé að flytja starfsemi Landhelgisgæslunnar, m.a. vegna aukins ferðakostnaðar. Árleg aukning rekstrarkostnaðar vegna aksturs, þ.e. kílómetragjald og rútuferðir, er í skýrslunni sögð vera 185,7 millj. kr. Ég dreg þessa tölu í efa. Skýrsluhöfundar halda fram að greiða þurfi aksturskostnað og kílómetragjald samkvæmt kjarasamningum og í kjarasamningi SFR, stéttarfélags í almannaþjónustu, komi fram að vegna aksturs til og frá Keflavíkurflugvelli reiknist 30 mínútna ferðatími fyrir hvern vinnudag. Hið rétta er að starfsmenn Gæslunnar sem starfa á Keflavíkurflugvelli fá 30 mínútna yfirvinnu vegna aksturs en ekki greitt sérstaklega fyrir aksturskostnað. Þeir koma sér sjálfir í og úr vinnu. Þessar 30 mínútur eru því í raun hluti af föstum launakjörum.
Einnig kemur fram í kjarasamningum, samkvæmt skýrslunni, að stofnanir sem eru utan ystu marka þéttbýlis skuli semja um greiðslur ferðakostnaðar fyrir starfsmenn almennt og þá er gert ráð fyrir kílómetragjaldi. Sannleikurinn er sá að þetta atriði á ekki við enda er svæðið, Suðurnesin, ekki skilgreint samkvæmt framangreindu. Starfsmenn Gæslunnar á Keflavíkurflugvelli fá því ekki þessar greiðslur.
Í skýrslunni er talað um að koma þurfi upp reglulegum rútuferðum fyrir alla starfsmenn í stað þess að starfsmenn myndu keyra sjálfir. Ég átta mig ekki alveg á þessari ályktun því að eins og fyrr segir fá starfsmenn Gæslunnar sem starfa á Keflavíkurflugvelli og búa í Reykjavík ekki greiðslur fyrir akstur í dag. Því ætti að leggja í kostnað vegna rútuferða upp á 21,7 millj. kr. ef það er ekki nauðsynlegt?
Áætlað er að árlegur kostnaður vegna aksturs og kílómetragjalds yrði 124,9 millj. kr., sem er væntanlega 1–2 millj. kr. á mann. Þær heimildir sem ég hef telja þessa áætlun algerlega óraunhæfa. Engar kvaðir í kjarasamningum eru um greiðslur fyrir akstur til og frá vinnu þegar um nýráðningar er að ræða. Annað sem vekur athygli við rýni úttektar er að skýrsluhöfundar virðast gefa sér að Suðurnesjamenn muni ekki vinna hjá Gæslunni í framtíðinni og að núverandi starfsmenn muni ekki flytja á svæðið þegar á líður. Mér þykir þetta helst til neikvæð nálgun. Samfélagið á Suðurnesjum er mjög gott og ég er sannfærð um að þegar menn fara að starfa þar muni a.m.k. hluti starfsmanna telja heppilegra að búa nærri starfsstöðinni. Starfsmannavelta er einnig alltaf einhver þannig að ég tel raunhæft að það megi álykta sem svo að ef starfsemi Gæslunnar flyst til Reykjanesbæjar muni fleiri Suðurnesjamenn sækja um störf þar.
Niðurstaða mín er því sú að aksturskostnaður yrði mun minni en gert er ráð fyrir í þessari skýrslu frá árinu 2011.
Annar liður í skýrslunni sem hefur veruleg áhrif á aukinn rekstrarkostnað er flutningur flugdeildar Landhelgisgæslunnar og breytingar á rekstri hennar. Ef af flutningi verður þyrfti að breyta núverandi bakvaktafyrirkomulagi deildarinnar í viðverufyrirkomulag. Þá þyrfti að fjölga flugmönnum um 50%. Þess ber þó að geta að með breyttu vaktafyrirkomulagi styttist viðbragðstími flugmanna mikið. Nú eru menn á bakvöktum og viðbragðstími er 30 mínútur en hann styttist í örfáar mínútur ef menn væru á staðnum. Þarna erum við því að tala um aukið öryggi.
Viðverufyrirkomulaginu fylgir aukinn kostnaður, ekki bara vegna fjölgunar starfsmanna heldur einnig vegna aukinnar notkunar á tækjum og auknu viðhaldi á þeim.
Skýrsluhöfundar benda hins vegar á eftirfarandi, sem ég tel vera mjög mikilvægt atriði þegar við mörkum stefnu til framtíðar, með leyfi forseta:
„Til lengri tíma er skynsamlegt að áhafnir séu með viðveruvakt og það tíðkast almennt hjá öðrum þjóðum en vegna kostnaðar og vöntunar á sérhæfðu starfsfólki þá hefur það ekki reynst mögulegt hjá Landhelgisgæslunni.“
Þessu þurfum við að breyta og þessu getum við breytt, ekki kannski í dag eða á morgun en við getum svo sannarlega stefnt í þessa átt í okkar langtímaáætlunum.
Ég vil benda á varðandi útkallstímann að það er mjög vel mögulegt þar sem þyrlurnar eru nú þrjár að vera með eina þyrlu staðsetta á Norðurlandi þar sem mjög mörg útköll eru fyrir austan og það myndi einnig auka öryggi og styrkja Gæsluna.
Forsendur skýrslunnar eru að flugskýlið á Reykjavíkurflugvelli sé mátulega stórt miðað við núverandi flugflota en þær forsendur eru löngu brostnar. Flugskýlið sem Gæslan hefur á Reykjavíkurflugvelli er orðið allt of lítið og menn þurfa ekki að deila um það. Höfundar segja, með leyfi forseta:
„Aðstaðan í heild er því nógu góð til skemmri tíma en það þyrfti að bæta aðstöðuna til lengri tíma litið, sérstaklega ef áætlanir eru um eflingu starfseminnar.“
Að auki, eins og við öll vitum, ríkir mikil óvissa um framtíð Reykjavíkurflugvallar og við hljótum að þurfa að taka það líka með í reikninginn þegar við mörkum okkur stefnu til framtíðar varðandi Landhelgisgæsluna.
Innanríkisráðuneytið hefur látið vinna langtímaáætlun um starfsemi Landhelgisgæslu Íslands. Ef við ætlum að stefna að því að hafa staðbundið útkallslið hjá Gæslunni, sem væri liður í eðlilegri þróun á starfsemi Gæslunnar, vil ég segja að aukinn rekstrarkostnaður þess vegna þyrfti ekki að koma fram allur í einu. Það mætti t.d. skoða hvort mögulegt væri að leggja fram fimm eða tíu ára áætlun varðandi flutning Gæslunnar. Það sem ég er að benda á er að mér finnst að þetta þingmál eigi að vera upptaktur að því að fleiri þættir en nú er séu teknir inn í langtímaáætlun Landhelgisgæslunnar.
Ég vil mótmæla ákveðnu atriði í úttektinni sem er beinlínis rangt en þar kemur m.a. fram að sækja þyrfti aðra björgunaraðila til Reykjavíkur í ákveðnum tilfellum, svo sem björgunarsveitir, lögreglu, sérsveit og leitarhunda. Nú spyr ég: Hafa skýrsluhöfundar ekki hugmynd um að á Suðurnesjum er blómlegt samfélag með ríflega 20.000 íbúum? Þar eru afbragðsslökkviliðs- og sjúkraflutningsmenn, læknar, öflugt björgunarsveitarfólk, lögregla og menn úr sérsveitinni. Slíkar fullyrðingar lýsa ekki bara fávisku heldur einnig fordómum og það er mjög slæmt.
Samkvæmt mínum upplýsingum eru forsendur fyrir niðurstöðum útreikninga skýrslunnar að mestu fengnar frá Landhelgisgæslunni og Siglingamálastofnun, nú Samgöngustofu. Starfsmenn Landhelgisgæslunnar unnu greinargerð árið 2007 sem bar heitið „Greinargerð um kostnað og áhrif í tengslum við skoðun á flutningi Landhelgisgæslu Íslands til Keflavíkur“. Mjög langt heiti. Þessi greinargerð var á sínum tíma unnin fyrir samgönguráðuneytið og nefnd vegna flutnings Reykjavíkurflugvallar. Nú spyr ég: Eiga þessar forsendur enn við? Þær eru frá 2007. Ég held ekki.
Í umræddri athugun kom fram að um 40 manns starfi nú við loftvarnaeftirlit en það er tengt öllum loftvarnaupplýsingakerfum NATO. Hins vegar er ekki nefnt í úttektinni að Landhelgisgæslan rekur nú þegar mörg mannvirki á öryggissvæðinu sem eru ekkert eða lítið nýtt. Í úttektinni kemur fram að kostnaður vegna breytinga á húsnæði geti orðið verulegur. Sú fullyrðing er röng. Húsnæðið er til staðar og tilbúið til notkunar. Aðeins þarf að greiða viðhald, rafmagn og hita en þann kostnað greiðir íslenska ríkið nú þegar. Ekki er um að ræða leigugreiðslur enda er húsnæðið nú í umsjá Landhelgisgæslunnar. Í skýrslunni segir hins vegar, með leyfi forseta:
„Mögulega gæti leigukostnaður lækkað þar sem leiguverð er lægra á Suðurnesjum en í Reykjavík en aftur á móti er líklegt að aðstaðan myndi stækka verulega.“
Þessi fullyrðing röng og byggist á vanþekkingu. Enn og aftur, Landhelgisgæslan er nú þegar með húsnæði í rekstri. Það er ekki um leigukostnað að ræða.
Með því að nýta húsnæði betur undir starfsemi Gæslunnar næðist mikil fjárhagsleg hagræðing fyrir ríkið til lengri tíma. Hér má nefna stóra flugskýlið, 12.200 fermetra, sem endurnýjað var árið 2000 og þjónustubyggingar sem má nýta fyrir flugvélar, þyrlur og viðhald. Óverulegar breytingar þarf að gera á þessum byggingum svo þær henti starfsemi Gæslunnar. Í þessu samhengi er rétt að benda á ábyrgð ríkisins gagnvart Mannvirkjasjóði Atlantshafsbandalagsins varðandi viðhald og rekstur mannvirkja.
Með flutningi til Suðurnesja fengi Landhelgisgæslan gott framtíðarhúsnæði og stórbætta aðstöðu. Nú er Landhelgisgæslan með starfsemina dreifða í leiguhúsnæði á mörgum stöðum, þar með talið á öryggissvæðinu á Ásbrú eins og það nefnist. Stækkunarmöguleikar eru t.d. ekki á Reykjavíkurflugvelli þar sem flugsveitin er nú til húsa og húsnæðið mjög óhentugt í alla staði. Í byggingum á öryggissvæðinu er hins vegar aðstaða fyrir alla starfsemi Gæslunnar. Þar er landsvæði sem hægt er að laga að þörfum stofnunarinnar og velvilji er hjá öllum sveitarfélögunum á Suðurnesjum.
Á svæðinu er einkar góð hafnaraðstaða, Njarðvíkurhöfn, Keflavíkurhöfn og Helguvíkurhöfn. Nú þegar ber Landhelgisgæslan ábyrgð á rekstri hluta Helguvíkurhafnar, þ.e. þess hluta sem er á eignaskrá Mannvirkjasjóðs Atlantshafsbandalagsins. Úttekt á nauðsynlegum breytingum á hafnaraðstöðu liggur fyrir. Hún er reyndar frá 2009, þyrfti kannski að skoða hana eitthvað aftur. Staðsetning hafna út frá öryggissjónarmiðum myndi batna frá því sem nú er þar sem styttra yrði fyrir varðskipin að komast út á aðalstarfssvæði Landhelgisgæslunnar, þ.e. hafsvæðið í kringum Ísland. Eins og staðan er núna hef ég það frá Gæslumönnum að það er oft erfiðleikum háð að koma skipunum frá höfninni í Reykjavík. Það eru svo mörg skip og þröngt um þá að þeir yrðu miklu fljótari að fara beint út annaðhvort frá Njarðvík eða Keflavík.
Með samþættingu verkefna munu möguleikar Landhelgisgæslunnar til að sinna leit og björgun í samstarfi við nágrannaþjóðir margfaldast en Landhelgisgæslan nýtir nú þegar öryggissvæðið í þeim tilgangi. Það hefur háð Landhelgisgæslunni að hafa ekki verið með viðeigandi tengimöguleika sem eru til staðar á Suðurnesjum á sviði leitar og björgunar, öryggis- og varnarmála og löggæslu og umhverfisverndar og auðlindagæslu við stofnanir nágrannaríkja sem flestar eru herir eða stofnanir á vegum varnarmálaráðuneyta samstarfsþjóðanna.
Niðurstaða úttektarinnar frá 2011 er umdeild, m.a. hefur verið bent á að forsendur hennar fyrir auknum kostnaði séu ekki réttar enda segja skýrsluhöfundar að við útreikninga séu forsendur ýmissa þátta háðar óvissu. Þeir benda einnig á að úttektin horfi eingöngu til fjárhagslegra áhrifa en einnig þurfi að meta þætti er varða öryggismál þegar ákvörðun um mögulegan flutning verður tekin. Ég vil ítreka þetta, þetta skiptir nefnilega mjög miklu máli. Við erum að tala um öryggismál og bætta aðstöðu. Við erum ekki að tala um, eins og sumir halda, að fjölga atvinnutækifærum á Suðurnesjum vegna þess að það liggur við að þau séu bara orðin of mörg, það er alla vega nóg að gera þar. Við erum að hugsa um hagsmuni Gæslunnar og öryggi borgaranna.
Samkvæmt úttektinni frá 2011 kemur fram að rekstrarkostnaður er talinn aukast um 691 millj. kr. á ári miðað við fyrirliggjandi forsendur, en dýrasti þátturinn er breyting á rekstri flugdeildar og aksturskostnaður. Ég dreg þessar tölur í stórlega í efa eins og ég hef komið að áður í ræðu minni. Skýrsluhöfundar gefa sér einnig að fólk á Suðurnesjum muni ekki sækjast eftir störfum hjá Gæslunni í framtíðinni. Það er mjög sérstakt svo ekki sé meira sagt. Nú þegar starfa á svæðinu margir Suðurnesjamenn og eftir því sem ég best veit eru þeir mjög ánægðir með að starfa fyrir Landhelgisgæsluna og fleiri gætu mögulega bæst við.
Ég hef nú þegar bent á nokkra stóra galla í þessari hagkvæmnisathugun. Hún er ekki alslæm en það vantar ýmislegt inn í hana, sumar forsendur eru breyttar og aðrar beinlínis rangar. Ég tel mig hafa sýnt fram á að þörf sé á að láta vinna aðra slíka athugun, af hlutlausum fagaðilum, sem yrði þá ítarlegri en sú fyrri og allir þættir teknir inn. Ég skil í raun ekki að slík athugun hafi ekki farið fram samhliða vinnu við langtímastefnumótun Landhelgisgæslunnar. Mér hefði þótt eðlilegt að það hefði verið gert. Ég geri mér grein fyrir að fjármunir liggja ekki á lausu um þessar mundir en eins og ég hef nefnt áður gæti þessi flutningur Gæslunnar sparað ríkinu fjármuni til lengri tíma litið, aukið öryggi borgaranna og nýtt húsnæði sem við erum þegar að greiða fyrir rekstur á. Aðalatriðið er að fólk sjái heildarmyndina og sé með skýra framtíðarsýn.
Með flutningi Landhelgisgæslunnar til Suðurnesja myndi ríkisvaldið gera Landhelgisgæsluna að enn öflugri stofnun til hagsbóta fyrir landsmenn alla, aðstaðan fyrir starfsemina yrði mun betri og tryggð til framtíðar.
Virðulegi forseti. Ég þakka hv. þingmanni framsöguna. Ég velti fyrir mér ýmsu í máli hv. þingmanns af því að mér fannst hún kalla eftir því að heildarmyndin yrði skoðuð og gerð yrði hagkvæmniathugun á þessu, en þingsályktunartillagan gengur ekki út á það. Þingsályktunartillagan gengur út á að Alþingi álykti að fela dómsmálaráðherra að hefja undirbúning að flutningi Landhelgisgæslunnar til Reykjanesbæjar. Það er tvennt ólíkt því að hagkvæmniathugun getur vel leitt í ljós að ekki eigi að flytja starfsemina til Reykjanesbæjar.
Við höfum orðið vitni að því of oft að við höfum flýtt okkur um of þegar kemur að flutningi ríkisstofnana. Við fengum fréttir af því síðast dag að við erum enn að súpa seyðið af flumbrugangi við flutning Fiskistofu þar sem einmitt var ekki farið í hagkvæmniathugun og ekki reynt að skoða heildarmyndina heldur drifið í því að flytja hana.
Ég verð að segja að mér finnst hv. flutningsmenn vera komnir dálítið fram úr sér með því að leggja til að Landhelgisgæslan verði einfaldlega færð, flutt, að dómsmálaráðherra verði falið það, en tala svo um í öðru orði að gera þurfi hagkvæmniathugun. Af hverju lagði hv. þingmaður ekki til að gerð yrði hagkvæmniathugun frekar en að stofnunin yrði einfaldlega flutt?
Virðulegi forseti. Við getum svo sem farið út í málskilning okkar, míns og hv. þm. Kolbeins Óttarssonar Proppés, en þegar ég segi hefja undirbúning að flutningi Gæslunnar myndi ég halda að partur af þeirri vinnu yrði að skoða þá hluti sem ég benti á og fór mjög vandlega yfir í ræðu minni, sérstaklega þá þætti sem ég hef bent á og fært rök fyrir að voru beinlínis rangir í skýrslunni, eða forsendur voru rangar. Mig langar til að spyrja hv. þingmann að því eftir ræðuna sem ég flutti áðan hvort við getum ekki verið sammála um að rökin fyrir þessu máli séu ansi góð.
Á sínum tíma, þegar ég flutti þetta mál fyrst, ég held að það séu komin þrjú ár síðan, fór þáverandi hv. þm. Ögmundur Jónasson í ræðu og andsvar við mig. Hann gat á þeim tíma, það er hægt að fletta því upp í þingskjölum, ekki hnekkt þeim rökum sem ég nefndi í ræðu minni áðan. Ég er með nákvæmlega sömu rök og þá, það hefur ekkert breyst. Málið er mjög sterkt. Það þarf ekki að eyða miklum tíma í að fara yfir það að nýju.
Ég hef aldrei talað fyrir því að flytja eigi Gæsluna suður eftir með manni og mús á morgun. Ég geri mér vel grein fyrir því að huga þarf að mjög mörgum þáttum áður en flutningur hefst. Það að hefja undirbúning að flutningi getur vel falið í sér að gera faglega greiningu á málinu áður en flutningur hefst og þetta verið partur af langtímaáætlun Gæslunnar. Þannig er það ekki nú.
Virðulegi forseti. Hvað sem öllum málskilningi líður er trauðla hægt að segja að það að samþykkja að hefja undirbúning að einhverju feli annað í sér en að fullvissa sig um að það verði að veruleika. Spurningin er bara hvað þarf að gerast áður en það verður að veruleika og hvenær það gerist. Ég er ekki fyrrverandi hv. þm. Ögmundur Jónasson. Ég hef miklar mætur á þeim góða manni en endursögn á orðum hans í ræðustól finnst mér ekki koma í staðinn fyrir alvöruúttekt á málinu. Hvað sem öllu líður hefur verið gerð hagkvæmniathugun. Mér finnst að niðurstöður hennar verði ekki hraktar í einni ræðu í ræðustól Alþingis. Það má vel vera að skynsamlegt sé og gott að á endanum verði Landhelgisgæslan flutt til Reykjanesbæjar. Ég ætla að játa að ég veit það ekki, til þess þyrfti ég að heyra betur í Landhelgisgæslunni sjálfri. Ég þyrfti að fá ítarlega skýrslu sem gengi þá í berhögg við fyrri hagkvæmniathuganir og fleira slíkt, eða hvað?
Það sem ég er að segja er að við eigum að hafa lært af mistökum síðustu ára, t.d. hvað varðar Fiskistofu, og við sjáum að hv. þingmaður hristir hér höfuðið. Það er betra að undirbúa jafn stóra aðgerð og um er að ræða vel. Þess vegna finnst mér það að vera búin að gefa sér niðurstöðu hagkvæmniathugunar fyrir fram ekki góð fræðimennska.
Hæstv. forseti. Ég heyri að ég og hv. þingmaður erum nánast fullkomlega sammála vegna þess að við erum sammála um að undirbúa þurfi slíkar breytingar mjög vandlega. Ég geri ekki lítið úr því. Ég ætla að bjóða hv. þingmanni hér með að koma með mér suður eftir og hitta Gæsluna, fara vel yfir málin með þeim. Það hef ég gert margsinnis. Þetta er ekki mál sem ég gríp úr lausu lofti og gef mér forsendur í. Ég er búin að vinna að því í mörg ár í samstarfi við starfsmenn Gæslunnar, hluta þeirra. Auðvitað eru menn ósammála þar innan húss eins og víðar um hvaða leið sé best að fara. En þetta er ekki eitthvert mál sem ég hendi hér fram. Það á sér margra ára forsögu frá því áður en ég kom á þing.
Ég heyri að hv. þingmaður er áhugasamur og það væri mjög fróðlegt fyrir hann að skoða húsnæðið sem ég nefndi sem við rekum nú þegar, sem er mjög rúmgott. Aðstaðan er fyrir hendi. Þarna getur öll Gæslan verið á sama stað með öll æfingasvæði. Þarna eru æfingar reglulega á vegum samstarfsríkja okkar sem Landhelgisgæslan tekur þátt í. Þarna er allt til staðar á meðan flugdeildin er orðin mjög aðþrengd á Reykjavíkurflugvelli. Þar er ekki framtíðin. Framtíðin er ekki á Reykjavíkurflugvelli, ef hv. þingmaður hefur skoðað húsnæðið þar. Þeir eru á undanþágum með þetta húsnæði. Það er algjörlega óboðlegt og löngu úrelt.
Eins og ég nefndi áðan með hafnaraðstöðuna í Reykjavík þá eru þeir lengi að komast úr höfn. Það yrði miklu betra fyrir þá að vera í höfnunum suður frá, þeir eru miklu fljótari út á miðin. Um þetta snýst þetta, að veita borgurum öryggi. Eins og ég sagði og ítreka er ég er ekki að tala um að það eigi að fara af stað með flumbrugangi og drífa sig. Tökum þetta á fimm eða tíu eða fimmtán árum. (Forseti hringir.) Tökum þetta bara og keyrum það áfram. Þetta skiptir máli.
Virðulegur forseti. Ég fagna þessari þingsályktunartillögu. Þann fögnuð minn ber þó ekki að skilja þannig að ég sé að öllu leyti fylgjandi því að Landhelgisgæslan verði flutt til Reykjanesbæjar. Ég þekki máli einfaldlega ekki nógu vel til þess að mynda mér skoðun um það. Ég treysti því hins vegar að ef af verður muni það vera gert að aflokinni mikilli grundvallarskoðun á öllum hliðum málsins svo við fáum ekki önnur dæmi eins og hv. þm. Kolbeinn Óttarsson Proppé minnist á hér varðandi aðra stofnun sem flutt var út á land, reyndar í mína heimahaga. Þess ber að geta að sú úttekt sem hv. þm. Silja Dögg Gunnarsdóttir hafði hér mörg orð um er komin svolítið til ára sinna, þannig að ég held að það sé full ástæða til að ný úttekt fari fram.
Þingmaðurinn minntist einnig á að hugsanlegt væri að staðsetja þyrlu norður á Akureyri. Ég verð að viðurkenna að ég er svolítið „svag“ fyrir því, svo ég sletti nú, með leyfi forseta. Ég held að við þurfum að skoða hlutverk Landhelgisgæslunnar í stærra samhengi, þá ég við sjúkraflutninga ekki bara hin hefðbundnu útköll sem hún sinnir alla jafna, heldur líka neyðarflutninga. Ég veit ósköp vel að það þýðir ekki að flytja sjúklinga með þyrlum yfir hálendi Ísland nema þær séu búnar jafnþrýstibúnaði o.s.frv., en ég held að þetta geti verið eitthvað sem væri vert að skoða í stóru samhengi til framtíðar.
Hæstv. forseti. Ég þakka hv. þingmanni góða ræðu og er ánægð með að hann skuli vera jákvæður fyrir því að þetta mál verði skoðað vandlega. Og það er góður punktur varðandi sjúkraflugið. Ég hafði nú ekki meira en 15 mínútur til þess að fara yfir málið hér áðan og þar af leiðandi sleppti ég þeim þætti úr ræðunni. Það er einmitt hluti af því sem þyrfti að taka inn í þá athugun sem ég og hv. þm. Kolbeinn Proppé erum sammála um að þurfi að fara fram, þ.e. að taka möguleg hagkvæmnisáhrif inn í jöfnuna. Ég var að tala um flugið og að breyta bakvaktafyrirkomulaginu í viðverufyrirkomulag. Þá þyrfti að fjölga þingmönnum … nei, þingmönnum, það þarf ekki að fjölga þeim, [Hlátur í þingsal.] það þarf að fjölga flugmönnum. Það er mjög góður punktur sem hv. þm. Einar Brynjólfsson benti á, að skoða þann þátt í samhengi við sjúkraflugið.
Ég held komið hafi skrifleg fyrirspurn á síðasta þingi frá hv. þm. Svandísi Svavarsdóttur þar sem hún óskaði eftir upplýsingum um fjölda útkalla sjúkraflugs á mismunandi landsvæði. Það kom einmitt fram í svari ráðherra á þeim tíma að langflest útköllin voru fyrir norðan og austan, á miðin fyrir austan, held ég. Það var mjög áberandi. Ég segi að eitt þarf ekki að útiloka annað í þessu máli. Þó að Landhelgisgæslan yrði staðsett suður frá er vel hægt (Forseti hringir.) að sjá það fyrir sér að þyrla yrði á norðursvæðinu.
Ég þakka hv. þingmanni andsvarið. Þetta snýst allt um alls kyns stór samhengi. Ég vil benda á við þetta tækifæri að 2. febrúar sl. lagði ég fram fyrirspurn til samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra um viðbrögð við lokun neyðarbrautar. Það er þess vegna sem ég er svolítill áhugamaður um að Landhelgisgæslan komi hugsanlega nálægt sjúkraflutningum. Þar spurði ég ráðherrann, með leyfi forseta:
„Til hvaða aðgerða hyggst ráðherra grípa til að bregðast við lokun svokallaðrar neyðarbrautar (NA/SV) á Reykjavíkurflugvelli sem hefur leitt til þess að við óhagstæð veðurskilyrði er ógerlegt að lenda sjúkraflugvélum í nánd við eina hátæknisjúkrahús þjóðarinnar?“
Ég hef enn ekki fengið neitt svar, sem minnir mig á það að ráðherra ber að svara innan 15 virkra daga, held ég megi segja, en það er nú annar handleggur. En þarna erum við einmitt að tala um hluti sem hanga á sömu spýtunni.
Hæstv. forseti. Það verður áhugavert að sjá svarið frá ráðherra þegar það berst. Ég tek undir með hv þingmanni að það er orðið tímabært að ráðherra svari. Ég hvet hann hér með til þess að svara hv. þm. Einari Brynjólfssyni vegna þess að ég vildi gjarnan sjá hvað hann hefur að segja um þetta mál. Þetta er mjög mikilvægt.
Að lokum, ég ætla nú ekki að hafa þetta lengra, en enn og aftur vil ég ítreka að málið snýst fyrst og fremst um öryggi. Þetta er ekki það sem sumir vilja kalla kjördæmapot, þetta snýst ekki um það. Staðreyndin er sú að aðstaðan er til staðar á þessu fyrrverandi varnarsvæði. Þarna starfa nú þegar um 50 manns á vegum Gæslunnar. Það hefur enginn áhuga á einhverjum flumbrugangi og eins og við vitum öll þarf að auka verulega fjárframlög til Gæslunnar. Við ræddum það þegar við lukum fjárlögum hér fyrir jól, og það á að vera sameiginlegt markmið okkar. Komið hefur fram í könnunum meðal Íslendinga að Landhelgisgæslan er sú stofnun á Íslandi sem Íslendingar bera mest traust til. Þetta þurfum við að gera vel. Í langtímaáætlun um Landhelgisgæsluna kemur fram að bæta eigi flugflotann og ýmislegt sem er kannski ekki eins og það getur best orðið.
Mér finnst veigamiklum þáttum hafa verið sleppt úr í heildarsamhenginu. Ég fer fram á að menn taki þetta mál vandlega til skoðunar og með opnum huga, vegna þess að ég tel að það yrði okkur fyrir bestu (Forseti hringir.) að Gæslan yrði flutt suður eftir og fengi þar með (Forseti hringir.) betri aðstöðu. Öryggi landsmanna yrði enn betra en það er í dag.
Virðulegur forseti. Ég þakka hið síðara andsvar. Ég ætla bara að hafa þetta stutt. Við öll þrjú erum augljóslega á sama máli. Ég held að það sé svo mikil eindrægni í þessum þriggja manna hópi að við getum fallist í faðma hér á eftir. Kannski eigum við gera það. En þetta snýst náttúrlega um líf og limi. Þetta snýst um öryggi borgaranna. Það er það sem gildir í þessu máli.
Till. gengur til síðari umr.
Till. gengur til allsh.- og menntmn.